15 Şubat 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yeni düzenleme, çiftçilerin Bağ-Kur prim borcunu ve vergi borcunu ödemeleri için hazine destekli kredi kullandırılmasını öngörüyor.
Bağ-Kur prim borcu ve vergi borcu olan çiftçilerin sübvansiyonlu tarım kredilerinden yararlanabilmesi için Hazine destekli, yüzde 25 faiz indirimli ve 300 bin lira üst limitli kredi kullandırılacak. Bu uygulamadan daha çok küçük çiftçilerin yararlandırılması hedefleniyor.
Cumhurbaşkanlığının 24 Ekim 2025 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan ve 1 Ocak 2026 itibariyle yürürlüğe giren kararı ile çiftçilerin Ziraat Bankası, Ziraat Katılım ve Tarım Kredi Kooperatifleri’nden sübvansiyonlu kredi kullanabilmeleri için “ Sosyal Güvenlik Kurumu prim borcu ve vergi borcunun olmaması” şartı getirildi.
Tepkilere neden olan bu düzenleme Resmi Gazete’nin 15 Şubat 2026 tarihli sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yeniden düzenlendi. Yeni düzenlemeye göre, Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) yani Bağ-Kur prim borcu ve/veya vergi borcu olan çiftçilerin kredi kullanabilmesi için öncelikle bu borçlarını ödemesi gerekiyor. Borç ödemesi için 300 bin liraya kadar hazine destekli kredi kullanma olanağı getirildi.
Sübvansiyonlu kredilerde 3,5 ayda 3 düzenleme yapıldı
Konunun daha iyi anlaşılması için öncelikle yapılan düzenlemeleri hatırlatmakta yarar var:
Hazine destekli sübvansiyonlu tarım kredileri ile ilgili olarak 24 Ekim 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile iki önemli değişiklik yapıldı. İlki kullandırılan kredilerin faizinin ortalama 10 puan artırılması, ikincisi de sübvansiyonlu kredi kullanacak çiftçiler için “Bağ-Kur prim borcu ve vergi borcunun olmaması” şartıydı.
Söz konusu karar ile, Ziraat Bankası, Tarım Kredi Kooperatifi ve Ziraat Katılım tarafından 2026 yılında kullandırılacak sübvansiyonlu kredilerde, kredi limitleri değişmezken, faiz oranları artırıldı. Örneğin, sütçü ve kombine sığır yetiştiriciliğinde yüzde 50 olan faiz indirimi yüzde 25’e düşürüldü. 2026’da kredi alacaklar 2025’e göre daha çok faiz ödeyecekti. Hazine destekli tarım kredilerinde çiftçinin ödeyeceği kredi ortalama yüzde 10 puan artırılıyordu. Hazine destekli sübvansiyonlu tarım kredilerinde çiftçinin ödeyeceği faiz, ortalama yüzde 21,5’ten yüzde 32’ye çıkarılmıştı.
Çiftçilerden gelen yoğun tepki üzerine bu kararda değişiklik yapılarak geri adım atıldı. Resmi Gazete’nin 30 Ekim 2025 tarihli sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile faiz artışı konusunda geri adım atıldı. Faizler 2025 yılı ile aynı kaldı. Limitlerde de değişiklik olmadı.
“Borcu yoktur” yazısı istenmesi tepki gördü
Fakat, sübvansiyonlu kredi kullanacak çiftçiler için “Sosyal güvenlik (Bağ-Kur) prim borcu ve vergi borcu yoktur” şartı bu kararnamede değiştirilmedi ve aynen kaldı. Kararda belirtildiği üzere “borcu yoktur” şartı 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Çiftçi, 1 Ocak 2026’dan itibaren kredi başvurusunda bulunduğunda Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan ve vergi dairesinden “borcu yoktur” yazısı istenildiğinde deyim yerindeyse kıyamet koptu. Çiftçiler, bu düzenlemenin kredi vermemek için yapıldığını, 2025 yılında zirai don ve kuraklık nedeniyle üretimin çok zarar gördüğünü, para kazanamadıklarını ve borçlarını ödeyemeyeceklerini, kredi alamazlarsa üretim yapamayacaklarını belirterek tepki gösterdi.
Bu tepkiler üzerine bir düzenleme daha yapıldı. 15 Şubat 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yeni düzenleme, çiftçilerin Bağ-Kur prim borcunu ve vergi borcunu ödemeleri için hazine destekli kredi kullandırılmasını öngörüyor.
