TÜİK’in “ücretli çalışan istatistikleri” dikkat çekici veriler içeriyor. En belirgin boyut, sanayi ve sanayinin en önemli alt sektörü imalatta ücretli çalışan sayısının son 14 ayın, 13’ünde azalma göstermesi… 2024’ün ağustos ayından bu yana trend böyle. Bu 14 ayda, sadece bu yılın nisan ayında yüzde 04 – 03 gibi düşük bir atış var. Kalan 13 ayın tamamında düşüş izleniyor. Aslında 2024 Ağustos’u öncesinde de düşüş olan aylar var ancak trend yansıtmıyor.
TÜİK verilerinin kapsadığı Ocak 2022 – Eylül 2024 arasındaki 45 ayda ücretli çalışan sayısında sadece 1.716 kişilik artış olmuş. Bu artış da sanayinin diğer alt sektörlerinden gelmiş. İmalatta aynı 45 ayda artış yok, 17 bin 780 kişilik azalma var. En çok ücretli çalışan sayısına ulaşılan zirve 2022 yılı aralık ayı. Sanayide ücretli çalışan sayısı 5 milyon 92 bin kişi. Son veriyi (Eylül 2025) bu zirve ile kıyaslarsak, 247 bin 990 kişilik azalma olmuş. İmalatta ise zirve yıla göre (Aralık 2022’de 4 milyon 745 bin kişi) 249 bin 566 kişilik azalma dikkat çekiyor.
Genel istihdam açısından imalat kadar önemli olmasa da sanayinin alt sektörlerinden madencilikte de benzer bir durum var. En yüksek ücretli çalışan sayısına 2023 yalı mart ayında, 145 bin 148 ile ulaşmış. Son veri ücretli çalışan sayısı 138 bin 776 kişi. Yani kendi zirvesine göre 6 bin 372 kişilik azalma olmuş. Ocak 2022’den sonraki 45 aya bakıldığında da bin 514 kişilik azalma var.
Diğer sektörlerde durum genellikle böyle değil. “Normal” diyebileceğimiz bir seyir var. Yani, son veri ayı Eylül 2025 itibariye en yüksek ücretli çalışan sayısına da ulaşılmış. Elektrik- gaz – buhar – iklimlendirme, inşaat, gayrimenkul, ticaret, konaklama ve yiyecek sektörlerinde durum böyle. Ücretli çalışan sayısını artıran bu sektörler, 2022 – Eylül 2025 arasında toplam ücretli çalışan sayısındaki 1milyon 874 bin kişilik artışın da kaynağı durumunda.
Ücretli çalışan sayısındaki azalmanın trend halini aldığı son 14 ayda, sanayide 190 bin 666, imalatta ise 190 bin 688 kişilik azalma olmuş. Trend devam ederse bu sayılar haliyle artacaktır.
İnşaat, ulaştırma ve ticarette ücretli çalışan sayısı artıyor
Genel sanayi ile alt sektörleri imalat ve madencilikteki düşüşe karşın, inşaatta ciddi artış var. Bir kere sanayide azalma trendinin başladığı ve sürdüğü son 14 ayda inşattaki ücretli çalışan sayısı 137 bin 792 kişi artmış. TÜİK verisinin kapsadığı son 45 ayda ise 547 bin 942 kişilik artış olmuş. Sanayi ve imalatta ciddi kayıp yaşandığı son 14 ayda, yine ticaret ve hizmetlerde 270 bin kişilik artış olmuş. Ulaştırmada 59 bin, konaklama ve yiyecekte 82 bin kişilik artışlar olmuş. Son 45 ayda en büyük artış 1 milyon 325 bin ile ticaret ve hizmetlerde. Türkiye’de istihdamın ana kaynağı hizmetler. Tablonun söylediği şu: Sanayi (ve imalat) bu konuda kan kaybediyor!
Ocak 2022’den Eylül 2025’e ücretli çalışan sayısı azalan 3 sektör var: Madencilik, imalat, su temini ve kanalizasyon hizmetleri… Bu 3 sektördeki toplam kayıp, (17 bin 780 kişisi imalattan olmak üzere) 21 bin 622 kişi. Fakat toplam sanayide aynı dönemde ücretli çalışan sayının bin 716 kişi artış gözükmesinin nedeni, sanayinin alt kollarından elektrik, buhar ve iklimlendirme sektöründeki 23 bin 338 kişilik artış… Sanayinin diğer üç temel kolunda (imalat, madencilik ile su temini kanalizasyon ve atık yönetimi) azalma var ancak en ciddi kayıp imalat sektöründe.
Ücretli çalışan istatistiklerinin gösterdiği bir başka durum, sanayinin payı azalırken, sanayi dışı sektörlerin payının ciddi oranda artması. Ocak 2022 itibariyle ücretli çalışan sayısı 13 milyon 980 bin. Bunun yüzde 34,63’ü sanayide gözüküyor. Eylül 2025’e gelindiğinde ise toplam ücretli çalışan sayısı 15 milyon 855 bin ve sanayinin payı yüzde 30,55’e gerilemiş durumda.
