Özellikle emlak balonunun çöküşü ve aşırı kredi genişlemesi Çin hane halkının zihninde ekonomiye yönelik soru işaretleri oluşturmuş durumda. Bu kesim de altın talebini artırıyor.
Değerli metaller, daha doğrusu altın ve gümüş neden yükseliyor? Elbette benden önce pek çok uzman zaten bu konuya değindiği için yazacaklarım çok yeni olmayabilir. Ancak heyecanın doruğa çıktığı şu günlerde gerçekleri kontrol etmekte fayda var. Önce altın ile başlayalım. Portföylerde altın taşımanın son derece basit bir kuralı vardır. Şayet reel faizler düşükse veya alternatif getiri söz konusu değilse altın kârlı bir yatırımdır. Ancak bu kuralın 2022 tarihi itibarı ile geçerliliğini kaybettiğini gördük. Bu gelişmeyi tek bir olay tetikledi. Ukrayna savaşının hemen ardından Batı’nın Rusya’ya ait rezervleri dondurması. Bu adım ile bir anda başta ABD tahvilleri olmak üzere, ki Ruslar söz konusu tahvillerde pozisyonlarını zaten neredeyse sıfırlamıştı, hukuki bir metne dayanan tüm finansal varlıkların bir kalem darbesi ile değerinin sıfırlanabileceği anlaşıldı. Zaten ABD’ye şüphe ile yaklaşan Çin sıranın kendi rezervlerine gelebileceğini düşünerek rezervlerinde ABD tahvillerinin payını düşürmek için altın alımına geçti ve o günden bu güne alımlarına hiç ara vermeden (ara verdiğinde de dolaylı olarak alıyor) devam ediyor. Ancak Çin sadece rezervleri açısından kaygılı değil. Tıpkı Ruslar gibi SWIFT’ten çıkartılması da söz konusu olabilir. Çin buna alternatif olarak CHIPS’i çoktan ülke sayısı açısından yaygınlaştırmış durumda ancak yine de ticareti hâlâ önemli ölçüde dolar işlemleri içeriyor. Şayet dolar sisteminden çıkartılırsa ticaretini en kötü ihtimalle altın aracılığı ile gerçekleştirebilir. Bu nedenle Şangay Altın Borsa’sının büyümesini de çok önemsiyor. Çin kaynaklı bu iki gelişmeye bir ek daha var. Özellikle emlak balonunun çöküşü ve aşırı kredi genişlemesi Çin hanehalkının zihninde ekonomiye yönelik soru işaretleri oluşturmuş durumda. Bu kesim de altın talebini artırıyor. Kredi genişlemesi Çin özelinde bir gelişme olmadığı gibi Çin ve ABD arasında yaşananların nereye varacağının belli olmaması, yeni bir global düzende hangi kuralların geçerli olacağının bilinmemesi nedeni ile dünya genelinde altın talebinin hem merkez bankaları hem de bireysel yatırımcılar üzerinden arttığını görüyoruz. Gümüş ise oyuna daha geç girmesine rağmen çok daha sığ bir piyasa olması nedeni ile çok daha sert bir yükseliş kaydetti. Gümüş altın gibi parasal role sahip bir değerli metal olsa da bir rezerv varlığı değil. İkinci nokta ise hep duyduğumuz güneş panelleri veya akıllı füzeler için gerekli olan gümüş miktarı. Yani gümüşün endüstriyel kullanımı ve talebi. (Verimlilik artışı nedeni ile miktarın giderek düşmesini bir kenara bırakıyorum.) Gümüşün bu özelliği altın alıcılarının aksine gümüş kullanıcısının fiyat hassasiyetine sahip olması ve ikamelere yönelmesini sağlıyor. Ancak daha da önemli bir nokta var. Gümüş altın gibi doğrudan çıkartılan bir maden olmaktan ziyade tıpkı bazı nadir elementler gibi yan madde olabiliyor. Gümüş üretiminin 70%’i bakır, çinko, kurşun ve altın üretimi neticesinde. Bu nedenle gümüş fiyatlarında görülen artış veya azalış gümüş üretimini doğrudan etkileyemiyor. Endüstri bakır talep ettiğinde gümüş üretimi de artıyor. Fiyat düştüğünde okuduklarınızda siz bunun JP Morgan’ın manipülasyonu zannediyorsunuz. Oysa bakır kaynaklı alt yapı veya yanı başınızda gördüğünüz inşaat, elektrikli araba kaynaklı talep artışı ile gümüş düşüşü söz konusu olabiliyor. Yakın bir tarihte gümüş talebini artıracak iki gelişme daha oldu. İlki Hindistan emeklilik fonlarında gümüş yatırımı için yeşil ışığın yanması. İkincisi ise Nisan 2026 itibarı ile gümüşün Hindistan finansal sisteminde teminat olarak kabulünün başlaması. Yükseliş trendi kısa vadede teknik düzeltmelerle ara verse de tüm bu dinamikler daha yüksek fiyatlara işaret ediyor. Ancak yatırımcıların unutmaması gereken nokta bir likidite krizi hasıl olduğunda, ki Kasım sonunda ABD’de ufak bir prova yaşandı, finansal sektörde veya reel sektörde önemli bir aktörün dolar sıkıntısına düşmesi durumunda tüm varlık fiyatları satış yiyecektir. Altın ve gümüşün yeni bir ayı piyasasından azade olduğunu düşünmek büyük bir hata olur. Tüm okuyucularımıza mutlu, huzurlu bir 2026 dilerim.