Çiftçi borcunu ödesin diye kredi kullandırılacak
Resmi Gazete’de 15 Şubat 2026’da yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan düzenlemeler özetle şöyle:
1- Bu Karar kapsamında kredi kullandırılacak faydalanıcılar için kredi kullandırımı sırasında en çok 15 gün öncesine kadar bir tarihte alınmış yazı ile belgelendirilecek şekilde, vergi dairelerine 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu ile sosyal güvenlik prim borcu bulunmaması veya borcun yeniden yapılandırılmış/ taksitlendirilmiş olması ve yapılandırmanın/taksitlendirmenin bozulmamış olması şartı aranır. Yani çiftçi kredi almadan en çok 15 gün önce sosyal güvenlik prim borcu ve vergi borcu olmadığına dair yazılı bir belge sunması gerekiyor.
2- Çiftçi borcu yoktur yazısı alamadıysa, yani sosyal güvenlik prim borcu ve /veya vergi borcu varsa Hazine destekli kredi sağlanarak borcun ödenmesi sağlanacak. Ancak bu kredinin de şartları var. Prim ve vergi borcu olan çiftçiye Hazine faiz desteği ile sağlanan kredinin azami yüzde 25'ine denk gelecek tutarı öncelikli olarak kişi adına Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından ilgili tahsil dairelerinin hesabına yatırılacak. Yani prim borcu ve vergi borcu olanlar kredi almak için Ziraat Bankası veya Tarım Kredi Kooperatiflerine başvurduklarında, istedikleri kredinin yüzde 25’ine kadar olan kısmı Ziraat Bankası ve Tarım Kredi kooperatifleri tarafından borcu ödemek üzere yeni bir kredi açılacak. Bu kredi çiftçiye verilmeyecek borcuna karşılık sosyal güvenlik kurumuna veya vergi dairesine ödenecek. Çiftçinin borcunu ödeyebilmesi için hazine destekli bu kredi veriliyor. Hazine destekli kredi ile çiftçinin borcu ödendikten sonra sübvansiyonlu kredi açılacak.
Borç ödeme kredisi 300 bin lira limitli
3- Çiftçinin borcunu ödeyebilmesi için açılacak olan kredinin yıllık limiti 300 bin lira olarak belirlendi. Bir yıl içerisinde çiftçi başına en fazla 300 bin lira borç ödeme kredisi verilecek. Kredi büyüklüğü ne kadar olursa olsun borç ödemek için alınacak kredinin üst limiti 300 bin liraya aşamayacak. Düzenlemede bu konuda şöyle deniliyor: “ Bu kapsamda Banka ve TKK tarafından tahsil edilecek tutar kredi büyüklüğü fark etmeksizin her halükârda 1 yıl içerisinde toplam 300.000 TL'yi aşamaz. “
4- Çiftçinin vergi ve sosyal güvenlik prim borcunu ödemek için açılacak olan Hazine faiz destekli kredinin faiz indirim oranı yüzde 25 olacak. Borç ödemek üzere açılacak olan ve üst limiti 300 bin lira ile sınırlı olan kredinin faizi yüzde 31 civarında olacak. Yani çiftçi borcunu ödemek üzere kullandığı krediye yıllık yüzde 31 faiz ödeyecek.
5- Çiftçinin vergi ve sosyal güvenlik prim borcu kredi ile ödendikten sonra üretim konusuna ilişkin kredi kullandırılacak. Yani önce kredi ile borcu ödenecek sonra sübvansiyonlu kredi verilecek.
6- Borç ödemesine ilişkin kullandırılan kredi ve Hazine faiz desteği tutarları üretim konularından bağımsız olarak Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından ayrıca kayıt altına alınarak, hesaplanacak ve takip edilecek.
Yılbaşına kadar 400 bin liralık ayni krediye istisna var
7- Temel Hayvansal Üretim ve Temel Bitkisel Üretim konularında, tamamı ayni ve
400 bin liraya kadar olan kredilerde “ sosyal güvenlik primi ve vergi borcu yoktur” şartı 31 Aralık 2026 tarihine kadar aranmayacak. Yani vergi ve sosyal güvenlik prim borcu olsa dahi Ziraat Bankası’ndan veya Tarım Kredi Kooperatiflerinden temel hayvansal üretim ve temel bitkisel üretim kredisi olarak 400 bin liraya kadar ayni kredi 31 Aralık 2026’ya kadar kullanılabilecek. Bu sadece ayni kredide geçerli. Ayni kredide Ziraat Bankası kullanılan krediyi Başak Kart’a yüklüyor ve bununla mazot, gübre, yem, ilaç gibi girdiler alınabiliyor. Para olarak kullanamıyorsunuz. Bu uygulamayı ağırlıklı olarak Tarım Kredi Kooperatifleri çiftçilere girdi temini için kullanıyor.
