TÜRK Hava Yolları (THY) Grubu yönetimi, İsrail ve ABD’nin 28 Şubat 2026’da İran’a saldırmasıyla başlayan savaşla birlikte COVID-19 pandemisinde başarılı olan “kriz yönetimi” modelini devreye aldı.
Önce savaşla hava sahası riskli hale gelen ülkelere olan seferlerin durmasıyla birlikte açığa çıkan uçaklar hızla talebin yoğun olduğu bölgelere kaydırıldı. Böylelikle açığa çıkan uçaklar, hiç bekletilmeden devreye alındı.
THY’nin yeni Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Mehmet Şeker, yeni Genel Müdür Ahmet Olmuştur’la birlikte bu yılın ilk çeyrek sonuçlarını değerlendirmek, geleceğe dönük adımlarını paylaşmak üzere bir sohbet toplantısı düzenledi.
Prof. Şeker ve Olmuştur’a mali işlerden sorumlu İcra Komitesi Üyesi Metin Gülşen, Genel Müdür Yardımcıları Harun Baştürk (ticari), Akif Konar (operasyon), Levent Konukcu (yatırım ve strateji), Abdulkerim Çay (insan kaynakları), Mehmet Kadaifçiler (uçuş işletme), Kerem Kızıltunç (bilgi teknolojileri), Ali Türk (kargo), İletişim Başkanı Yahya Üstün ve Ajet Genel Müdürü Kerem Sarp eşlik etti.
Prof. Mehmet Şeker, 15 Temmuz 2016’daki hain darbe girişimi günlerine uzandı:
- THY yönetimindeki ilk görevlerime darbe girişiminde kısa süre sonra başlamıştım. Yani, hep zor dönemleri yöneten ekibin içinde oldum. COVID-19 pandemisi sırasında sıkıntılı dönemlerde işleri yönetme konusunda önemli tecrübe kazandık.
28 Şubat 2026’da başlayan savaşın da hava yolları sektörüne etkisinin pandemiye benzer şekilde olduğunu kaydetti:
- Sokakta hayat durmadı ama havacılık sektörü çok olumsuz etkilendi. Örneğin yakıt maliyeti iki katına çıktığı anda havacılık sektöründe kâr alanı bırakmıyor. Bunu sektör geneli için söylüyorum.
Sunumuna başlarken şu noktanın altını çizdi:
- Aslında 2026 yılına çok iyi başlamıştık. İlk 2 ayı çok iyi geçirdik. 28 Şubat’ta başlayan savaşın olumsuz etkisi Mart ayında nispeten daha az oldu. Asıl olumsuz etkiyi Nisan ayından itibaren görmeye başladık.
2026 yılı 1. çeyrek mali sonuçlarını şöyle özetledi:
- Bu yılın ilk çeyreğinde toplam gelirlerimiz yüzde 21 arttı, 5.9 milyar dolara çıktı.
- Bunun 4.7 milyar dolarını yüzde 20 artan yolcu gelirleri oluşturdu. Jeopolitik gelişmelere rağmen yılın ilk çeyreğinde güçlü seyahat talebi görüldü.
- Kargo gelirlerimiz de artan hava kargo talebi ve piyasada oluşan kapasite eksikliği nedeniyle yüzde 30 artarak 1 milyar dolara ulaştı.
- Akaryakıt maliyet etkisinin yılın ikinci çeyreğine sarkması, ilk çeyrekte FAVÖK’te (faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr) yüzde 16 artışı görmemizi sağladı, 769 milyon dolar oldu.
- Bu dönemde yatırım portföyünün olumlu katkısıyla ilk çeyrekte net kârımız 226 milyon dolar oldu.
THY’nin tüm iştirakleri ile birlikte toplam istihdamının 101 bini aştığını kaydetti:
- Konsolide varlıklarımız da bu dönemde 48.6 milyar dolar oldu.
