HAZIRGİYİM sektörünün triko tarafında öne çıkan Uğur Balkuv’un büyük oğlu Orhun John Balkuv, 2015 yılında üniversite eğitimi için ABD’ye gitti. Öğrencilik döneminde ABD’de kenevir tarımının öne çıktığını, sapının selüloz ve plastik hammaddesi üretiminde kullanıldığını gördü.
Tatile geldiği dönemlerde konuyu babası Uğur Balkuv’a açtı:
- Kenevir çok farklı bir tarım ürünü. Sap kısmı selüloz üretimine çok uygun. Ayrıca, plastik hammaddesine de dönüşüyor. Tohum bölümü ilaçtan gıdaya farklı alanlarda kullanılıyor.
Orhun Balkuv, üniversiteyi bitirip Uğur Balkuv Triko’da işe başladığında da kenevir konusunu aklından çıkarmadı. Derken 2020 yılı Mart ayında COVID-19 pandemisi bütün dünyayı sardı. Pandemiyle birlikte karton ambalaj kullanımı patladı. Orhun Balkuv, kenevir konusuna odaklandı:
- Türkiye’nin selüloz ithalatı 3.5 milyar dolar. Kenevir üretimiyle bu ithalatın önüne geçilebilir.
Orhun Balkuv, Uğur Baluv Triko’da Ar-Ge bölümündeki çalışmalarda kenevirin sap bölümünden tekstilin hammaddesi elyafın elde edilebileceğini anladı. Babası Uğur Balkuv’a bastırdı:
- Kenevir, bizim sektörümüz için de önemli bir ürün. Triko ürünlerimizi kenevir kaynaklı iplikten yaptığımızda önemli fark yaratırız. Ayrıca, kenevirin doğaya saygılı yönleri çok fazla. İyice araştırıp bu işe girelim.
Orhun Balkuv’un keneviri kafaya taktığı günlerde hükümet bu konuda üretimin önünü açan adımlar attı. 2016 yılında yayınlanan tebliğle kenevir yetiştirilecek yerlerde, ekiminin izne bağlanması, gerekli kontrollerin yapılması ve izinsiz ekimlere uygulanacak işlemlere ilişkin esaslar belirlendi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 2019 yılında Çorum’da yaptığı bir konuşmada kenevir üretimini yeniden yaygınlaştırmak üzere karar aldıklarını açıkladı. 20 şehir pilot üretim bölgesi olarak belirlendi.
Uğur Balkuv, oğlu Orhun’un ısrarları, hükümetin çerçeveyi yeniden çizmesi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın teşvik edici açıklamalarının ardından ilk kenevir denemelerini 2020 yılında Sakarya’da yaptı:
- Hendek’teki 30-40 dönümlük arazimizi kenevir ekimi için Sakarya Belediyesi’ne bedelsiz tahsis ettik. Ancak, olumlu bir hasada ulaşamadık.
Uğur Balkuv, kenevirde başarı için hem modern tarım-hasat makinelerinin, hem de entegre sanayisinin kurulması gerektiğini fark etti. Oğlu Orhun ile birlikte kenevir üretiminde başarı yakalanmış ülkelere gitti. 2021 yılında Türkiye’de kenevir tarımına izin verilen illeri gezdi:
- Maalesef pek olumlu tablo yoktu. Kenevir ekenler çok sorun yaşamış, karamsar hava oluşmuştu. Konuyu derinlemesine incelemeye karar verdik.
O günlerde baba-oğul Balkuv’ların yolu Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Selim Aytaç ve Eczacılık Fakültesi Öğretim Üyesi, katma değeri yüksek tarımsal ürünler uzmanı Prof. İbrahim Demirtaş’la kesişti. 3 aylık bir çalışma sonrası karar verildi:
- 2022’de kurduğumuz Keneviro ile kenevir tarımı ve sanayi için Samsun’u merkez seçtik. Sanayi tesisinin Samsun Havza OSB’de kurulmasına karar verdik.
Uğur Balkuv’un kenevir tarımı ve sanayi yatırımı konusunda önemli ölçüde yol aldığını birkaç ay önceki telefon görüşmesiyle öğrendim:
- Türkiye’de en geniş alanda kenevir üretiminin önünü açan adımlar attık. 5 bin 200 dönüm alanda sözleşmeli çiftçilik modeliyle kenevir üretimi başlattık. Ayrıca, üretilen keneviri işlemek üzere fabrika da kurmaya başladık. Samsun’a birlikte hasada gideceğiz.
Uğur Balkuv’un daveti üzerine Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) önceki Başkanı İsmail Gülle, Şeref Oğuz, Abdurrahman Yıldırım, Hürriyet’ten Yalçın Bayer ve Seda Türkoğlu’nun da aralarında yer aldığı meslektaşlarımla Amasya’nın Suluova ilçesinde kenevir hasadına, ardından da üretim bantları tamamlanmak üzere olan Havza OSB’deki fabrikaya gittik.
