Merkezi yönetim borç stoku şubat itibariyle 14,4 trilyon liraya çıktı. Borçtaki hızlı artış önemli ancak bir başka önemli durum daha var; döviz cinsi borç payındaki azalma 7 aydır durdu. Halen 13 puanı içerden dövizle borçlanma yüzde 53 gözüküyor.
Savaşın yarattığı yeni küresel konjonktürün birinci gündemi küresel enflasyon… Ancak Türkiye’yi döviz durumu bakımından da yakından ilgilendiriyor. Döviz gelirlerinin düşmesi, giderlerinin ise başta enerji faturasından dolayı artması muhtemel bir tablo karşısında TCMB de TL’yi savunma hazırlığı yapıyor. İşte bu tabloda merkezi yönetim borç stokunun kompozisyonu da önem kazanıyor.
Merkezi Yönetim borç stokunda döviz cinsi borç payında düşüş durdu. Bu yılın ocak ve şubat aylarında payı yüzde 53 olarak gerçekleşti. Geçen yılın ağustos, eylül, ekim, kasım ve aralık aylarından bu yana, 7 aydır düşüş yok. 2023 yılı haziran ayında döviz cinsi borç payı yüzde 67 ile zirve yaptıktan sonra, dezenflasyon programı sonrası mutedil bir düşüş eğilimindeydi. 2023 yılı sonunda yüzde 64’e gerilemişti. 2024 yılına yüzde 64 payla başlamış, düşüşe devam ederek yılı yüzde 56 payla kapatmıştı. 2025 yılını da yine yüzde 55 payla başlamış ağustos ayında yüzde 53’e düşmüştü. Bu tarihten itibaren, son açıklanan 2026 Şubat ayına kadar yüzde 53’e takılı kalmış görünüyor. Merkezi Yönetimin borç stokunda dış borç stoku payı yüzde 40 gözüküyor. Ancak içerden de döviz cinsi borçlanma yapıldığı için, toplam iç + dış döviz cinsi borç payı yüzde 53’e çıkıyor. Bu rakamlara göre 53 puanın 13 puanı içerden döviz borçlanmalardan geliyor. Yeni dönemde içerden dövizle borçlanma durdurulduğu için Haziran 2023’ten beri 12-13 puanlık payında önemli bir değişiklik olmadı. 2025 yılı şubat ayında 14 trilyon 395 milyara ulaşan MY borç stokunun iç – dış, döviz – TL yönünden son kompozisyonu şöyle:
▶ 8 trilyon 664 milyar lirası iç borçlardan (payı %60)
▶ 5 trilyon 732 milyarı dış borçlardan (payı %40) oluşuyor.
▶ Toplam borç stokunun yüzde 47’si TL cinsi
▶ Yüzde 53’ü döviz cinsi borçtan oluşuyor
▶ İç borç stoku payının yüzde 60 olmasına karşın döviz cinsi borç payının yüzde 53 olmasının nedeni, aradaki 13 puanı ifade eden miktarın (1 trilyon 54 milyar lira = 26 milyar dolar!) içerden dövizle borçlanılması…
