2005 yılı Eylül ayının ikinci yarısıydı. Hürriyet Gazetesi’nde Ekonomi Servisi Müdürüydüm. Genel Yayın Yönetmenim Ertuğrul Özkök aradı:
- Aydın Bey (Doğan) ile Manisa’ya Vestel City’ye gideceğiz. Sen de fabrika gezisinde bize katıl.
Doğan Holding Onursal Başkanı Aydın Doğan, Anadolu Otomotiv’in patronu Taylan Bilgel ve Ertuğrul Özkök’le birlikte günübirlik Manisa’ya gittik.
Vestel City’de bizi Zorlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Nazif Zorlu, dönemin Vestel İcra Kurulu Başkanı Ömer Yüngül, Vestel Yönetim Kurulu Üyesi Turan Erdoğan karşıladı. Fabrika turuna o dönemde Vestel Yönetim Kurulu Başkan Vekili olan, ANAP döneminin eski bakanlarından Prof. Ekrem Pakdemirli de katıldı.
Tur sırasında Vestel City ile ilgili o günlerin verileri paylaşıldı:
- Vestel City, 700 bin metrekarelik kapalı alana sahip. Yılda 12 milyon adet televizyon, 3.5 milyon buzdolabı, 2.5 milyon çamaşır makinesi üretiliyor.
Vestel’in o günlerdeki ihracat liderliğini bildiğim için şu soruyu sordum:
- İhracatınızın büyük bölümü fason üretim değil mi?
Turan Erdoğan, soruma itiraz etti:
- Yaptığımız işe artık “fason” denemez.
Ne demek istediğini şöyle açtı:
- Dünyada bu işe artık “ODM” (Original Design Manufactoring) deniliyor. Eskiden televizyon örneği getirilir, “Bize bunu üret” denilirdi. Şimdi biz televizyonu üretiyoruz, isteyen gelip raftan seçimini yapıyor. Buna “fason” demek işi çok basite indirgemek olur.
Ömer Yüngül de Avrupa’daki o günlerin pazar paylarına değindi:
- Avrupa genelinde payımız yüzde 22. Almanya’da yüzde 30’a ulaştık. Rusya’da yüzde 18 olduk. Hollanda’da sadece Vestel markasıyla satıyoruz.
Ahmet Nazif Zorlu araya girdi:
- Avrupa’da satılan televizyonların yüzde 55’i Türkiye’de üretiliyor.
Zorlu, televizyon üretim bantlarında LCD (likit kristal) ekranların montajının yapıldığı bölümde yeni hayalini anlattı:
- LCD ekranı ithal ediyoruz. Madem Türkiye Avrupa’nın televizyon üretim üssüne dönüşüyor, o halde LCD ekranın kendisini de üretmeliyiz.
İç geçirdi:
- Bunu tek başımıza yapmamız mümkün değil. Çünkü, 2 milyar dolarlık yatırım gerektiriyor. Hükümete, “Bize teşvik verin, kuralım LCD ekran fabrikasını” dedik. “Parasal teşvik veremeyiz” yanıtı aldık. Oysa bu iş Türkiye’yi televizyon üretiminde stratejik noktaya taşır.
Ömer Yüngül’e sordum:
- Yabancı ortakla LCD ekranı üretmeyi düşünüyor musunuz?
Şu yanıtı verdi:
- Bazı görüşmeler yapıyoruz ama henüz somut bir şey yok. Bu hayalimizi gerçekleştirmeyi çok istiyoruz.
Ahmet Nazif Zorlu, bu noktada “sanayici çılgınlığını” ortaya koyan örnekleme yaptı:
- 700 bin metrekare kapalı alana kurulu bir tesis bildiğim kadarıyla Avrupa’da yok. Havacılık devi Boeing’in kapalı alanı bile 600 bin metrekare. Bizimki gibi büyük tesisler Japonya’da var.
Bizim Vestel City turundan 1 yıl sonra, Eylül 2006’da bir gece yarısı Ahmet Nazif Zorlu’nun telefonu çaldı. Arayan dönemin Maliye Bakanı Kemal Unakıtan’dı:
- Ahmet Bey, sizi yarın bakanlıkta görüşmeye bekliyorum.