Yatırımlar üzerinde durdu:
- İstanbul Havalimanı merkezli entegre büyüme modeli kapsamında Türk havacılık ekosisteminin gelişimini hedefleyerek 8 farklı tesisi içeren 2.5 milyar dolar değerinde bir yatırım programı başlattık.
Savaşa rağmen operasyonlarını kesintisiz sürdürdüklerine dikkat çekti:
- 28 Şubat’tan itibaren Ortadoğu’daki 21 noktaya uçuşlarımızı durdurduk. Durdurma kararımızı birer hafta uzatarak bugünlere geldik. Şimdi Haziran ayına kadar söz konusu noktalara uçuş yapılmayacak.
Bu noktada Genel Müdür Ahmet Olmuştur’a sözü bıraktı:
- 21 noktaya uçuşlarımız durunca bazı uçaklarımızın açığa çıkması söz konusuydu. Hemen talebin daha yoğun bölgeleri gözden geçirdik. Afrika, Uzak Doğu, bir-iki de Avrupa hattına o uçakları kaydırdık. Açıkta kalan uçağımız olmadı.
Olmuştur, bu günlerde Halep’e (Suriye) seferleri yeniden başlattıklarını bildirdi:
- Beyrut (Lübnan), Amman (Ürdün) ve Şam’a (Suriye) seferlerimiz başlayacak. Arkasından 8 Mayıs’ta Erbil, 14 Mayıs’ta da Bağdat seferlerimiz yeniden devreye girecek.
Prof. Şeker ekledi:
- Körfez bölgesinde uçuşları 21 noktada durdururken Afrika’dan Uzak Doğu’ya farklı noktalara seferlerimizi artırdık. Böylece yolcu kapasitemizi de yukarı çekebildik. Bu arada Orta Doğu’da iptal edilen kapasitenin toplama oranı yüzde 6 dolayında oldu.
Prof. Murat Şeker, sunumunun “Jet yakıtı fiyatı geçen yıla göre yüzde 125 artış gösterdi” başlıklı bölümüne vurgu yaptı:
- Biz 2026’da jet yakıtı fiyatını ton başına 650-700 dolar aralığında öngörmüştük. Bütçemize yıllık jet yakıtı toplam maliyetini 6.1 milyar dolar olarak koymuştuk. 2023-2025 döneminde yıllık 6.1 milyar dolar olmuştu.
- Jet yakıtının tonu 1590 dolar düzeyine çıktı. İyimser senaryoda ton başına fiyat 1492, baz senaryoda 1660 dolar, kötümser senaryoda da 1765 dolara çıkabilecek gibi görünüyor. Biz bu yılki toplam jet yakıtı maliyetimizi 9.5 milyar dolara yükselttik.
Savaş nedeniyle ilave jet yakıtı etkisinin 3.4 milyar dolar olacağını kaydetti:
- Jeopolitik gelişmelerin neden olduğu akaryakıt fiyatlarındaki keskin yükselişin maliyet etkisinin ikinci çeyrek sonuçları üzerinde belirgin şekilde hissedileceğini öngörüyoruz.
THY, uyguladığı “pandemiden çıkış stratejisi”nde başarıya ulaştı, dünyadaki önde gelen rakiplerini birçok alanda geride bıraktı.
Jet yakıtı maliyetinin yarattığı baskıyı bertaraf etmek kolay olmasa da, THY yönetiminin “kriz yönetimi” deneyiminin olumsuz etkiyi en aza indirebileceği anlaşılıyor…u
2.5 milyar dolarlık olumsuz etkiyi bertaraf etmeyi hedefliyoruz
THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Mehmet Şeker, savaşın olumsuz etkilerini azaltmak için hızlıca önlemler aldıklarını belirtip, sıraladı:
- Düşük talepli pazarlarda geçici kapasite azaltımı yaptık. Uçuş ağı performansını en üst seviyeye çıkarmak amacıyla yüksek talebin bulunduğu ve stratejik olarak önceliklendirilmiş pazarlarda 37 yolcu ve 61 kargo frekansı artışı yapıldı.
