Coğrafi yakınlığımız ve net enerji ithalatçısı olmamıza rağmen Türkiye piyasaları satış dalgasından en çok etkilenenler arasında yer almıyor. MSCI Türkiye %6 kayıp ile Güney Kore, Güney Afrika, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Mısır’a göre daha az dayak yiyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın “İran koşulsuz teslim olana kadar vurmaya devam edeceğiz” açıklaması ve ABD tarım dışı istihdam verisinde negatif sürpriz, dünya borsalarında dipten dönüş çabalarını bozarak yeni bir satış dalgasını tetikledi.
ABD ve İsrail’in İran saldırısı artık lider kadroyu bertaraf edip halkı isyana teşvik etmek ile sınırlı değil. Başkan Trump, İran’ı koşulsuz olarak teslim olmaya zorlayacak bir savaşı göze almış durumda. Ancak sahadaki durum, ABD ve İsrail’in hızlı ve kesin bir zafer elde edeceğine işaret etmiyor.
Yoğun saldırılara rağmen İran füze ve insansız hava araçlarıyla ABD-İsrail hedeflerini ve bölgedeki enerji altyapısını vurmaya devam ediyor. Hürmüz Boğazı’ndan geçişi fiilen durdurarak dünya ekonomisini tehdit ediyor. İranlı yetkililer en az altı ay savaşı sürdürecek şekilde hazırlık yaptıklarını iddia ediyor.
Enerji piyasası hızlı ve sert tepki gösterdi
İran saldırısı sonrasındaki ilk yorumumuzda Brent petrolün hızla 80 doları geçeceğini ve üç-dört hafta sürecek bir savaş senaryosunda 100 doları deneyeceğini öngörmüştük. İlk bir haftadaki gelişmeler enerji piyasasının öngörümüzden çok daha hızlı ve sert tepki verdiğini gösterdi. Brent petrol saldırı ile birlikte %30’a yakın yükselerek 93 doları geçti. Aralık 2026 vade %10 artış ile 74 doları aşarak kalıcı bir risk primi fiyatlıyor.
Piyasaları sarsan diğer gelişme ABD tarım dışı istihdam rakamındaki sert gerileme. Ocak ayındaki güçlü verinin ardından düzeltme ve mevsim normallerine göre daha sert geçen kış, zayıf veriye gerekçe olarak gösteriliyor. Biz veriyi daha kalıcı bir yavaşlamanın başlangıcı olarak görüyoruz. Önümüzdeki aylarda petrol şokunun etkilerinin görülmesi ile birlikte emek piyasasındaki yavaşlama daha belirgin hale gelecek.
Zayıf istihdam ve perakende satış verisine rağmen petrol şokunun enflasyonist etkisi korkusuyla kısa vadeli ABD bono getirileri 20 baz puan yükseldi. Fed vadelileri artık 2026 Eylül ve 2027 Haziran toplantılarında toplam 50 baz puan indirim fiyatlıyor.
Coğrafi yakınlığımız ve net enerji ithalatçısı olmamıza rağmen Türkiye piyasaları satış dalgasından en çok etkilenenler arasında yer almıyor. MSCI Türkiye %6 kayıp ile Güney Kore, Güney Afrika, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Mısır’a göre daha az dayak yiyor.
Ankara Jeopolitik şoka para politikasında geçici bir sıkılaşma ve enerji şokunun enflasyona geçişkenliğini sınırlayan önlemler ile cevap verdi. Yeni düzenleme ile ürün fiyatlarındaki artışın %75’e kadar olan kısmı vergiler indirilerek karşılanıyor. Doğrudan gübre veya ara madde olarak kullanılan üre ithalatında gümrük vergisi sıfırlandı. Doğru yönde atılmış adımlar olarak görüyoruz.
Cari dengede 10-15 milyar dolarlık bozulma öngörüyoruz
Petrol fiyatının 100 doları geçtiği, yılın ikinci yarısında kademeli olarak sönümlenip 75 dolara gerilediği bir senaryoda, eşel mobil sistemini de dikkate alarak, enflasyon tahminimizi %24,5’ten %25,5’e yükselttik. Bu senaryoda cari dengede 10-15 milyar dolar arası değişen bir bozulma öngörüyoruz. Savaşın ne kadar uzayacağına bağlı olarak havacılık, turizm ve dış ticaret kanalı ile mevcut %3,7 büyüme tahminimiz üzerinde 1 puana yaklaşabilecek aşağı yönlü risk görüyoruz.
Savaşın ne kadar süreceğinin bilinmediği bir ortamda piyasalar riskleri dalga dalga fiyatlayacak. Geçen hafta başındaki fiyatlama bir-iki haftada bitecek bir savaşın fiyatlamasıydı. Bu hafta muhtemelen ilave satış ve risk priminde savaşın bir ayı geçeceği fiyatlanmaya başlanacak. Hisse senedi ve tahvil piyasasında ilave satış göreceğiz.
İran’ın iddia ettiği altı ay sürecek bir savaş ve Hürmüz Boğazının açılmadığı bir senaryo dünya ekonomisi ve Türkiye için stagflasyonist bir şok oluşturur. Bu senaryoda tahvil ve hisse senedi piyasaları eş anlı sert satış ile gerilerken, enerji varlıkları değer kazanır, dolar gülümsemeye devam eder. Gelişmekte olan piyasalardaki uluslararası sermaye acil çıkış kapısına yönelir.