Zorlu nedenini soramadı:
- Memnuniyetle Sayın Bakanım.
Maliye Bakanı’nın gecenin o saatinde arayıp kendisini çağırması Ahmet Nazif Zorlu’ya garip gelmişti. Aklına hep kötü şeyler geldi:
- Acaba şirketlerimizle ilgili bir sorun mu var?
Hemen holdingin üst düzey yöneticilerini aradı:
- Maliye Bakanlığı ile bir sorunumuz var mı arkadaşlar? Bilmeden eksik bir şeyler yapmış olabilir misiniz? Eğer benim bilmediğim bir sorunumuz varsa söyleyin.
Yöneticilerden şu yanıtı verdi:
- Maliye Bakanlığı ile hiçbir sıkıntımız yok.
Zorlu, ertesi gün randevu saatinde Maliye Bakanlığı’nın yolunu tuttu. Unakıtan, hemen konuya girdi:
- Ahmet Bey, siz 1-2 yıl önce LCD ekran üretmekten söz ediyordunuz. Böyle bir yatırım hâlâ gündeminizde mi?
Zorlu, o günlerden sonra durumun değiştiğini aktardı:
- O yatırımı Polonya kaptı. Artık ülkemizde böyle bir yatırıma yönelmek çok zor görünüyor…
Unakıtan ısrar etti:
- Ahmet Bey, cari açık ülkemiz için önemli bir sorun. Açıkçası, “cari açığı düşürmemize yardım edecek yatırım” arayışındayız. Siz yine de bu yönde bir düşünün. Belki LCD ekran olmaz da başka şeyler olur…
Zorlu, “Arkadaşlarımızla birlikte bir çalışma yapar, size iletiriz Sayın Bakanım” sözü verip Unakıtan’ın yanından ayrıldı…
Geçen hafta Ahmet Nazif Zorlu’nun vefatı üzerine kendisiyle ilgili yazılarımı içeren arşivimi taradım. 2005 yılı Ekim ayı başında ve 2006 yılı Aralık ayında yazdığım LCD ekran üretimiyle ilgili iki yazıyı birleştirerek Zorlu’yu sanayici-yatırımcı yönüyle anmak istedim.
Ahmet Nazif Zorlu’ya Allah’tan rahmet diliyorum…
Mekanı cennet olsun…
SPK’ya güvendik 135 milyon liramız fon krizine takıldı
HALKA açık şirketlerden birinin patronundan “fon skandalı-fon krizi” ile ilgili, kendi öyküsünü içeren bir mektup aldım. Gelin mektubu birlikte okuyalım:
- Yıllardır şirketimizin nakit varlıklarını mevduatta, repoda, banka para piyasası fonlarında değerlendiriyoruz.
- Temmuz ve Ağustos aylarında Tera ve Atlas fonlarının yüksek getirilerini görünce, SPK, TEFAS, Takasbank ve Borsa İstanbul gibi kurumların denetim ve gözetimine güvenerek çalıştığımız banka aracılığıyla 135 milyon lira yatırım yaptık.
- Şirketimizi halka arz için sıra beklediğimiz süreçte SPK’nın ne kadar sıkı inceleme ve denetimler yaptığına bizzat tanık olmuştuk.
- Bu titiz denetimlerin sermaye piyasalarındaki diğer kuruluşlar için de aynı ciddiyetle geçerli olduğunu düşünerek devletimizin bu kurumuna güvendik.
- Bu süreçte birkaç kez fonların tamamını satıp sorunsuz şekilde paramızı aldık. Sisteme güvenimiz böyle pekişti.
- Eylül sonunda şirket yatırımlarımız için ayırdığımız parayı 2.5-3 ay fonlarda tuttuk. Paramız kağıt üzerinde 170 milyon lirayı aştı. Neredeyse hiç para çekmedik.
- 15 Eylül 2026’da küçük bir tutarla yeni bir fon alım emri vermiştik. Bu emir iptal edilmeden gerçekleşti.
