Rakamların gösterdiği tüzel kişilikli girişimlerden gerçek kişi ticari işletme tarafına kayış, girişimlerin küçülmesi ve zayıflamasına bir işaret.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) tarafından yayınlanan kurulan kapanan şirket istatistikleri, girişim iklimindeki olumsuz gidişin 2025 yılında da sürdüğünü ortaya koydu. Kurulan şirket sayısı azalırken kapanan şirketlerde artış şeklinde ortaya çıkan bu durum üç yıldır sürüyor.
TOBB verilerinden yansıyan girişim ikliminin 2025 yılı görünümü ana hatlarıyla şöyle:
- 2025 yılında kurulan şirket sayısı yüzde 1,5 azalırken kapanan şirket sayısı yüzde 5,9 arttı. 2024 yılında kurulan şirket sayısı yüzde 10,2 düşerken kapananların sayısı yüzde 21,4 artmıştı. 2023 yılında ise kurulan şirket sayısı yüzde 8,3 azalmış, kapananların sayısı yüzde 11,7 artmıştı.
- 2025 yılında kurulan kooperatif sayısı yüzde 30,9 azalırken kapananların sayısı yüzde 6,4 arttı. Şirket ve kooperatiflerin toplamından oluşan toplam tüzel kişilik sayısında ise kurulanların sayısı yüzde 2,1 gerilerken kapananların sayısı yüzde 5,92 arttı.
- Gerçek kişi ticari işletme sayısı ise 2021’den beri süren 4 yıllık kesintisiz düşüşün ardından yüzde 10,8’lik bir artış gösterdi. Kapanan gerçek kişi işletmesi sayısı ise yüzde 8,1 azaldı. Gerçek kişi ticari işletme cephesindeki pozitif sonuçlara rağmen toplam kurulan girişim sayısı yüzde 0,6 geriledi ve kapanan toplam girişim sayısı da yüzde 1 arttı. Rakamların gösterdiği tüzel kişilikli girişimlerden gerçek kişi ticari işletme tarafına kayış, girişimlerin küçülmesi ve zayıflamasına bir işaret.
- Girişim iklimindeki eğilimleri kurulan ve kapanan şirketler arasındaki dengeye dayalı olarak yansıtan kapanan şirketlerin kurulanlara oranı da girişim iklimindeki olumsuz havanın 2025’te de sürdüğünü gösteriyor. Kapanan şirketlerin kurulanlara oranı, 2025’te bir önceki yıla göre 2 puan daha artarak yüzde 29’un üzerini çıktı. Yani 2025’te yeni kurulan her 3 şirkete karşılık yaklaşık 1 şirket kapandı. Bu oran 2013’ten bu yana son 12 yılın en yüksek oranı.
- 2025 yılında yeni kurulan 100 kooperatife karşılık 69 kooperatif kapandı. Yeni kurulan her 100 gerçek kişi ticari işletmesine karşılık da 91 gerçek kişi ticari işletmesi kapandı.
- Verilere il düzeyinde baktığımızda 81 ilin 45’inde kurulan şirket sayısının 2024’e göre azaldığını görüyoruz. Öte yandan kapanan şirket sayısı artan il sayısı 51’i buldu. 23 ilde aynı anda hem kurulan şirket sayısı azaldı, hem kapanan şirket sayısı arttı. Bu iller arasında İstanbul, Kocaeli, Manisa, Konya gibi ekonomi ve girişimcilik açısından önemli merkezler de var. Kapanan şirketlerin kurulanlara oranının arttığı il sayısı da 51’i buldu.
- Sektörler cephesinde ise 19 ana sektörün 11’inde kurulan tüzel kişi girişimleri sayısı 2024 yılı seviyesinin de altına indi. 12 sektörde de kapanan tüzel kişi girişimi sayısı arttı.
- Ekonomi, üretim ve istihdam açısından hayati önemdeki imalat sanayii, toptan ve perakende ticaret, ulaştırma ve depolama, madencilik, tarım ve enerji sektörlerinde aynı anda hem kurulan şirket sayısının azalması, hem kapanan şirket sayısının artması, girişim iklimindeki olumsuz gidişin önemini daha da artırıyor.
- Enerji sektöründe kapanan şirket sayısı kurulanların da üzerine çıktı. Enerjide 2025 yılı içinde kurulan her 100 yeni şirkete karşılık 113.5 şirket kapandı. Kapanan şirketlerin kurulanlara oranı kültür ve sanat sektöründe yüzde 48,5, eğitim sektöründe yüzde 45,5, tarımda yüzde 47, mesleki teknik hizmetlerde yüzde 42,6, bilgi ve iletişimde yüzde 37, ticaret ve imalatta yüzde 32 oldu.
