FERZAN ÇAKIR
COP31’in ikinci gününde “Enerji ve Ulaştırma” temasıyla temiz enerjiye geçiş ve bu dönüşümün nasıl finanse edileceği tartışıldı. Koç Holding’in düzenlediği panelde Bakan Murat Kurum, taahhütlerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurgulayarak “Artık söz bitti, uygulama zamanı” dedi. IEA İcra Direktörü Dr. Fatih Birol ise elektrifikasyonda sağlanacak bir uzlaşının Antalya’dan yatırımcılara “Gelecek elektrikte” mesajı vereceğini söyledi.
Koç Holding’in COP31 kapsamında düzenlediği “Taahhütlerden Eyleme: Küresel İklim Gündeminde İş Dünyası ve Politikanın Rolü” panelinde, iklim hedefleri için kamu ve özel sektörün atması gereken adımlar ele alındı. Panelin açılışında konuşan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, bugüne kadar yeterince taahhüt verildiğini, artık bunların ne ölçüde yerine getirildiğine bakılması gerektiğini söyledi.
COP31 Başkanlığı’nın 2035’e yönelik hedeflerini anlatan Bakan Kurum, elektrifikasyonun yüzde 35’e çıkarılması, binalardaki enerji yoğunluğunun yüzde 25 azaltılması ve üretimde yeniden kullanılan malzemelerin oranının yüzde 15’e yükseltilmesinin bu hedefler arasında bulunduğunu belirtti. Ulaşımda, sanayide, ticarette ve günlük yaşamda elektrik kullanımının artırılmasının fosil yakıt kullanımını azaltacağını söyleyen Kurum, “Artık söz bitti. Artık uygulama zamanı” ifadelerini kullandı.
Hedeflerin hayata geçirilmesi için finansman taahhütlerinin de yerine getirilmesi gerektiğini bildiren Bakan Kurum, bu kapsamda 1,3 trilyon dolarlık taahhüdün bir an önce gerçekleştirilmesini ve kaynakların verimli kullanılmasını istedi. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile “İklim Uygulama Köprüsü” mekanizması üzerinde çalıştıklarını açıklayan Kurum, sınırlı finansmanla daha fazla emisyon azaltımı sağlayacak projeleri desteklemeyi amaçladıklarını anlattı. Eylem gündemindeki çalışmaların uygulanmasıyla 2035’e kadar emisyonlarda yüzde 25-30 azaltım sağlanabileceğini ifade etti.
Fatih Birol: Antalya’dan “Gelecek elektrikte” mesajı çıkabilir
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İcra Direktörü Fatih Birol, elektriğin küresel enerji kullanımındaki yüzde 23’lük payını 2035’te yüzde 35’e çıkarma önerisinin güçlü destek gördüğünü söyledi. Böyle bir uzlaşının yatırımcılara “Gelecek elektrikte” mesajı vereceğini belirten Birol, enerji güvenliği kaygılarının dönüşümü hızlandırdığını vurguladı. Birol’un paylaştığı verilere göre, Çin dışında elektrikli otomobil satışları son dokuz ayda yüzde 60 arttı, bu yılki yeni elektrik santrali yatırımlarında yenilenebilir kaynakların payı yüzde 79 oldu.
Al Gore: Fosilde teşviklerinin kaldırılmasıyla 4,5 trilyon dolarlık kaynak yaratılabilir
Etkinliğin ana konuşmacısı ABD eski Başkan Yardımcısı Al Gore, geçen yıl dünyada kurulan yeni elektrik üretim kapasitesinin yüzde 86’sının, ABD’de ise yüzde 91’inin yenilenebilir kaynaklara dayandığını söyledi. Bu yıl küresel otomobil satışlarında elektrikli araçların payının yüzde 31’e ulaşmasının beklendiğini belirten Gore, elektrifikasyonun emisyonları azaltması için kullanılan enerji kaynağının belirleyici olduğunu vurguladı. Gore, IMF’nin çalışmasına atıfla fosil yakıt teşviklerinin kaldırılmasıyla yılda 4,5 trilyon dolarlık kaynak yaratılabileceğini ifade etti.
Enerjide dönüşüm; ekonomik bağımsızlık ve rekabet gücü için bir zorunluluk
IEA İcra Direktörü Fatih Birol’un yönettiği panelde, enerji dönüşümünün sanayiye etkisi ve yatırımların önündeki engeller tartışıldı. Koç Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili Ali Koç, dönüşümün ekonomik bağımsızlık ve rekabet gücü için zorunluluk haline geldiğini söyledi. Madencilik, mineral işleme, teknoloji ve elektrik altyapısında kapasite oluşturulmazsa petrol bağımlılığının yerini kritik minerallere bağımlılığın alabileceği uyarısında bulunan Koç, COP31 taahhütlerinin ne ölçüde uygulandığını gösterecek bir karne oluşturulmasını da önerdi.
Envision Kurucusu Lei Zhang ise, yapay zeka ve veri merkezlerinin elektrik talebi artarken yeni şebeke altyapısının kurulmasının 5 ila 10 yıl sürebildiğini belirterek enerji ve sanayi yatırımlarının birlikte planlanmasını istedi.
Finansman tarafında öne çıkan ihtiyaç öngörülebilirlik oldu. EBRD Başkanı Odile Renaud-Basso, yatırımcının gelecek 10-15 yıldaki koşulları ve yatırımının geri dönüşünü görebilmesi için istikrarlı düzenlemeler gerektiğini söyledi.
İklim kriziyle birlikte artan afet riskleri, sigorta güvencesine duyulan ihtiyacı da büyütüyor. Allianz CEO’su Oliver Bäte, afetler sıklaşıp şiddetlendikçe sigorta fiyatlarının yükseldiğini, asıl sorunun müşterilerin bu bedeli karşılayabilmesi olduğunu belirtti. Bäte, riskli bölgelerde yapılaşmanın kayıpları büyüttüğünü vurguladı.
