Masumiyet Müzesi olur da Mağlubiyet Müzesi olmaz mı? Bu hafta başarısız yeniliklerin sergilendiği koleksiyonları ve onlardan ne öğrenebileceğimizi konuşalım.
Başarısızlık konusunu köşemizde birkaç kez ele aldık. Bessemer Girişim Sermayesi Fonu’nun reddettiği ama yüksek kazanç sağlayan ‘anti-portföy’ü de ‘başarısızlığa övgüyü’ de konuştuk. Ancak bu konuyu bizden daha fazla ciddiye alan iki örnekle karşılaştım: İki başarısızlık müzesiyle!
Psikolog Dr. Samuel West’in çeşitli şehirleri gezen başarısızlık müzesinin sloganı ‘Başarısızlığı başarıya çevirmenin tek yolu öğrenmektir.’ 200’den fazla ürün içeren koleksiyonda güzel ama vaktinden önce sunulan yeniliklerden ‘ne düşünerek bunu yaptılar ki’ dedirtecek çalışmalara kadar çeşitli örnekler var. İlginizi çektiyse https://museumoffailure.com/ adresini ziyaret edebilirsiniz.
Benzer şekilde, Norwest Venture Partners yatırım şirketi yöneticilerinden Sean Jacobsohn da binden fazla örnek içeren bir müze açmış (https://failure.museum/).
Jacobsohn aynı zamanda Harvard Business School Mezunları Melek Yatırımcı Ağı’nın kurucusu. Yani sürekli yeni yatırım fikirleriyle karşılaşan birisi. Başarısızlıkları altı kategoriye ayırmış. Yöneticilerden girişimcilere, danışmanlardan yatırımcılara kadar pek çok kişi için yararlı olacağını düşünüyorum.
BİR: ÜRÜN-PAZAR UYUMSUZLUĞU. Başarısız ürünlerin ortak noktası: satın almak için yeterince güçlü bir sebep olmaması. Belki fiyatı yüksek, belki özellikleri yetersiz, belki ‘iyi bir ikinci tercih’, belki de ‘olmazsa olmaz’ değil sadece ‘güzel bir ek özellik’. Kendi alanlarında başarılı olan markaların başka sektörlerdeki başarısızlıkları en güzel örnek: mesela motosiklet devi Harley Davidson’un parfümü!
İKİ: MALİ SORUNLAR. Para biterse oyun biter. Hele de büyümek için sürekli ‘para yakan’ erken aşama girişimler (start-up) için bu kritik bir mesele. Aşırı borç, kontrolsüz harcama, yeni müşterileri çok yüksek maliyetle kazanma veya tek bir gelir kaynağına bağımlılık bunun habercisidir.
ÜÇ: MÜŞTERİYE KULAK TIKAMAK. ‘Tüketici yorumları yanlı’, ‘müşteri araştırmaları hatalı’, ‘siparişler doğruyu göstermiyor’ gibi lafları sık duyuyorsanız geminin su aldığına emin olabilirsiniz. Esnaf prensibini asla unutmamalı: müşteri velinimettir.
DÖRT: BASKIN REKABET. Rakiplerden neyi daha iyi yaptığınıza emin misiniz? Bunun cevabını net veremiyorsanız hemen ekibinizi toplayın ve netleştirin. 2006’da ABD’nin en çok ziyaret edilen web sitesi MySpace idi. Yenilikçi rakibi Facebook onu ezdi geçti. Benzer bir dinamik bugün otomobil piyasasında işliyor. Aman dikkat!
BEŞ: KÖTÜ ZAMANLAMA. Ekonomik krizler, teknolojik değişimler veya siyasi olaylar, ürünlerin başarısını etkileyebiliyor. Amazon’un Fire Phone’u, iPhone’un piyasaya sürülmesinden yedi yıl sonra tanıtıldı ve başarılı olamadı. Pandemi döneminde parlayan pek çok girişim dönemsel kaldı ve hayat normale dönünce battı.
ALTI: YÖNETİM HATALARI. Bazen etik dışı uygulamalar (Theranos’da yalan beyan, Enron’da mali usülsüzlük) bazen de kültürel meseleler (WeWork’de aşırı harcamalar) milyar dolarlık şirketleri dahi hızla devirebiliyor.
Başarısızlıklarla hızla yüzleştiğiniz ve gereğini yaptığınız ve böylece işinizi hayati risklere maruz bırakmadığınız bir hafta diliyorum.
