İREM CEYLİN DEMİRCAN/İZMİR
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçı Birliği’nin (EZZİB) olağan genel kurulunda mevcut başkan Emre Uygun yeniden bu göreve seçildi.
Genel kurulda zeytin ve zeytinyağı ihracatçıları sektörün mevcut durumu, ihracat performansı ve gelecek hedeflerini masaya yatırdılar. Küresel piyasalardaki dalgalanmalar, maliyet baskıları ve üretim planlamasına ilişkin başlıkların öne çıktığı toplantıda, sektörün rekabet gücünü koruyabilmesi için ortak hareket, sürdürülebilir ihracat stratejileri ve üretici odaklı politikaların önemi vurgulandı.
2024 sezonunda ihracatın ciddi bir daralma yaşadığını ifade eden EZZİB Yönetim Kurulu Başkanı Emre Uygun, “Bu düşüşün ana nedeni zeytinyağı ihracatındaki gerileme oldu. Buna karşılık sofralık zeytin tarafında 2024-2025 döneminde Cumhuriyet tarihinin rekoruna ulaşan bir ihracat performansı yakaladık. İçinde bulunduğumuz hasat döneminde bu ivmenin bir miktar yavaşladığını görüyoruz. Ancak sofralık zeytin, hem iç hem dış piyasalardaki fiyat dalgalanmalarına karşı daha hızlı adapte olabilen, daha dirençli bir yapıya sahip. Zeytinyağı ise bu açıdan daha kırılgan bir görünüm sergiliyor” dedi.
Geride bırakılan dönemde zorlu ekonomik koşullar nedeniyle faaliyetlerini planladıkları ölçüde gerçekleştirmekte zorlandıklarını ifade eden Uygun, “Buna rağmen ticaret heyetlerine önem veren bir yönetim anlayışıyla hareket ettik. ABD, Kanada ve Avustralya başta olmak üzere çeşitli ülkelere ticaret heyetleri düzenledik. Bu çalışmaların sürdürülebilirliği büyük önem taşıyor. Çünkü ihracatın kalıcı olması ve Türk zeytin ile zeytinyağının uluslararası pazarlarda sürekli temsil edilmesi ancak düzenli tanıtım faaliyetleriyle mümkün. İhracatta uzun süredir dile getirdiğimiz 1 milyar dolar hedefinin, doğru stratejiler ve iş birlikleriyle ulaşılabilir olduğuna inanıyorum” diye konuştu.
“İhracat yasakları Resmi Gazete’de bile yayınlanmıyor”
Genel kurulda en çok tartışılan konu dökme zeytinyağı ihracatına getirilen yasaklar ve Dahilde İşleme Rejimi’nin (DİR) uygulanmaması oldu. EZZİB’in eski başkanı Ali Nedim Güreli, sezon ortasında alınan ihracat yasaklarını eleştirerek, “Neden yasaklandı, neden açıldı? Bizim Ankara’ya gidip bakanlıkla görüşen yönetim kurulu içinde de yasak olsun diyenler var. Bu beni rahatsız etti. Ben burada 10 sene başkanlık yaptım. DİR toplantısına davet edilmedim. Yeni dönemde DİR yine gündemlerinde olacak mı? Burada seçimi kazanmakla her şey bitmiyor. Ayrılıp başka birliğe geçme hakkımız da var. Ona göre davranacağız” dedi.
Alhatoğlu Zeytinyağları Eş Başkanı ve birlik üyesi Mustafa Alhat ise DİR uygulamasının hayata geçirilmemesinin Türk üreticiyi uluslararası rakipler karşısında dezavantajlı hale
getirdiğini savundu ve uygulamada şeffaflık çağrısında bulundu. Alhat, “Bu ihracat yasakları Resmi Gazete’de bile yayınlanmıyor. Gece yarısı telefonla aranarak bu bilgiye ulaşıyoruz. Yasak olduğu sene ihracat rekoru kırılıyor. DİR uygulaması getirilmediği için Türk üreticisi İspanyol’a, İtalyan’a mahkum edildi. DİR ile Türkiye’de yağ fiyatı düşmez, artar. Çiftçiye zarar vermez” dedi.
Eleştirilere yanıt veren Uygun ise, ihracat yasaklarının hükümet kararıyla alındığını ve Birliğin bu süreçte müdahale yetkisinin bulunmadığını belirterek, amaçlarının ihracatı artıracak adımları desteklemek olduğunu ifade etti.
