Tarım, madencilik, imalat, enerji, turizm, eğitim ve sağlık yatırımlarında özel sektörün payı yüzde 33,3 iken, tek başına konut yatırımlarının payı geçen yıl yüzde 34'ü geçti.
Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın özel sektör ve kamu kesiminde yatırımların sektörel dağılımı verileri, yıllardır tartışılan, eleştirilen inşaat merkezli yatırım tablosunu değiştirmediği gibi aksine birkaç puan daha artırmış görünüyor. Tabloda 2025 rakamları program verilerini yansıtıyor, 2017’den sonraki yıllarla kıyaslandığında deprem konutu yatırımları ile Kanal İstanbul bölgesindeki yoğun yatırımlar nedeniyle trend belirgin olarak görülüyor.
Kamu yatırımları da özel sektörden geri kalmıyor
Geçen yılın verileri üzerinden gidersek… Özel sektör yatırımlarının yüzde 34,4’ü konut, yüzde 32,5’i ulaştırma... Özeti, yüzde 67’si inşaat demek bu. Kamuda da durum farklı değil. 2025 yılı 1. Çeyrek itibariyle kamu yatırımlarında ulaştırmanın payı yüzde 35,1. Bu rakam, eğitim (payı yüzde 12), sağlık (payı yüzde 7,4) yatırımlarının toplamının iki katına yakın. Önceki yıllarda da böyle. Uzun zamandır yatırımların aslan payı bu iki sektöre gidiyor; Konut ve Ulaştırma…
Özel sektör yatırımlarında konutun payı 2017’de yüzde 32,6, birkaç yıl yüzde 29 –28 gibi rakamlar var. Çok sayıda yılda payı yüzde 30’un üstünde. 2024’te yüzde 34,4’e çıkmış. 2025 yılı rakamı da aynı düzeyde. Ulaştırma yatırımlarının toplam özel sektör yatırımları içindeki payı 2017’de yüzde 32,1 düzeyinde. İzleyen yıllarda da bir yıl hariç sürekli yüzde 30’un üzerinde gerçekleşmiş. 2024’ü yüzde 33 payla bitirmiş. 2025 yılı programında yüzde 32,5 düzeyinde pay öngörülmüş.
İmalat bütün yıllar inşaat ve ulaştırmanın çok altında İmalat sektörünün toplam yatırımlardan payı bütün yıllar hem konutun, hem ulaştırma yatırımlarının ortalama 10 puan altında kalmış. 2017 yılında payı yüzde 22,4. Bu seviyelerde devam etmiş. 2021 yılında kredi paketlerinin etkisiyle yüzde 27,4, izleyen yıl yüzde 26,3 seviyelerini gördükten sonra tekrar 20’li rakamlara doğru gerilemiş. 2024 yılında yüzde 21 pay almış. 2025 yılı payı yüzde 21! Konut payının 13,4 puan altında kalmış…
2025 yılı rakamları itibariyle bakıldığında tarım, madencilik, imalat ve enerji sektörlerinin yatırımlardan aldığı payın toplamı sadece ulaştırma veya sadece konut yatırımları payına bile ulaşmıyor. Hatta tarım, madencilik, imalat, enerjinin aldığı payın üzerine turizm, eğitim, sağlık ve diğer hizmet yatırımlarını da eklersek toplam payı yüzde 33,3’ü ancak buluyor. Bu rakam sadece konut yatırımlarının yüzde 34,4 olan payına yine de ulaşamıyor. Sadece ulaştırma yatırımlarını ancak 1 puan kadar geçebiliyor. Tablo gösteriyor ki Türkiye’de özel sektör yatırımları uzun süreden beridir inşaat ağırlıklı gidiyor. Bunun sağlıklı olmadığı da uzun süreden beridir dile getiriliyor ancak tablo değişmiyor.
