Dünya savaşları sonrası toparlanma ve nitelikli sanayileşme hedefleriyle kurulmaya başlayan kalkınma bankaları, son 20-30 yıldır iklim, yeşil dönüşüm, kapsayıcı istihdam gibi çevresel ve sosyal alanlarda etkili oyuncular haline geldi.
Dünya genelinde yaklaşık 450 kalkınma bankası yıllık küresel yatırımların yüzde 10'una denk gelen bir finansmanı kullanıma sunuyor. Bir veya daha fazla kalkınma bankasının varlığı olmadan, dünyada neredeyse hiçbir büyük yatırımın gerçekleşemeyeceğini söylemek mümkün. Kalkınma bankalarının vizyonu, Birleşmiş Milletler’in 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacı’yla da (SKA) doğrudan örtüşüyor.
TSKB, Türkiye’nin ilk özel kalkınma ve yatırım bankası. 1950 yılında özel sektör sanayisinin desteklenmesi ve bu işletmelerinin çıkardığı hisse senedi ve tahvillerin halka arzlarına aracılık ederek sermaye piyasasının gelişmesine katkı sunulması misyonuyla kurulan banka, sürdürülebilirlik alanındaki duruşunu; faaliyetleri, sorumlulukları, taahhüt ve hedefleriyle şeffaf şekilde ortaya koyuyor.
TSKB Genel Müdürü Murat Bilgiç, “Türk finans sektörüne baktığımızda bir kalkınma ve yatırım bankası olarak bizi ayrıştıran en önemli özelliğimizin sürdürülebilirlik alanındaki derin konsantrasyonumuz olduğunu söyleyebilirim” diyor. İklim ve yeşil dönüşüm finansmanı yönünde büyüyen bir ihtiyacın söz konusu olduğunu ifade eden Bilgiç, “bu finansmanın doğru yatırımlara ve şirketlere belli bir uzmanlıkla kanalize edilmesi çok kritik” yorumunu yapıyor.
TSKB Genel Müdürü Murat Bilgiç ile iklim ve yeşil dönüşüm finansmanın rolünü konuştuk:
SKA bağlantılı kredilerin portföyümüzdeki oranı yüzde 91
“Yatırım projelerini istihdam-ekonomik değer-iklim/çevre ve sosyal etkiler perspektifinde ele alıyoruz. Tüm projelerin çevresel, sosyal risklerini ölçüyor, varsa azaltıcı adımları da yatırım planlarına dahil ediyoruz. 17 SKA’ya doğrudan ve dolaylı katkımızı an be an ölçtüğümüz bir bankacılık modeliyle ilerliyoruz. Uzun vadeli ve görece uygun maliyetli finansmana erişim imkanı sunuyoruz. Kullandırılan finansmanın yatırım realize olduktan sonraki etkilerini de takip ediyoruz. 2023 ilk çeyrek finansallarımıza göre toplam kredi portföyümüz 84 milyar TL’ye ulaştı. SKA bağlantılı kredilerin portföyümüzdeki oranı yüzde 91 olarak gerçekleşti. 2030 yılına kadar 8 milyar dolar SKA bağlantılı kredi kullandırmayı hedefliyoruz. Türkiye’nin yenilenebilir enerji kurulu gücünün yüzde 15’ini temsil ediyoruz. Ülkemizde toplam kurulu gücün yüzde 55’ine ulaşan mevcut tesislerdeki kapasite artışı yatırımlarına destek vereceğiz. Portföyümüzdeki iklim ve çevre bağlantılı kredi oranı hedefimiz ise yüzde 60 seviyesinde. UNEP FI Net Sıfır Bankacılık imzacılığımızla 2050 yılına kadar tüm portföyümüzü karbon-nötr hale getirmeyi taahhüt ediyoruz.”
