Ticaretin Çin’leştiği bir dünyada, sermaye hareketlerinin serbest devam edeceğini veya dolar sistemine bir revizyon gelmeyeceğini düşünmek de saflık olacaktır.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Kurtuluş Günü olarak tabir ettiği 2 Nisan yeni ve kapsamlı gümrük vergilerinin açıklanacağı gün olacak. Sadece finans piyasaları değil reel sektörün kendisi de ABD’nin açıklayacağı seviyeleri bekliyor. Çarşamba günü açıklanan otomobil ithalatına getirilen 25%’lik ek vergi, morallerin bozulmasına neden oldu. Sezar’ın hakkını Sezar’a vermek için Bank of Amerika’nın hazırladığı bir grafiği paylaşmak istiyorum. Grafikte net olarak görülüyor ki ABD piyasaları vergi duvarları açısından bakıldığında girişi en kolay piyasalardan biri. Ve bu oranı yukarı çekmek istemelerinde de bir gariplik yok. Ancak ABD gümrük vergisi silahını kullanarak başta Çin olmak üzere serbest ticarete yanaşmayan ülkeleri yeniden mindere çekmek istediğini söylüyor. Sorun burada olabilir.
CFR’ın başkanı Froman, Foreign Affairs’ın son sayısında bir makale yayınladı. Makaleyi okumayacaklar için özetlersem Froman, ki kendisi ticaret temsilciliği görevinde de bulundu, ABD’nin Çin’i muhatap alırken ana varsayımının Çin’in açık ticaret kurallarına uyarak ABD benzeri bir ülke haline gelmesi olduğunu savunuyor. Ancak bunun yerine Çin “kural bazlı sistemi” yeniden tanımladı ve artık ABD, Çin’in kurallarına ayak uydurmak zorunda. Yani bizim de anlamamız gereken şu: ABD gümrük vergisi silahı ile Çin’i ABD’nin sistemine getiremez; ABD Çin’in sistemine uyum sağlıyor. Böyle bir dünyada, yani ticaretin Çin’leştiği bir dünyada, sermaye hareketlerinin serbest devam edeceğini veya dolar sistemine bir revizyon gelmeyeceğini düşünmek de saflık olacaktır. 2. Dünya Savaşı sonrası ABD’nin kurduğu sistem ve dünyaya sunduğu polislik görevi (sadece askeri anlamda değil finansal, ekonomik vs ) tamamen açık ticaretin gerekleri. Serbest ticaret artık masadan kalktı ise bildiğimiz anlamda dünya da yok olmaya mahkum.
