Küresel Ekonomi Haberleri
Petrol şoku metal şokuna dönüşebilir
Petrol 105 dolar sınırında gezip dizel fiyatı fırlarken, pahalı akaryakıt elektrikli araçlara talebi hızlandırıyor. Küresel satışlar 13,4 milyona ulaşırken EV üretiminde gerekli bakır, lityum, nikel gibi metaller için yeni bir talep dalgası kapıda.
Son Küresel Ekonomi Haberleri
Petrol ve yapay zeka, piyasayı sıkıştırdı
Hürmüz diplomasisinin yeniden ertelenmesi ve Suudi Arabistan’ın kritik petrol boru hattını kapatması Brent’i 108 dolara taşırken, yapay zeka sektörünün üç önemli isminin “gelişimi yavaşlatma” çağrısı teknoloji hisselerinde satış dalgası yarattı.
‘Yapay zeka coşkusu balona dönüşüyor’
Yapay zeka coşkusu uzmanlara göre kontrolden çıkabilir. Nobel ödüllü ekonomist Joseph Stiglitz, “balon” uyarısı yaparak yatırımcıların yüksek getiri beklentisinin üç kritik koşula bağlı olduğunu söyledi. Hızlı dönüşüm işsizliği, yavaş yayılım ise balonun patlama riskini büyütüyor.
İran’a 2.5 milyar dolarlık gizli Çin koridoru
ABD yaptırımları İran’ın Çin’den mal almasını durduramadı. Tahran, petrol gelirlerini krediye çevirerek ilaçtan otomobile, iletişim ekipmanından altyapıya kadar Çin mallarını finansal sistemin dışından ülkeye sokuyor.
Petrol üç haneye geri döndü
Brent petrol, Ortadoğu’daki savaşın enerji koridorlarını yeniden tehdit etmesiyle temmuzdan bu yana ilk kez 100 doları aştı. Hürmüz Boğazı’ndaki akışın belirsizliği ve Suudi enerji tesislerine yönelik saldırılar arz endişesini büyütürken, petrol fiyatı son bir ayda yaklaşık yüzde 25 yükseldi.
Bakır rekora kablo çekti
Yapay zeka veri merkezleri, elektrik şebekeleri ve enerji dönüşümü bakıra olan ihtiyacı hızla artırırken, ABD’nin olası tarifeleri piyasadaki metali de yeniden dağıtıyor. LME bakır bu hafta 14 bin 533 dolar/tonla tarihi zirveyi aşarken, gözler şimdi rekorun kalıcı olup olmayacağına ve 2027 fiyatlarına çevrildi.
Ticaretin yakıtı dizel, benzinle makası açıyor
Tüketicinin yakıtı benzinin fiyatı dünyada son üç ayda ortalama yüzde 15,3 artarken, ticaretin ve ekonominin yakıtı dizeldeki yükseliş yüzde 20’ye ulaştı. Son bir yılda makas daha da açıldı: Benzin yüzde 19,4, dizel yüzde 32,9 zamlandı. Türkiye’de ağustos sonu itibariyle ise üç aylık dizel artışı yüzde 21 ile benzinin 6,7 puan üzerine çıktı.
Dış ticarette rota yeniden çiziliyor
Türkiye’nin dış ticaretinde 2026’nın ilk sekiz ayında ülke ve sektör bazında dengeler yeniden şekillenirken ihracatta ABD, Çin, İsviçre ve Mısır öne çıktı. ABD’de elektrik-elektronik ve kimya, Çin’de madencilik, Avrupa’da ise otomotiv ve kimya büyümeyi taşıdı. İthalatta Çin ve ABD’den alımlar hızlanırken, Rusya ve Almanya’daki gerilemeye rağmen dış ticaret açığı 65,8 milyar dolara çıktı. En fazla ithalat yapılan ilk 20 ülke dışındaki pazarlardan alımların yüzde 12,4 artması ise tedarik haritasındaki değişimi ortaya koydu.
ABD’den de Temu’ya gümrük duvarı
ABD mahkemesi, 800 dolar ve altındaki gönderilere tanınan gümrük muafiyetini kaldırma yetkisine sahip olduğuna hükmetti. Karar, ABD’ye düşük değerli paketlerle satış yapan Türk e-ihracatçılarını da etkileyecek. Muafiyetin kaldırılması hazır giyim, tekstil, ayakkabı ve aksesuarda gümrük işlemleri maliyetlerini artırabilir. Ancak Çinli platformların küçük paket avantajının zayıflamasının, Türk üreticilerin fiyat rekabetindeki dezavantajını azaltabileceği değerlendiriliyor.