Sürdürülebilir bankacılıkta yenilikçi uygulamalar
“Tüm sektörlerde sürdürülebilir dönüşümün başarılabilmesi için finans sektörünün yenilikçi ürünlerle çözüme katkı sunması çok önemli. Biz de TSKB olarak sürdürülebilirlik alanında ilklerin bankası olma motivasyonu ile çalışıyoruz. Örneğin ülke olarak yeşil tahvil alanında gideceğimiz önemli bir yol var ve Türkiye’deki ilk yeşil tahvil örneğini TSKB olarak hayata geçirmiş olmaktan dolayı çok mutluyuz. Yine bir ilk olan SKA odaklı kredi modellerimiz hem yatırımı yapan firmalarımızda hem de onların ekosistemlerinde ciddi bir dönüşüme aracılık ediyor. Yatırım bankacılığı alanında sermaye piyasalarımızın gelişimine katkı sunarken yeşil enstrümanların çeşitlenmesi ve derinleşmesi için de çalışıyoruz. Yine Türkiye’de birer ilk olan sürdürülebilirlik temalı tahvil ve sukuk ihraçlarına aracılık ettiğimiz firmalarımız küresel rekabette öne geçiyorlar. Türkiye’nin sürdürülebilirlik ve entegre faaliyet raporları yayınlayan ilk bankasıyız. Yakın zamanda yayınladığımız iklim riskleri raporumuz da yine bir ilk. Yakın zamanda da sorumlu iletişim politikamızı yayınlayarak tüm karar vericilere örnek olmasını umduğumuz bir kılavuz oluşturduk. Sürdürülebilirlik alanındaki tüm bu sistemli ve kararlı adımlarımızla Sustainalitics tarafından sağlanan CSY risk notumuzla Türkiye’de ilk sırada, dünyada ise en iyi global bankalar arasında konumlanıyoruz.”
Fon kaynaklarımızın yüzde 80’i çevresel ve sosyal kalkınma temasına sahip
“TSKB olarak fon kaynaklarımızın yüzde 80’i çevresel ve sosyal kalkınma temasına sahip. 2022 yılında iklim finansmanı alanında uluslararası fon sağlayıcılarımızdan 750 milyon doları aşan kaynak temin ettik. Bu yıl içinde ise Alman Kalkınma Bankası’yla Hazine ve Maliye Bakanlığımız aracılığıyla 100 milyon Euro, Avusturya Kalkınma Bankası’yla 25 milyon Euro tutarında kredi anlaşmaları imzaladık. Bu fonlarımızla da yeşil dönüşüm ve sosyal kalkınma odaklı yatırımları destekleyeceğiz. Yatırım Bankacılığı alanında ise, pandeminin başından beri aracılık ettiğimiz toplam değeri 1 milyar dolar üzerinde olan 40’a yakın sermaye piyasası birincil piyasa ve şirket satın alma işlemi ile önemli bir oyuncuyuz. Ayrıca özellikle SKA odaklı arzlardaki aracılıklarımızla dünyada ve ülkemizde ilklere imza atarak ilerliyoruz. Türkiye’nin ilk aracı kurumu olan iştirakimiz Yatırım Finansman Menkul Değerler A.Ş de yatırım bankacılığı alanında önemli bir gücümüz.”
Cinsiyet Eşitliği için 92 projeye 380 milyon dolar
“TSKB olarak sürdürülebilir kalkınmanın ancak kadınların eğitime, üretime ve sosyal hayata etkin katılımı ile mümkün olduğuna inanıyoruz. Bu bakış açısıyla hem finansman modellerimizde hem de sosyal sorumluluk projelerimizde cinsiyet ve fırsat eşitliği önemli bir odak alanımız. 2016 yılında AFD (Fransız Kalkınma Ajansı), IFC (Uluslararası Finans Kurumu) ve IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası) gibi global kalkınma finansmanı kuruluşlarından sağladığımız “Cinsiyet Eşitliği” temalı kaynaklarla bugüne kadar 92 projeye 380 milyon dolar tutarında doğrudan, toptancı bankacılık kanalıyla 177 KOBİ’ye ise 65 milyon dolar tutarında dolaylı kredi sağladık.”