UOB Grup ve Keneviro Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Balkuv, fabrikadaki sohbette önce yatırımla ilgili bilgi verdi:
- 4 milyon dolar kenevir tarımına özel makine ve ekipmanlarına harcadım. Fabrikadaki yatırım 25 milyon doları buldu. Fabrikaya 2 milyon dolar daha yatıracağız. Fabrikada tam üretim 2024 Ocak sonu başlayacak.
İlk aşamada üretilecek ürünlere değindi:
- Ham ve boyalı elyaf, boyalı ve ham iplik ile kıtık üretimi planlıyoruz. Kıtıktan yüzde 100 doğal kedi kumu ve hayvan altlığı da üreteceğiz. Aslında kedi kumu üretimine başladık, ürünümüzü 2 fuarda sergiledik.
Uğur Balkuv, İsmail Gülle, Şeref Oğuz ve Abdurrahman Yıldırım’la birlikte Suluova’ya giderken yol boyunca kenevir tarımının yaratacağı ekosistemin büyüklüğünü anlatmaya çalıştı:
- 5 milyon dekar alanda yapılacak kenevir üretimi 100 milyar dolarlık bir ekosistem yaratabilir.
Hesabını frenlemeye çalıştık:
- Yeni girdiğiniz kenevir işinin heyecanıyla bir sıfır fazla koyuyor olabilirsiniz. Kenevirin 10 milyar dolarlık bir ekosistem yaratması bile Türkiye için büyük değer.
Balkuv Ailesi, Türkiye’de kenevir tarımı ve sanayisinin fitilini birlikte ilk ateşleyen oldu… Büyük bir ekosistemin yolunu açtı…
İhaleden ‘Narlı’yı aldı Üretim 28 bin dekara, ciro 50 milyon dolara çıkacak
KENEVİRO Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Balkuv, Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nin ıslah çalışmasını tamamladığı yerli sertifikalı kenevir tohumu “Narlı” için ihaleye girdiklerini belirtti:
- “Narlı”nın üretim ve satış haklarını 10 yıl süreyle aldık. İlk aşamada 700 dekar alana ekim yaptırdık. 110 dekar da keten ektirdik. 2023’te sözleşmeli tarım modeliyle 301 çiftçimizle 5 bin 200 dekar endüstriyel kenevir, 15 çiftçimizle 1500 dekar keten ektik.
Hedeflerini paylaştı:
- 2024 yılında 16 bin dekar endüstriyel kenevir, 4 bin dekar keten ekimi planlıyoruz. 2025’te 28 bin dekar endüstriyel kenevir, 7 bin dekar da keten ekimi hedefliyoruz.
Ciro beklentisi üzerinde durdu:
- Keneviro’nun 2024’te 20 milyon dolar ciroya ulaşacağını öngörüyoruz. 2025 için 30 milyon dolar ciro hedefimiz var. 2026’da 20 milyon doları ihracattan olmak üzere 50 milyon dolar ciroya ulaşabileceğimizi düşünüyoruz. 400 kişi ile başlayacak istihdam da 600’e ulaşacak.
8’de bir su tüketiyor, toprağı temizliyor, çok değerli ürünlere dönüşüyor
KENEVİRO Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Balkuv, Prof. Selim Aytaç ve Prof. İbrahim Demirtaş başta olmak üzere uzmanlardan edindiği bilgilerle şu noktanın altını çizdi:
- Endüstriyel kenevir, pamuğun 8’de biri su tüketiyor. Sapından 10 kat güçlü elyaf elde edilebiliyor. İkinci ürün olarak toprakların temizlenmesini, yenilenmesini sağlıyor. Pamuk için dünyada tarım ilaçlarının yüzde 50’si kullanılır, kenevirde ilaç kullanılmaz.
Kenevirin yararlı yönlerini sürdürdü:
- Pamuk, daha fazla gübre ister. Endüstriyel kenevir pamuktan 2.5 kat fazla lif üretir. Kenevirin lifi antibakteriyel özelliğe sahiptir. Kenevire dayalı tişört veya gömlek ter kokmaz. Ayrıca pamuğa dayalı tişört teri yüzde 8, kenevire dayalı olan yüzde 12 emer.
Kenevirden elde edilebilen ürünlerden örnekler sıraladı:
- Tohumundan yağ, gıda ve kozmetik
- Tohum küspesinden hem insana hem de hayvana protein değeri yüksek besin takviyesi
- Elyafından iplik, izolasyon malzemesi ve kompozit
- Kıtığından nefes alan hafif tuğla ve yapı malzemeleri
- Kıtığından doğada eriyebilen, plastiğin yerini alabilecek biopolimer
- Kıtığından WPC (kıtık ve plastik karışımından oluşan kompozit dış cephe malzemesi
- Kıtığından mobilya sektörüne hammadde
- Çiçeğinden ve yaprağından CBD, bağışıklık sistemini güçlendiren bileşen, ilaç ve kozmetik malzemesi