- ABD’ye kargo frekansı artışı 9, Avrupa’ya 10, Asya ve Uzak Doğu’ya 34 kargo frekansı artışı, 24 yolcu frekansı artışı, Afrika’ya 1 kargo frekansı, 13 yolcu frekansı artışı, Ortadoğu’ya 7 kargo frekansı artışı gerçekleştirdik.
- Yakıt gideri telafisi olarak ek ücret ve fiyat artışına gittik.
- Artan premium segmente daha fazla odaklandık.
- Böylelikle “kapasite ve gelir yönetimi”önlemlerinin 1.2 milyar dolarlık bir iyileştirme sağlayacağını öngörüyoruz.
Maliyet optimizasyonu adımlarına da değindi:
- Operasyonel gider yönetimi ve yakıt tüketimi optimizasyonu üzerinde duruyoruz.
- Çalışan verimliliği artışı için çalışıyoruz.
- Endirekt harcamaları yeniden planlıyoruz.
- Stratejik yatırımları önceliklendiriyor, zaruri olmayanları öteliyoruz.
- Havalimanları ve tedarikçilerle indirim görüşmeleri yapıyoruz.
- Akaryakıt “hedge portföyü”nden de katkı bekliyoruz.
- Maliyet optimizasyonuyla 1.3 milyar dolarlık iyileştirme hedefliyoruz.
Sunumun bu bölümüne noktayı şöyle koydu:
- Aldığımız önlemlerle 2.5 milyar dolar büyüklüğünde olumsuz etkiyi bertaraf etmeyi hedefliyoruz.
Son 3 yılda THY’nin ana kadrosuna 10 bin kişi eklendi
THY’nin insan kaynaklarından sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Abdulkerim Çay, bu dönemde personel alımını durdurmayı planladıklarını belirtti:
- Yeni personel alımı yapmayacağız ama mevcut kadromuzu korumaya özen göstereceğiz. Pandemide dünyadaki büyük rakiplerimizin çoğu blok halde istihdam azaltmasına giderken biz ekibimizi koruduk.
Çay, son 3 yılda THY’nin ana kadrosunun önemli ölçüde büyüdüğünü vurguladı:
- Son 3 yıllık dönemde, yani 2023-2025 yıllarında THY’nin kadrosuna 10 bin kişi eklendi.
Dünyada en fazla kadın pilot bizde var
THY uçuş işletmeden sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Kadaifçiler, 7 bin 66 pilot, 16 bin 300 kabin memuru kadrosunun olduğunu belirtti:
- Yeni yabancı pilot almıyoruz. Halen çalışan yabancı pilotlarımız da 354 kişi. Toplam içindeki payı yüzde 5.
Kadın pilot oranına dikkat çekti:
- THY’de 554 kadın pilot görev yapıyor. Toplam içindeki payları yüzde 7.5.
Abdulkerim Çay araya girdi:
- Bizim bilgilerimize göre kadın pilot oranı olarak dünyada ilk sırada yer alıyoruz.
Jet yakıtındaki maliyet artışının bilet başına etkisi 15-20 dolar
AJET Genel Müdürü Kerem Sarp, 1 saatlik uçuşta tüketilen jet yakıtı miktarının 3 ton olduğunu belirtti:
- Bir saatlik uçuşta savaş öncesi fiyatlarla 2 bin 200 dolarlık yakıtla uçulurken, şimdi 4 bin 500-4 bin 800 dolara çıkmış bulunuyor.
Bunun etkisiyle ilgili şu hesabı ortaya koydu:
- Aslında jet yakıtı maliyet artışı bilet başına 15-20 dolara denk geliyor. Ancak, biz bu maliyeti bilet fiyatlarımıza olduğu gibi yansıtamıyoruz.
