18-30 yaş arası gençlerin büyük bir bölümü, yurt dışında yaşama arzusu taşıyor. Bu durum, aidiyet duygusunu zayıflatıyor ve “burada gelecek yok” algısını güçlendiriyor.
Harvard'daki İnsan Gelişimi Programı ve Baylor Din Çalışmaları Enstitüsü'ndeki akademisyenler ile Gallup ve Açık Bilim Merkezi arasında yürütülen boylamsal (uzunlamasına) bir araştırma var: “Küresel Gelişim Çalışması (Global Flourishing Study- GFS)”. Çalışma, coğrafi ve kültürel açıdan farklı 22 ülkeden temsil yönü yüksek yaklaşık 200 bin katılımcıyı kapsıyor. Anket; demografik, sosyal, ekonomik, politik, dini, kişilik, çocukluk, toplum, sağlık ve karakter tabanlı sorularla birlikte refah hakkında zengin bir soru setini içeriyor.
Araştırmaya; Arjantin, Avustralya, Brezilya, Çin (Hong Kong), Mısır, Almanya, Hindistan, Endonezya, İsrail, Japonya, Kenya, Meksika, Nijerya, Filipinler, Polonya, Türkiye, Güney Afrika, İspanya, İsveç, Tanzanya, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri'nden bireyler dahil edilmiş. Türkiye’nin örneklem büyüklüğü 1.473 olarak belirlenmiş.
Bu girişimin bütçesi 43,4 milyon dolar ve aile, din, yardım nitelikli toplam 8 vakıf tarafından desteklenmiş.
Çalışmada; gelişmeyi şekillendiren faktörler üzerine yapılan önceki araştırmaların çoğu, tüm verilerin aynı anda toplandığı kesitsel (belli zaman dilimine yönelik) örneklere dayandığı için bu verilere güvenmenin nedensellik konusunda kanıt sağlamayı zorlaştırdığı ifade edilmiş ve bu nedenle boylamsal (uzunlamasına) analiz benimsenmiş.
Çalışmaya hazırlık, 2018 yılında demografik, dini ve refah sorularından oluşan bir temel setle başlanmış. Daha sonra çeşitli disiplinlerden bilim insanlarından, refahın potansiyel bileşenleri ve nedenleriyle ilgili çok sayıda önemli yapı için en iyi maddeleri seçmelerine yardımcı olmaları istenmiş. Soruların tamamı, geri bildirim ve iyileştirme için ve olası çevirisel ve kültürlerarası sorunları ele almaya yardımcı olmak üzere dünyanın dört bir yanındaki bilim insanlarına gönderilmiş. Daha sonra, 130'dan fazla bilim insanı ve katılımcının yorum ve önerileriyle katkıda bulunduğu birkaç aylık bir süre boyunca açık geri bildirim istenmiş. Bu geri bildirimlere dayanarak, revize edilmiş bir anket geliştirilmiş. ve ardından çevirisel, bilişsel test ve pilot çalışmanın ardından Gallup ile iş birliği içinde daha da iyileştirilmiş.
Çalışma, mutluluk ve yaşam memnuniyeti, fiziksel ve ruhsal sağlık, anlam ve amaç, karakter ve erdem, yakın sosyal ilişkiler ve finansal ve maddi istikrar dahil olmak üzere altı insan gelişimi alanında 12 sorudan oluşan kendi gelişme endeksi değerlendirmesini de içermiş. Ancak refah soruları bu 12’siyle sınırlı değil. Demografik ve ekonomik özellikler, din ve maneviyat, sağlık, davranışlar, karakter, çocukluk deneyimi ve yetiştirilme tarzı, kişilik, toplum ve sosyal destek, politik ve ulusal bağlamla ilgili sorularla birlikte çok sayıda başka soru da dahil edilmiş.
Türkiye, 2025 yılı itibarıyla gençlerin mutluluk düzeyleri açısından uluslararası araştırmalarda dikkat çeken şekilde alt sıralarda yer alıyor.
İşte Türkiye’de gençlerin mutsuzluk nedenleri:
• Gençler arasında işsizlik oranı yüksek; istihdamda olan gençlerin çoğu ise kayıt dışı, düşük ücretli ya da güvencesiz işlerde çalışıyor.
• Üniversite mezunu gençlerde dahi “diplomalı işsiz” oranı artmış durumda.
• Bu durum, gençlerin geleceğe dair plan yapma, aile kurma ya da yurt dışında kariyer yapma gibi konularda ciddi kaygılar yaşamasına neden oluyor.
• Eğitim sistemindeki sık değişiklikler, sınav baskısı ve fırsat eşitsizliği gençlerde tükenmişlik sendromu ve hayal kırıklığı yaratıyor.
• Öğrenciler, yoğun rekabete rağmen yeterli sosyal destek ve yönlendirme alamadıklarını ifade ediyor.
• Farklı düşünce veya yaşam tarzlarına sahip gençler, zaman zaman kendini ifade etme özgürlüğü konusunda kısıtlandığını hissediyor.
• Sosyal medya denetimleri, ifade özgürlüğüyle ilgili davalar ve sivil alandaki daralmalar, özellikle üniversiteli gençlerin sosyo-politik katılımını ve aidiyet duygusunu zayıflatıyor.
• Geleneksel aile yapısının gençler üzerindeki beklentileri (evlilik, iş, statü) ile modern bireysel özgürlük talepleri arasında sıkışmışlık hissi yaygın.
• Özellikle kadınlar, hem eğitim hem kariyer hem de toplumsal normlarla uyumlu olma baskısını bir arada taşıyor.
• 18-30 yaş arası gençlerin büyük bir bölümü, yurt dışında yaşama arzusu taşıyor. Yapılan çeşitli araştırmalarda gençlerin %70’inden fazlası daha iyi bir gelecek için başka bir ülkeye gitmek istediğini belirtiyor.
• Bu durum, aidiyet duygusunu zayıflatıyor ve “burada gelecek yok” algısını güçlendiriyor.
Çalışmanın künyesinde Harvard gibi bir akademik yapının ve Baylor gibi din çalışmalarına yönelik bir sivil toplum kuruluşunun olması konunun önemini ve ciddiyetini artırıyor. Ancak özellikle aile, din, yardım nitelikli çok sayıda vakıf kuruluşunun sponsorluk desteği vermesi de dikkat çekiyor.
