ŞEBNEM TURHAN
ABD’nin İran’a yönelik başlattığı saldırıyla gerilemeye başlayan altın fiyatları son dönemde yeniden bir toparlanma eğiliminde olsa da şubattan bu yana değer kaybı sürüyor. QNB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre yurt içindeki toplam altın stoku ekim ayında 4 bin 568 ton yani 600 milyar dolar ile önceki aya göre 8 ton geriledi. Altın stokundaki yıllık artış hızı da 47 tonla 2022 ortasından bu yana en düşük seviyesine indi. Altın fiyatlarındaki düşüş sonucunda altın stokunda şubat ayından beri değer kaybı 175 milyar dolar hesaplandı. QNB ekonomistleri bu kaybın iç talepteki zayıf görünümde etkisi olduğuna işaret etti.
Üst üste üç ay düşüş kaydedildi
QNB ekonomistleri Erkin Işık, Deniz Çiçek ve Şakir Oktay Gür analizlerinde ekim verileriyle yaptıkları hesaplamalara göre, yurt içindeki toplam altın stokunun önceki aya göre 8 ton azaldığını belirtti. Analize göre bu gerilemeyle altın stoku 4 bin 568 tona yani 600 milyar dolara geriledi. Böylece altın stokunda üst üste üç ay düşüş kaydedilmiş oldu. Bu görünümün, son aylarda fiyatlardaki dalgalanmayla birlikte altın yatırımlarına olan ilginin zayıfladığını düşündürdüğüne dikkat çekildi.
Altın fiyatlarındaki güçlü yükseliş sonucunda ons fiyatının şubat ayında 5 bin 300 dolara ulaştığı hatırlatılan analize göre 2025 başından itibaren altın stokundan sağlanan birikimli değerleme kazancı şubat sonunda 370 milyar dolarla zirveye çıktı. Ons altın fiyatının temmuz sonuna kadar gerilemesiyle stokta 165 milyar dolarlık değer kaybı oluşurken, birikimli kazanç 205 milyar dolara indi. Ağustos ayında fiyatlarda görülen toparlanmayla bu kazanç yaklaşık 285 milyar dolara yükseldi. Ancak sonrasında ons fiyatının düşmesi ve ekim sonunda 4 bin doların altına gerilemesiyle, eylül-ekim döneminde 90 milyar dolarlık değer kaybı oluştu. Böylece 2025 başından bu yana sağlanan birikimli değerleme kazancının 195 milyar dolara düştüğü hesaplandı.
İç talepteki zayıflıkta etkili
QNB ekonomistleri analizlerinde geçen sene iç talepteki güçlü görünümde Türkiye’de geleneksel olarak çok tercih edilen altın yatırımlarından elde edilen kârın yarattığı gelir etkisinin rolü olduğunu düşündüklerini hatırlatarak bu yıl ise GSYH’deki hanehalkı tüketim harcamaları yılın ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,1, ikinci çeyreğinde yüzde 1,3 azaldığını kaydetti.
Reel ve mevsim etkilerinden arındırılmış kredi kartı harcamalarının üçüncü çeyrek ortalamasının önceki çeyreğe göre yüzde 1,3 gerilemesinin, zayıf görünümün üçüncü çeyrekte de devam ettiğini düşündürdüğü yer alan analizde, “Sıkı para politikası ve İran savaşının etkilerinin yanında, altın fiyatlarındaki düşüşün de bu görünümde etkili olduğunu değerlendiriyoruz” denildi.
