Beyaz eşya son 16 ayın 14’ünde üretim kaybı yaşadı. Bazı aylar kayıp yüzde 30’u aştı. İç pazarda tüketicinin gelir kaybı dış pazarda ise Uzak Doğu rekabeti sektörü zorluyor. Sektör yöneticileri durumun, genel ekonomi için “tehdit” düzeyinde olduğu görüşünde.
Tekstil sektörünü konuşuyoruz. İstihdam kaybı, kapanışlar var. Fakat beyaz eşya sektöründe de durum hiç parlak seyretmiyor. Tekstil, beyaz eşya ve otomotiv olarak… Bu üç büyük sektörden otomotiv toparlamış gözüküyor. Ama beyaz eşyada üretim kaybı devam ediyor.
Otomotivde 2024’ün son 5 ayının 4’ünde, yine 2025’in ilk üç ayında üretimde ciddi düşüşler olmuştu. Fakat izleyen aylarda durum değişti. Sektör toparlandı. Nisan 2025 ve izleyen aylarda (eylüldeki düşük oranlı düşüş hariç) üretimde ciddi artışlar gerçekleşti. Ağustos’ta yüzde 34.2 gibi tarihi bir yükseliş oldu. Ekimde yüzde 6.7, Kasım’da yüzde 8.7 artışlar geldi. Sektörün aralık ayı üretim rakamı henüz açıklanmadı ancak 2025’in tamamı için 1,3 milyonun üstünde bir sayı ile satış rekoru geldiği dikkate alındığında, otomotivin iyi bir trende içinde olduğu söylenebilir. Bazı yeni model üretim planları da üretimi destekleyecektir.
Ancak aynı zaman diliminde beyaz eşyada durum hiç parlak seyretmedi. 16 ayın 14’ünde düşüşler gerçekleşti. 2024’ün eylül ayında yüzde 36,7 gibi çok yüksek oranlı bir düşüş dikkat çekti. Ekimde yüzde 26.1’lik düşüş oldu. 2025 yılının mayıs ayında yüzde 23,4’lük düşüş geldi. Bu tarihten sonra daha düşük oranlı üretim kaysı olduysa da (Eylül 2025’te yüzde 5,9) sonra tekrar yüksek oranlı üretim kayıpları geldi. 2025 yılının ekim ayında yüzde 8,8, kasım ayında ise yüzde 11.2’lik düşüş oldu. Aralık verisi henüz açıklanmadı.
Beyaz eşya sektörü, otomotiv gibi Türkiye’nin sadece üretim gücü açısından önemli sektörlerinden biri değil, aynı zamanda teknoloji açısından da lokomotif sektörlerinden biri. Hemen her dönem Türk Patent Enstitüsü verilerinde en çok patent alan sektör olarak da dikkat çekiyor. Birçok ürün kategorisinde dünyada söz sahibi konuma gelen Türkiye, en az su tüketen çamaşır makinesi, en kısa sürede yıkayan ve en az su tüketen bulaşık makinesi, en az enerji tüketen buzdolabı ve kurutucu, en sessiz çalışan çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve fırın örnekleri ile öne çıkıyor.
İhracatta da büyük payı var ve bazı ülkelerde bazı ürünlerde pazar lideri. Sektör, Avrupa’nın da 1 numaralı üreticisi konumunda. Üretiminin yüzde 75’ini sayısı 150’yi bulan ülkelere ihracat yapıyor. Beyaz eşya üretim üssü olarak bilinen Almanya ve İtalya’nın gönüne geçmiş durumda. Euromonitor verilerine göre Türkiye, dünya üretiminin yarısını gerçekleştiren Çin’in ardından, dünyada ikinci konumda. Sektör, 60 bin kişiye doğrudan olmak üzere, toplamda 600 bin kişiye istihdam sağlıyor. Ancak bu üretim kaybının yarattığı sıkıntılar sonucu bazı büyük üreticilerde işçi çıkarmalar dikkat çekiyor. Sektör yetkilileri, durumu ekonomi açısından bir “tehdit” olduğu görüşünde. İç pazarda sorunların en önemli kaynağı gelir kayıpları… Görece pahalı ürünler olan beyaz eşya satın alabilmek için alım gücünün toparlanması gerekiyor. Ayrıca taksitli alımlarda sayının düşürülmesi, konut satış sayılarındaki düşüş de etkili. İhracatta en önemli zorlayıcı faktörler ise ana pazar Avrupa’da talep düşüşü ve Uzak Doğu rekabeti zorlayıcı faktörler olarak öne çıkıyor.
