Yıllar önce düşük maliyetli ürünlerle küresel sanayiyi kuşatan Çin bu kez teknolojik ürünleri hedef alan ikinci dalgayla sanayide dengeleri yeniden kuruyor. Sübvansiyonlar ve rekabetçi fiyatlarla Çinli şirketler elektrikli araçtan bataryaya kadar kritik sektörlerde varlığını artırıyor.
ABD–İran ateşkesi enerji piyasalarında sert bir geri çekilmeyi tetiklerken, petrol fiyatı yüzde 16 civarında düştü. ABD doları geri çekildi, altın bu fırsattan yararlanıp yükseldi. Ancak uzmanlara göre asıl yön, Hürmüz’deki akışın kalıcı olarak normale dönüp dönmeyeceğiyle belirlenecek.
Allianz Trade’in 2026 ilk çeyrek raporuna göre, Orta Doğu’daki savaş küresel ekonomide maliyet şokunu derinleştiriyor. Enerji ve gıda fiyatlarındaki artış şirketlerin kâr marjını düşürürken, tüketicinin alım gücünü zayıflatıyor. Büyüme yavaşlarken enflasyon yükseliyor; stagflasyon riski güç kazanıyor.
İran savaşı sonrası artan petrol fiyatları pompalara yansıyor. Küresel ortalama benzin fiyatı kısa sürede litre başına 1,2 dolardan 1,4 dolara yükselirken, bazı ülkelerde artış yüzde 100’e yaklaştı, Hong Kong'da fiyat 4 doları aşıp zirveye çıktı.
Savaş uzarsa küresel ekonomiyi bekleyen kötümser senaryolar artıyor. Oxford Economics’e göre İran’da savaşın uzaması petrol fiyatlarını 190 dolara taşırken, dünya ekonomisini aynı anda hem yüksek enflasyon hem de resesyona sürükleyebilir.
Hürmüz’deki tıkanma petrol piyasasında dengeleri altüst ediyor. Brent petrolde spot fiyat 2008’den bu yana en yüksek seviyeye çıkarken, fiziki varile yönelen talep vadeli işlemlerde WTI’yi Brent’in üzerine taşıdı. Piyasada artık “kâğıt fiyat” değil, gerçek arz konuşuluyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasıyla birlikte yüzyıllardır kullanılan birçok rotanın alarm verdiğine dikkat çekiliyor. Avrupa ile Asya arasındaki en kısa deniz taşımacılığı rotası olan Kuzey Denizi Rotası (NSR) ise bu dönemde lojistik süresini yüzde 40 kısaltmasıyla en avantajlı rota olarak görülüyor.
IMF, Dünya Bankası ve Uluslararası Enerji Ajansı ortak bir grup kurarak, savaştan kaynaklanan enerji krizine yanıt verilmesi kararı aldıklarını duyurdu.
Orta Doğu’daki savaşın tetiklediği petrol şoku, ülkeleri eş zamanlı önlemlere zorluyor. Vergi indirimlerinden uzaktan çalışmaya kadar genişleyen tedbirler, küresel ekonomide yavaşlama sinyali veriyor.