Son yazımda, Türkiye genelindeki girişimlerin ana sektörlere nasıl dağıldığına değinmiştim. Bugün ise imalat sanayimizdeki girişimlerin, sektörlere nasıl dağıldığını aktaracağım. Veriler yıllık sanayi ve hizmet istatistiklerinden derlendi.
- Türkiye’de 2023 sonu itibarı ile 3 milyon 723 bin girişim var. 2009’a göre bu sayı yüzde 42 artmış.
- İmalat sanayinde faaliyet gösteren girişim sayısı 461 bin 644. 2009’a göre sayıda yüzde 44 artış olmuş.
- Türkiye’de toplam girişimlerin sayıca yüzde 12,4’ü imalat sanayinde faaliyet gösteriyor.
- İmalat sanayi içinde tabloda gördüğünüz gibi çok sayıda alt sektör var. Bunlar arasında, işletme sayısı en yüksek olanı, 66 bini aşan üretici ile fabrikasyon metal ürünleri imalatı.
- İkinci sırada 63 bin 513 girişim ile giyim ürünleri imalatı, üçüncü sırada 57 bin 606 girişim ile gıda imalatı, dördüncü sırada 45 bin 622 üretici ile mobilya imalatı sektörleri geliyor. Beşinci sektör ise 31 bin 862 girişim ile makine kurulumu.
- En çok girişim sayısına sahip bu sektörlerin imalat sanayi genelindeki payları ise şöyle: Fabrikasyon metal ürünleri imalatı yüzde 14,3, giyim imalatı yüzde 13,8, gıda imalatı yüzde 12,5, mobilya imalatı yüzde 9,9, makine kurulumu yüzde 6,9. Sanayi sektörünün sayıca yüzde 60’a yakınının bu beş sektörde yoğunlaştığını görüyoruz.
- Sanayideki her 5 girişimden birinin tekstil ve giyim ürünleri imalatı sektörlerinde olması, yine her 10 girişimden birinin mobilya imalatında olması son derece dikkat çekici
- 2009-2023 döneminde sektörlerdeki girişim sayısının değişiminde de ilginç örnekler var. Girişim sayısı azalan iki sektör ağaç ürünleri imalatı ve diğer imalat.
- Tekstil, giyim, deri, içecek, medya, kömür-petrol, metalik olmayan mineral ve fabrikasyon metal sektörlerindeki oyuncu sayısı ortalamanın altında artış göstermiş ve imalat sanayi genelindeki payları gerilemiş.
- Buna karşılık tütün, ecza ürünleri ve diğer ulaşım araçları imalatındaki firma sayıları az olsa da; 14 yıllık dönemde oransal olarak ciddi artış göstermiş.
Sektörlere sadece girişim sayısı itibarı ile bakmak, kesin bir yargıya varmak için, elbette yeterli değil. Ama sanki bu sayısal dağılımda çok da doğru olmayan bir şeyler var. Siz ne dersiniz?
Bir sonraki yazımda, bu sektörlerin üretim değerlerini paylaşacağım.
| 2009 | 2023 | % Değişim | %Pay 2009 | %Pay 2023 | |
| Türkiye | 2 631 085 | 3 723 944 | 42% | - | - |
| İmalat | 321 482 | 461 644 | 44% | 100 | 100 |
| Gıda | 31 829 | 57 606 | 81% | 9,9 | 12,5 |
| İçecek | 646 | 693 | 7% | 0,2 | 0,2 |
| Tütün | 27 | 74 | 174% | 0,0 | 0,0 |
| Tekstil | 21 037 | 27 003 | 28% | 6,5 | 5,8 |
| Giyim | 51 143 | 63 513 | 24% | 15,9 | 13,8 |
| Deri | 8 215 | 10 723 | 31% | 2,6 | 2,3 |
| Ağaç ürünleri | 25 810 | 23 084 | -11% | 8,0 | 5,0 |
| Kağıt | 2 352 | 5 242 | 123% | 0,7 | 1,1 |
| Kayıtlı medya | 12 057 | 12 423 | 3% | 3,8 | 2,7 |
| Kömür-Petrol | 245 | 308 | 26% | 0,1 | 0,1 |
| Kimyasal | 5 682 | 7 902 | 39% | 1,8 | 1,7 |
| Ecza | 253 | 780 | 208% | 0,1 | 0,2 |
| Kauçuk Plastik | 13 923 | 21 129 | 52% | 4,3 | 4,6 |
| Metalik olmayan mineral | 15 115 | 19 225 | 27% | 4,7 | 4,2 |
| Ana metal | 4 011 | 7 011 | 75% | 1,2 | 1,5 |
| Fabrikasyon metal | 52 706 | 66 060 | 25% | 16,4 | 14,3 |
| Bilgisayar-Elektronik | 1 088 | 2 582 | 137% | 0,3 | 0,6 |
| Elektrikli teçhizat | 7 266 | 13 066 | 80% | 2,3 | 2,8 |
| BYS makine | 12 705 | 22 383 | 76% | 4,0 | 4,8 |
| Motorlu kara taşıtları | 3 461 | 6 390 | 85% | 1,1 | 1,4 |
| Diğer ulaşım araçları | 908 | 1 899 | 109% | 0,3 | 0,4 |
| Mobilya | 22 256 | 45 622 | 105% | 6,9 | 9,9 |
| Diğer imalat | 17 578 | 15 064 | -14% | 5,5 | 3,3 |
| Makine kurulum | 11 169 | 31 862 | 185% | 3,5 | 6,9 |
