TÜİK’in “TCMB, Sektör Bilançoları İstatistikleri, 2024” sektörlerde; öz kaynak-yabancı kaynak bakımından son 10 yılda önemli değişiklikler olduğunu gösteriyor.
10 yıl önce sadece “mesleki bilimsel ve Teknik faaliyetler” sektörü”nde öz kaynak oranı yüzde 50’nin üstündeyken ve kalan 16 sektörün tamamında “yabancı kaynak” ağırlıktayken, 2024 itibariyle tablo önemli ölçüde tersine dönmüş gözüküyor. 2024 itibariyle:
• 10 yıl önce olduğu gibi mesleki, bilimsel Teknik faaliyetler sektörü, öz kaynak oranı en yüksek sektör durumunda. 2015’te yüzde 59,5 iken 2024’te de yüzde 76,3 düzeyinde. Bu oran tüm sektörlerdeki en yüksek öz kaynak oranı.
• 2015’te sadece 1 sektörde öz kaynak oranı yüzde 50’nin üzerindeyken 2024’te 11 sektörde öz kaynak oranı yüzde 50’nin üstüne çıkmış görünüyor.
• 2015’te olduğu gibi 2024’te de öz kaynak oranı yüzde 50’nin altında kalan sektörler şunlar: Su temini ve kanalizasyon, inşaat, toptan perakende ticaret, idari – destek hizmetleri, eğitim ve diğer hizmet faaliyetleri.
• 2015’te öz kaynak oranı en düşük sektör yüzde 21.1 ile inşaat. (Bu sektörden daha düşük özkaynak oranı olan tek sektör yüzde 20,7 ile “diğer hizmet faaliyetleri!) 2024 itibariyle öz kaynak oranı en düşük sektör ise yüzde 34,3 ile yine inşaat sektörü.
Sadece eğitimde yabancı kaynak artışı var
• Sektörlerde öz kaynak oranı artışı, tersinden yabancı kaynak oranının düşmesi anlamına geliyor. Uzun vadeli yabancı kaynaklar bütün sektörlerde gerilerken, kısa vadeli yabancı kaynaklar sadece eğitim sektörü”nde yüzde 11,8’lik artış göstermiş.
• Eğitim sektörünün durumu sadece kısa vadeli yabancı kaynak artışı bakımından değil öz kaynak oranı en düşük (yüzde 34,6) ikinci sektör olması bakımından da özellik gösteriyor.
• Genel tablo sektörlerde öz kaynak artışını, yabancı kaynak azalışını ifade ediyor. Öz kaynak artışında yüksek artış olan sektörler şunlar: Kültür - sanat - eğlence (yüzde 115,7), konaklama ve yiyecek hizmetleri (yüzde 94,6), insan sağlığı ve sosyal hizmetler (yüzde 85,6), ve diğer hizmet faaliyetleri (yüzde 89,6)
• Yabancı kaynaklar bütün sektörlerde azalmakla birlikte uzun vadeli yabancı kaynaklardaki düşüş, kısa vadeli yabancı kaynaklara göre daha yüksek. Bu durum dış kaynak bulma zorluğunu da yansıtıyor.
• Genelde öz kaynak artışı güvenli bir tablo olmakla birlikte yabancı kaynaktan kaçış, olumlu şekilde öz kaynakları güçlendirme eğiliminin bir sonucu ancak bunda borçlanma zorlukları da etkili olmuş olabilir.
