ABD ve İsrail’in, İran’a saldırısı ile başlayan savaş üçüncü haftasında. ABD Başkanı Trump hemen her konuşmasında savaşın sonunun geldiğini iddia ediyor ama sahadaki gelişmeler ABD’nin iddiasını doğrulamıyor. İran ABD üssü bulunan ülkelerdeki enerji hedeflerini insansız hava araçları ve füzelerle vurmaya devam ediyor. Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği İran’ın izin verdiğinin dışında durmuş durumda.
Petrol piyasası aylar boyunca devam edecek bir savaşı ve yılın ikinci yarısında kademeli olarak azalacak bir jeopolitik risk primini fiyatlıyor. Mayıs vadeli Brent petrol ABD-İsrail saldırıları sonrası %40’ın üzerinde yükseliş ile 103 doları geçti. Vadeli fiyatlamaları haziran için 99 dolar, temmuz için 95 dolar, eylül için 88 dolar, aralık için 82 dolar ile kademeli olarak geriliyor. Savaşın yarattığı ilave risk primini kısa vade için 30 dolar, orta vade için 15 dolar olarak hesaplıyoruz.
Havacılık, açık ara en çok kaybettiren sektör
Dünya piyasaları savaş haberine hisse senedi ve tahvilde eş anlı satış, emtia piyasalarında karışık bir seyir ile cevap verdi. MSCI Tüm Ülkeler Endeksi %5 düşerken, net enerji ithalatçısı olan Güney Afrika, Kore, Mısır gibi ülke endekslerinde %15’in üzerinde kayıplar görüldü. Enerji hisseleri değer kazanırken, havacılık açık ara en çok kaybettiren sektör oldu.
10 yıllık ABD ve Avrupa tahvil getirileri 30-35 baz puan, İngiltere tahvil getirisi 60 baz puan yükseliş ile son dönemin en sert kaybını yaşadı. Emtia piyasalarında petrol ve tarımsal ürünler değer kazanırken, değerli metaller ve endüstriyel emtia değer kaybetti.
Ekonomi yönetimi kısa sürecek bir savaş öngörüsüyle İran savaşına cevap veriyor. Petrol fiyatlarındaki ve jeopolitik risk primindeki yükselişin döviz kuru ve enflasyonu yükseltmemesi, beklentilerin ve fiyatlama alışkanlığının bozulmaması Ankara’nın temel önceliği.
Kısa vadeli faizlerin geçici olarak artırılması, enerji fiyatlarındaki artışın %75’inin özel tüketim vergisini düşürerek karşılanması, tarımsal ürün maliyet artışının sınırlanması için üredeki gümrük vergisinin sıfırlanması gibi adımları beğeniyoruz. Kamu borcunun düşüklüğü Türkiye'nin dışsal şoklara karşı maliye politikasını kullanması için alan yaratıyor. Bankacılık sisteminin güçlü olması ve takipteki alacakların makul sınırlar içinde kalması sıkı para politikasını sürdürmemize izin veriyor.
Türkiye dışsal şoklara karşı dirençli ama bağışık değil
Acil çıkış kapısına yönelen kısa vadeli yatırımcılar için 20 milyar dolar civarı rezerv satılmasını, gerekçesini anlasak da doğru bulmuyoruz. Ankara kısa vadeli bir savaş senaryosu varsayımıyla nefesini tutarak sermaye çıkışına izin veriyor. Uzun sürebilecek bir savaş senaryosunda bu strateji için nefesimiz yetmez.
Türkiye ekonomisi için temel görüşümüzde farklılık yok. Hanehalkı, şirketler ve kamu borcunun düşüklüğü Türkiye'nin savaş bölgesine yakın olmasına rağmen gelişmekte olan ekonomilerden pozitif ayrışmasını sağlayacak.
Türkiye dışsal şoklara karşı dirençli ama bağışık değil. Petrol şoku nedeniyle enflasyon tahminimizi %24,5’ten %25,5’e çıkartırken, büyüme tahminimizi %3,7’den %3’e çektik. Savaşın uzunluğuna ve enerji altyapısının ne kadar zarar göreceğine bağlı olarak enflasyon tahminimizde yukarı, büyüme tahminimizde aşağı yönlü risk olabilir.
Varlık grupları için görüşümüzde büyük farklılık yok. Kasım 2023 sonrası Türk lirası için, Aralık 2023 sonrası orta vadeli Türk lirası tahviller için pozitif görüşümüz devam ediyor. Orta vadeli Eurobond için hep pozitif görüşe sahibiz. Mehmet Şimşek Maliye Bakanı olduktan sonra önerdiğimiz uzun vadeli Eurobond için ağırlık artır görüşümüz devam ediyor. Siyasi şok sonrası önerdiğimizi uzun vadeli Türk lirası tahviller kazandığının büyük kısmını geri verdi. Kısa vadede satış baskısı devam edebilir. Orta vade için iyimser görüşümüz devam ediyor.
Hisse senedi önerilerinde banka ve havacılık gibi sistemik riske veya İran savaşına duyarlı sektörlerin ağırlığını azalttık. Enerji, sağlık, savunma gibi yavaşlama karşısında dirençli, faiz indirim döngüsünün ötelenmesinden etkilenmeyecek hisselerin ağırlığını artırdık. Dalga boyu yüksek olan bir dönemden daha az etkilenecek, betası daha düşük bir portföy oluşturduk.
