Sene boyunca her fırsatta indirilecek olan faizler sayesinde iç tüketimde bir miktar ivmelenme görebiliriz.
Bugün Merkez Bankası büyük ihtimalle 150 baz puanlık bir faiz indirimine gitmiş olacak. Böylece 18 Nisan 2025’te %46’ya yükseltilmiş olan politika faizi 9 ay sonra %36.5’e düşürülmüş olacak. Nisanda enflasyon %38 civarındaydı, bugün ise %30,9. Enflasyon yaklaşık 7 puan kadar gerilerken politika faizindeki indirim 9,50 puan olmakta. Bu az da olsa faiz politikasında bir gevşeme olarak görülebilir.
Sene boyunca her fırsatta indirilecek olan faizler sayesinde iç tüketimde bir miktar ivmelenme görebiliriz. Ancak, şimdilik aylık %2 olarak yürürlükte olmaya devam eden kredi artış sınırlamaları buradaki genişleme alanını kısıtlamakta. Mamafih, şunu da unutmayalım: Aylık %2’lik büyüme, senelik %27,4’lük büyümeye tekabül etmekte ki bu sene enflasyon hedefi %16 olan bir program için oldukça yüksek bir artış hızı. Bu oranın %1.5’e çekilmesi gündeme gelebilir. Öte yandan, böyle bir daraltma, zaten ticari kredilerde %53 ile sadece beklenen enflasyona göre değil, bugünkü enflasyona göre bile oldukça yüksek olan kredi faiz oranlarının yüksek kalmasına sebep olacağı için pek de tercih edilmeyebilir.
Faiz en az 27 puana kadar düşürülebilir
Bu sene faiz indirimlerine imkan sağlayacak 7 PPK toplantısı daha olacak. Kendi beklentilerimle oluşturduğum enflasyon patikasına göre sene sonuna kadar politika faizinin en az 27 puana kadar düşürülebileceğini öngörüyorum. Sene sonu TÜFE beklentim ise %23 civarında ve olası sürprizi daha yüksek değil, daha düşük bir enflasyonda bekliyorum. (MB’nın sene sonu hedefi %16, ve 27 puanlık bir politika faizi bu hedefe göre oldukça yüksek kalacaktır, ama %16’yı bir temenni olarak görmek gerekir. Sene içinde MB’nın yapacağı faiz indirimlerinin zamanlaması ve oranı enflasyonda Merkez Bankası’nın beklentilerini de açığa vuracaktır.)
Dışsal faktörleri ve kara kuğu olasılıklarını bir kenara bırakırsak, bu sene enflasyonu düşürücü yönde devreye girecek bazı faktörlerden bahsedebiliriz. Geçen sene yaşanan don ve kuraklığın bu sene tekrar etmesi düşük bir olasılık. Gene geçen senenin özellikle ilk 5 ayında etkili olan yüksek petrol fiyatları şimdilik %25 daha düşük seviyede seyrediyor. (Tabi, senenin ilerleyen aylarında fiyatların seyrinin ne olacağı oldukça muamma. Ancak, Trump’ın her halükarda enerji fiyatlarının düşmesini istediğini, bu yolla da enflasyon baskılarının azalıp Fed’in faiz indirimine kapı açılacağını düşündüğünü biliyoruz. Ne de olsa Kasım’da yapılacak ara seçimler Trump için ölüm-kalım meselesi olacak.)
Son tahlilde, dezenflasyonist programın ana ayağının döviz kurlarını “yönetmek”ten geçtiğini biliyoruz. Halihazırdaki 200 milyar dolar civarındaki rezervler, yabancı yatırımcıların GOÜ’lere ilgisinin artmakta olması ve cari açığın yönetilebilir boyutlarda kalması 2026’da da kur artışlarının “kontrollü” bir şekilde devam edeceğini gösteriyor.
2,2 trilyon TL hedeflenen bütçe açığı 1,8 trilyon TL geldi
Bu noktada bütçe performansından da söz etmekte fayda var. 2025 yılı bütçe açığı beklentilerden ve hükümetin hedeflerinden daha iyi geldi. Açık 2.2 trilyon TL olarak hedeflenirken, gerçekleşme 1.8 trilyon TL oldu. Son ayda da, boş kalan ödenekler bütçe giderlerine eklenmeyerek, bu konudaki kararlı tutum da sergilenmiş oldu. Bu sene bazı maktu vergi artışları da düşük tutularak dezenflasyona destek veriliyor. Deprem harcamaları da büyük ölçüde devreden çıkacağı için 2.7 trilyon TL olarak öngörülen bütçe açığının rahatlıkla tutturulacağını düşünüyorum. OVP’ye göre bu açık GSYH’nin %3.5’ine denk geliyor ki bana göre dezenflasyonist bir program için yüksekçe bir açık. Ancak, OVP’deki nominal GSYH rakamlarının bu sene daha yüksek olacağını da dikkate alırsak, bu açık fiiliyatta daha düşük bir orana denk gelecektir.
Sonuçta enflasyon bu sene hedeflendiği kadar olmasa da önemli ölçüde gerileyecek. Bu gerilemenin tam olarak ne kadar olacağı ise büyük ölçüde Ocak ve Şubat ayları enflasyonunun hangi seviyelerde oluşacağı ile de oldukça bağlantılı. Bu noktada, hizmetler enflasyonun seyri oldukça önemli olacaktır.