- 16 Eylül 2026 sabahı Borsa İstanbul’un sert düşüşle açıldığını, fonların portföylerindeki hisselerin değer kaybettiğini görünce satış emri verdik.
- 16 Eylül’de verdiğimiz satış emirlerinin karşılığı hesabımıza geçmedi. Oysa satış işlemlerimiz sistemde “PBLK” (blokeli) statüsüne geçmişti.
- 18 Eylül’de paramızın hesaba yatırılmasını beklerken fonlara müdahale edildi ve alacaklarımız ödenmedi.
Mektup sahibi bu noktada ilgili yasa maddesini anımsattı:
- 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79. maddesi, “takas talimat ve işlemleri ile ödeme işlemlerinin, ilgili kuruluşların faaliyetleri durdurulsa, temerrüt ya da tasfiyeye girseler dahi geri alınamayacağını ve iptal edilemeyeceğini”belirtiyor.
- Bizim olayımızda olağanüstü tasfiye süreci gerekçe gösterilerek bu güvencenin fiilen etkisiz bırakıldığını düşünüyoruz.
- 27 Ekim 2026’da yayınlanan 7596 sayılı özel kanun, “üstelik 17 Eylül’den itibaren geçerli olacak şekilde” PBLK statüsündeki yatırımcıları yeniden “fon pay sahibi” olarak tasfiye kapsamına aldı.
- SPK yetkilileri, “PBLK’lıların parası fondaki parayla ödenecek” diye açıklama yaptı ama ardından TBMM’de, “PBLK kaydının takasın tamamlandığı anlamına gelmediğini” savundu.
- Şimdi soruyoruz: “Satış emri zamanında verilmiş ve işlem sistemde ‘blokeli statü’ye geçmişken, sonradan çıkarılan özel bir kanunla işlemin hukuki sonucunun değiştirilmesi ‘hukuk güvenliği’ ile bağdaşabilir mi?”
- Tasfiye edilen emsal fonlarda “alacaklı statüsü”nün korunduğu örnekler varken, bizim neden farklı bir uygulamaya tabi tutulduğumuz açıklığa kavuşmuş değil.
- SPK başlangıçta, “PBLK statüsündeki yatırımcıların farklı değerlendirileceği” yönünde açıklamalar yapmışken, sonrasında herkesin “tasfiye bakiyesinden pay sahipliğioranında ödeme alacağı söylendi.
Sonrasında “1 milyon liraya kadar ara ödeme” sistemi getirildiğinin altını çizdi:
- Ana parası 1 milyon liraya kadar olan bazı yatırımcılar paralarının tamamını alabilirken, bizim gibi yüksek tutarlı yatırımcılar son derece düşük oranda ödeme alabildi.
- 135 milyon lira ana paramıza, 170 milyon liraya ulaşmış fon değerimize karşılık bugüne kadar yalnızca 2 milyon lira alabildik. Yani, ana paramızın sadece yüzde 1.5’i.
Fon kazançlarından kesilen stopajı anımsattı:
- Fon kazançlarından yüzde 17.5 stopaj tahsil edildi. Bu stopajların iadesi gündeme getirilse, mağdur yatırımcılara dağıtılacak kaynak oluşturabilir.
- Ayrıca, kamuoyunda yasa dışı bir iş yapmışız, kumar veya bahis oynamışız gibi bir algı oluşturuldu. En yakın çevremize bile paramızın fonlarda kaldığını söylemeye çekinir olduk.
- Biz içeriden bilgi almadık, kimseyle birlikte hareket etmedik. Yalnızca borsadaki düşüşü gördük ve kendi paramızı korumak için satış emri verdik. Bunun neresi suç?
- Biz devletin koyduğu kurallara uygun yatırım yaptık. Devletin sonradan değiştirdiği uygulamalar nedeniyle paramıza ulaşamıyoruz.
- Bütün bu yaşananları gören yabancı yatırımcı Türkiye’nin sermaye piyasalarına nasıl güvenecek?
- Yarın hangi yatırımcı SPK’ya, Takasbank’a, TEFAS’a ve işlemlerin kesinliğine inanabilecek?
