İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki kapanma nedeniyle petrol piyasasında küresel çapta en az 10 günlük petrol kaybı oluştu. Uzmanlar bunu Körfez Savaşı’ndan bu yana enerji piyasalarında yaşanan en büyük arz şoku olarak tanımlıyor.
Küresel çelik piyasası, 2022’den bu yana süren yapısal dönüşümün ardından toparlanma eşiğine gelmişken, İran savaşı bu süreci sekteye uğrattı.
Yıllar önce düşük maliyetli ürünlerle küresel sanayiyi kuşatan Çin bu kez teknolojik ürünleri hedef alan ikinci dalgayla sanayide dengeleri yeniden kuruyor. Sübvansiyonlar ve rekabetçi fiyatlarla Çinli şirketler elektrikli araçtan bataryaya kadar kritik sektörlerde varlığını artırıyor.
IMF Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nda küresel ekonomik büyüme tahminini bu yıl için yüzde 3,3'ten yüzde 3,1'e düşürdü. Raporda Türkiye ekonomisi için ocak ayında yüzde 4,2 olan büyüme tahmini yüzde 3,4'e, gelecek yıl için yapılan tahmin de yüzde 4,1'den yüzde 3,5'e indirildi.
ABD’nin Hürmüz’ü hedef olan deniz ablukası kararı ve İran’ın misilleme tehdidi küresel enerji arzını riske atarken petrol fiyatları hızla yükseldi, piyasalarda savaş senaryosu yeniden fiyatlanıyor. Petrol fiyatları dün %8'den fazla artarak 100 doların üzerine yerleşti.
Orta Doğu’daki gerilim, enerji ve gübre maliyetlerini yukarı çekerken pamuk piyasasında çift yönlü bir şok yarattı. Arz sıkışırken talep artıyor, fiyatlar yılbaşından bu yana yüzde 14 yükseldi.
İran’ın geçişleri izin, rota ve kripto ödemeye bağlaması, Hürmüz’de yeni bir ticaret rejimi yaratıyor. Azalan tanker trafiği ve artan maliyetler, enerji piyasalarında kalıcı riskleri gündeme taşıyor.
ABD–İran ateşkesi enerji piyasalarında sert bir geri çekilmeyi tetiklerken, petrol fiyatı yüzde 16 civarında düştü. ABD doları geri çekildi, altın bu fırsattan yararlanıp yükseldi. Ancak uzmanlara göre asıl yön, Hürmüz’deki akışın kalıcı olarak normale dönüp dönmeyeceğiyle belirlenecek.
Allianz Trade’in 2026 ilk çeyrek raporuna göre, Orta Doğu’daki savaş küresel ekonomide maliyet şokunu derinleştiriyor. Enerji ve gıda fiyatlarındaki artış şirketlerin kâr marjını düşürürken, tüketicinin alım gücünü zayıflatıyor. Büyüme yavaşlarken enflasyon yükseliyor; stagflasyon riski güç kazanıyor.