Şirketin yapay zekâ iş kolunda 2024 ve 2025 yıllarındaki faaliyet zararı sırasıyla 1,5 milyar dolar ve 5,9 milyar dolar. 2025 yılında uzay ve bağlantı işkollarında ise sırasıyla 0,7 miyar dolar zarar ve 4,5 milyar dolar faaliyet kârı var. Hepsi geleceğin iş kolları. Zararın temel nedeni de temelde yüksek altyapı (sermaye) yatırımları.
Halka arzda yatırımcılar mevcut performanstan çok, gelecekteki hikâyeyi satın alıyor. Yeni teknolojiler-pazarlar veya vizyoner girişimcilik algısı şirket değerini olağan beklentinin ötesine taşıyabiliyor. Son dönemde SpaceX etrafında yaşanan tartışmalar da yine aynı soruyu gündeme getiriyor: piyasa makul performans beklentisinden çok halka arzdaki hikâyeyi mi fiyatlıyor?
SpaceX fiyatı şimdiden uzaya çıktı
Özünde çıkar çatışması içinde olan; patrona ayrı, yatırımcıya ayrı heyecan veren halka arzın kendine özgü fiyat dinamikleri var. SpaceX halka arzı sonrasında fiyatın roket hızıyla yükselmeye devam etmesi, yatırımcı beklentilerinin finansal göstergelerdeki güncel mesajın önüne geçtiğini düşündürüyor. SpaceX 12.6.2026’da Nasdaq’da, Şirket değerinin 2,5 trilyon dolar olmasını sağlayacak şekilde, 135 dolardan halka arz edildi.1 17.6.2026’da fiyatı 191,82 dolara çıktı. Bu duruma “normaldir çünkü “Elon Musk Primi” ile “beklenti satın alınıyor” mu diyeceğiz?
Damodaran: SpaceX yüksek fiyatlanmış
Şirket değerlemesi denildiğinde akla gelen ilk isimlerden biri olan New York Üniversitesi profesörü Aswath Damodaran, SpaceX’in teknolojik üstünlüğünü ve rekabet avantajını teslim ediyor. Ancak halka arz değerlemesinin kendi hesapladığı makul değerin oldukça üzerinde olduğunu da belirtiyor. Kendi ifadesiyle SpaceX “mükemmel bir şirket olabilir, ancak bu onu her fiyattan iyi bir yatırım haline getirmiyor”.2 Sadece Damodaran değil, Tesla fiyatlamasında olduğu gibi, birçok profesyonel de benzer görüşte.
SpaceX finansalları
Gelir yöntemine (ve indirgenmiş nakit akımı yaklaşımına) göre şirket değerlemesinin değer yaratıcı iki temel unsuru; öngörü döneminde (5-10 yıl) yaratılacak nakit akımları ve bunları elde etmenin riskidir (iskonto oranı). Bu tahmine dayalı verilere, her değerlemede şüpheyle bakılır. Ne de olsa geleceğin ne getireceği bilinmezlik dolu bir konu.
SpaceX özelinde veriye bakalım: Şirketin üç temel faaliyet sahası içinde en önemli konumda olduğu düşünülen yapay zekâ iş kolunda 2024 ve 2025 yıllarındaki faaliyet zararı sırasıyla 1,5 milyar dolar ve 5,9 milyar dolar. 2025 yılında uzay ve bağlantı işkollarında ise sırasıyla 0,7 miyar dolar zarar ve 4,5 milyar dolar faaliyet kârı var. Hepsi geleceğin iş kolları. Zararın temel nedeni de temelde yüksek altyapı (sermaye) yatırımları. Tahmini nakit akımları ve iskonto oranının beklendiği gibi daha iyimser bir performans tablosu çizmesi nedeniyle de halka arz fiyatı 135 dolar olarak belirleniyor. Elbette, bugünün verisi yarının hissiyatını açıklamak için statik kalıyor. Peki aradaki fark nasıl açıklanacak? Yatırımcı algısı halka arzlarda nasıl şekilleniyor?
Yatırımcı algısı: Musk yeni hırsız baron mu?
Hırsız Baron ifadesi 19. yüzyıl ABD'sinde demiryolları, petrol ve çelik gibi sektörlerde tekel kuran iş adamları için kullanılıyor. Rüşvet, sömürü ve rakipleri piyasadan silme gibi yöntemlerle edinilen büyük servet işin hırsızlık tarafını teşkil ediyor.
Biraz da biz spekülasyon yapalım: SpaceX halka arzında rakamlardan çok hikâyeye bakan yatırımcı belki de; “ya SpaceX 19. yüzyıl ABD’sindeki demiryolu-petrol şirketi ise ve Musk da yeni “hırsız baron” ise” diye düşünüyor olabilir. Musk’ın yaratıcı yönü ve siyasetteki süper aktif hallerini düşününce, bu uzak bir olasılık da değil doğrusu. Sonuç: Gelsin köpüren halka arz fiyat performansları, çılgın emisyon primi, şirket değeri.
Peki, halka arzının ilk haftasında göz kamaştıran SpaceX’in performansı izleyen haftalarda da sürer mi? Sonraki bir yazımızda halka arzlardaki ilk yatırımcılar için “daha büyük aptal var mı?” diye soracağız. Elbette davranışsal finans gözüyle...
1https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1181412/000162828026036936/spaceexplorationtechnologi.htm
2aswathdamodaran.blogspot.com; https://www.linkedin.com/pulse/revisiting-spacex-valuation-post-prospectus-update-aswath-damodaran-af4tc/?trackingId=JUFAGojURMm%2FCbqcp2ESPg%3D%3D
