KEMAL OKTAR - [email protected]
24 Temmuz 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7555 sayılı Kanunla,
a) Binek otomobili sınıfında yer alan araçlardan “Diğerleri” grubunda yer alanların vergi oranları ve bu oranların tespitinde esas alınan ÖTV matrah grupları artırılmış,
b) Eşya taşımaya mahsus araçlardan çift kabinli arazi tipi olanların %4 olan ÖTV oranı %50’ye yükseltilmiş,
c) Cumhurbaşkanının, araçların ÖTV oranları ile bu oranlara esas ÖTV matrahlarının belirlemesine ilişkin matrah grupları, motor gücü, cinsi, sınıfı, üst yapı gövde tanımı, emisyon türü ve değeri, istiap haddi, yolcu ve yük taşıma kapasitesi kriterlerine, binek otomobilleri için motor silindir hacmi, menzilleri ve batarya kapasiteleri eklenmiştir.
Binek otomobillerine ilişkin düzenleme
ÖTV Kanunu eki (II) sayılı listede 87.03 tarife pozisyonunda yer alan binek otomobilleri ve esas itibariyle şoför dahil 9 kişiye (8+1) kadar insan taşımaya mahsus araçlar, aşağıdaki şekilde beş gruba ayrılmak suretiyle ÖTV oranları belirlenmiştir.
1- Hafif ticari araç (panelvan) mahiyetinde olanlar %15 (Elektrik motorlular %10)
2- Sürücü dahil 9 koltuklu (8+1) olanlar %15 (Elektrik motorlular %10)
3- ATV (All Terrain Vehicle) ve UTV (Utility Vehicle) sınıfında olanlar %25
4- Motorlu karavanlar %45
5- Diğerleri; ÖTV matrahı, motor silindir hacmi, hibrit veya sadece elektrik motoru olup olmadığı, elektrikli motor gücü ayrımlarına göre %45 ila %220 oranlarında vergilenmekteydi.
7555 sayılı Kanunla, yukarıdaki ilk dört grupla ilgili bir düzenleme yapılmamış, “5. Diğerleri” olarak belirtilen grupta yer alan sedan, station wagon, hatchback, limusin, SUV, Crossover, jip, arazi taşıtı, yarış arabası gibi araçların ÖTV oranlarına esas matrah dilimleri ile vergi oranları yenilenmiştir.
Bu Kanunla eş zamanlı olarak yürürlüğe giren 10115 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kanunda yenilenen matrah dilimleri ve ÖTV oranları, aşağıdaki şekilde 6 gruba ayrılarak belirlenmiştir.
i) Motor silindir hacmi 1400 cm³’ü geçmeyenler (ÖTV matrahlarına göre %70-90)
ii) Motor silindir hacmi 1401-1600 cm³ arasında olanlar (ÖTV matrahlarına göre %75-100)
iii) Motor silindir hacmi 1601-2000 cm³ arasında olanlar (Elektrik motoru da olanlardan elektrik motor gücü 50 kW'ı geçip motor silindir hacmi 1800 cm³’ü geçmeyenler %70-80, diğerleri ÖTV matrahlarına göre %150-170)
iv) Motor silindir hacmi 2001 cm³ ve üzerinde olanlar (Elektrik motoru da olanlardan elektrik motor gücü 100 kW'ı geçip motor silindir hacmi 2500 cm³’ü geçmeyenler ÖTV matrahlarına göre %150-170, diğerleri %220)
v) Elektrik motoru da bulunup araç dışından şarj edilebilir olup, ağırlıklı birleşik km başına karbondioksit emisyonu 25 gr’ın altında, eşdeğer elektrik enerjisiyle katedilebilir menzili 70 km ve üzerinde olanlar (Motor silindir hacmi ve ÖTV matrahları itibariyle %45-85)
vi) Sadece elektrik motorlu olanlar (Motor gücü ve ÖTV matrahlarına göre %25-75)
Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenen oranların araç markaları itibariyle değişik etkileri olduğunu, genel olarak oranlarda artış yaşandığını söyleyebiliriz.
Örneğin, motor silindir hacmi 1400-1600 cm³ arasında olan araçların vergi oranı daha önce %80 iken, değişiklikten sonra matrahları itibariyle %80-90-100 arasında vergilenmektedir.