8- Ayni kredi kullandırımı ile nakdi kredi kullandırımının birlikte sunulduğu kart uygulamalarında “vergi ve sosyal güvenlik prim borcu yok” şartı kredi kullandırımı yerine kredi tahsisi aşamasında dikkate alınacak. Banka çiftçiye krediyi kullandırma kararı alıyor ama bazen bu birkaç ay sonra kullanılıyor. Bu şart kullanım sırasında uygulanacak.
9- Bu yeni düzenleme 15 Şubat 2026 tarihi itibariyle yürürlüğe girdi. Dolayısıyla 15 Şubat itibariyle uygulanmaya başlandı.
Buraya kadar yazdıklarım, daha çok teknik konular ve 15 Şubat 2026’da yürürlüğe giren Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan düzenlemeyi kapsıyor. Bu düzenlemeyi en anlaşılır biçimde anlatan Ziraat Bankası Tarımsal Bankacılık Grup Başkanı Kemalettin Bayat’a çok teşekkür ederim. Bundan sonra yazacaklarım benim yorumum.
Hazine ve Maliye Bakanlığı ne yapmak istiyor?
İşin teknik boyutunu anlattıktan sonra alınan bu kararla ne yapılmak isteniyor biraz da ona bakalım.
Öncelikle, Hazine ve Maliye Bakanlığı çiftçilerin devlete olan sosyal güvenlik primi borcunu ve vergi borcunu bir şekilde tahsil etmek istiyor. 2025 yılı sonu itibariyle Ziraat Bankası’nın kullandırdığı tarımsal kredilerin toplamı 851 milyar lirayı buldu. Bunun da yüzde 91’i sübvansiyonlu yani devlet destekli krediler. Hazine ve Maliye Bakanlığı, ‘çiftçiye bu kadar kredi veriyoruz ve hâlâ vergi ve prim borcunu ödemiyorsa borcunu ödemeyenleri desteklemeyelim’ yaklaşımı içerisinde. Bu nedenle kredi verirken “borcu yoktur” şartı getirildi. Bu aynı zamanda verilecek kredi miktarını sınırlandırmayı hedefliyor.
Ancak, 2025 yılında yaşanan zirai don ve kuraklık nedeniyle çiftçi çok zor bir dönemden geçiyor. Sadece vergi ve sosyal güvenlik prim borcunu değil, aldığı krediyi de ödeyemiyor. Bugüne kadar borcuna sadık denilen çiftçi içine düştüğü zor durumdan dolayı borcunu ödemekte zorlanıyor. Bu nedenle krediye çok ihtiyacı var. Böyle bir dönemde borcu yoktur şartının getirilmesi tepkileri büyüttü.
Çiftçinin borç yükü artacak
Konu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulunca bir çözüm bulunulması talimatı verildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ziraat Bankası’nın da görüşünü alarak “kredi ile borç ödeme” formülü geliştirildi. Çiftçi kredi kullanmak istediğinde ikinci bir kredi ile borçlandırılarak vergi ve sosyal güvenlik borcunun ödenmesi sağlanacak. Ancak bu çiftçinin borç yükünü artıracak.
Borç ödeme kredisine getirilen 300 bin liralık üst limit ise daha çok küçük çiftçilerin bu krediden yararlanmasını öngörüyor. Çiftçilerin ne kadarı bu krediyi kullanacak bunu önümüzdeki günlerde göreceğiz. Ama bana gelen mesaj ve telefonlardan bunun da çiftçinin derdine derman olmayacağı yönünde. Özellikle, 2025 yılında yaşanan kuraklık ve zirai don nedeniyle hiç ürün alamayan çiftçiler var. Geliri olmayan çiftçi borcunu ödemek için yeni bir kredi ile borçlandırılacak ve ondan sonra sübvansiyonlu kredi alarak üretime devam edecek. Bu mümkün mü?
Özetle, 24 Ekim’den 15 Şubat’a kadar geçen 3,5 aylık dönemde 3 kez değiştirilen sübvansiyonlu kredilerle ilgili düzenlemeler hem devlet hem de çiftçi tarafında yaşanan zorlukların bir göstergesi. Bu kararlar, Hazine’de yaşanan kaynak sorununun boyutlarını gösterdiği gibi, çiftçinin üretime devam etmesi için daha çok borçlanması gerektiği gerçeğini yansıtıyor. Böylesi zor bir dönemde çiftçiyi borçlandırmak yerine, borç faizinin silinmesi, daha fazla hibe sağlanması gibi çiftçinin önünü açacak düzenlemelere ihtiyaç var. Daha önce de yazdım. Sosyal güvenlik prim borcu ve vergi borcunun tahsil edilmesi için doğru zaman değil. 2025’in getirdiği felaketin yaraları sarıldıktan sonra ileri bir tarihte bu borçların tahsili için bir takvim belirlenebilir.