Hibrit motorlu araçlardan, ağırlıklı birleşik kilometre başına karbondioksit emisyonu 25 gramın altında, eşdeğer elektrik enerjisiyle katedilebilir menzili 70 kilometre ve üzerinde olup, konvansiyonel motorunun silindir hacmi 1600 cm³’ü geçmeyen ve ÖTV matrahı 1.350.000 TL’yi aşmayanlar daha önce %30 oranında vergilenirken, düzenlemeden sonra %45, diğerleri daha önce %60 oranında vergilenirken, düzenlemeden sonra %75 oranına tabi tutulmuştur. Keza bu gruptaki motor silindir hacmi 1600-1800 cm³ arasında olup, ÖTV matrahı 1.350.000 TL’yi aşmayanların vergi oranı %70’den %85’e yükseltilmiştir.
Sadece elektrik motoruyla hareket eden araçlardan:
- Motor gücü 160 kW'ı geçmeyip ÖTV matrahı 1.450.000 TL’yi aşmayanların vergi oranı %10’dan %25’e, diğerlerin vergi oranı %40’dan %55’e
- Motor gücü 160 kW'ı geçip ÖTV matrahı 1.350.000 TL’yi aşmayanların vergisi %50’den %65’e, diğerlerinin vergisi %60’dan %75’e çıkarılmıştır.
Ancak önceki matrah dilimleri çok düşük olan (170.000-280.000 TL gibi) araçlar için belirlenmiş indirimli oranların uygulama imkânı kalmadığı için, yeni oranların belirlenmesinden sonra küçük motor silindir hacimli düşük fiyatlı bazı araçların vergi oranları düşecektir. Örneğin, önceki listeye göre motor silindiri hacmi 1600 cm³’ün altındaki otomobillerden ÖTV matrahı 280.000 TL’yi aşmayanlar %70, aşanlar %80 oranında vergilenirken, yeni listeye göre 1.250.000 TL’yi aşmayanlar %70, aşanlar %80 oranında vergilenecektir. Eski listeye göre ÖTV matrahı 280.000 TL’yi aşmayan araç bulunmadığından, ÖTV matrahı 1.250.000 TL’den düşük olan otomobillerin ÖTV’sinde %10’luk bir indirim yapılmış olmaktadır.
Arazi taşıtlarına ilişkin düzenleme
ÖTV Kanunu eki (II) sayılı listede 87.04 tarife pozisyonunda yer alan yük taşımaya mahsus araçlardan, azami yüklü kütlesi 3500 Kg’ı geçmeyen, çift sıra koltuklu, çift kabinli, açık kasalı, bütün tekerlekleri motordan güç alabilen arazi taşıtı (4X4) mahiyetindeki araçların %4 olan ÖTV oranı, 7555 sayılı Kanunun 15/b maddesi ile %50’ye çıkarılmış olup, 10115 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu oranda değişiklik yapılmamıştır. Bu araçların ÖTV oranındaki %46’lık artış, KDV matrahını da artıracağından fiyatlarda önemli bir yükselmeye neden olacak mahiyettedir. Gerçi teklifin TBMM’ye verilmesiyle birlikte bayilerde bu tür araç kalmadığını söyleyebiliriz ama yeni gelecek araçların fiyatlarında bir hayli artış olacağı tabiidir.
87.04 tarife pozisyonundaki azami yüklü kütlesi 4700 Kg’ı geçmeyen çift kabinli araçlardan;
- Tek sıra koltuklu, açık veya kapalı kasalı, (4X4 veya 4X2) olanların,
- Çift sıra koltuklu, açık kasalı, arazi taşıtı olmayanların (4X2),
elektrik motorlu veya konvansiyonel motorlu olup olmadığına bakılmaksızın %4 oranından vergilendirilmesinde bir değişiklik olmamıştır.
Keza çift kabinli ve çift sıra koltuklu araçlardan, kapalı kasalı (4X4 veya 4X2) olanların motor silindir hacmine veya elektrikli motorun gücüne bağlı olarak %10-50-75 oranlarında vergilendirilmesinde bir değişiklik olmamıştır.
Kapalı kasalı tek kabinli olup istiap haddi 620 kilogramın altında olan, motoru elektrikli veya fosil yakıtla çalışanların %10 vergi oranında da bir değişiklik yoktur.
