Enerji düşünce kuruluşu Ember'in yeni analizi, yenilenebilir enerji kaynaklarının kriz koşullarına rağmen ilk kez kış aylarında Avrupa Birliği'nin elektriğinin fosil yakıtlardan daha fazlasını ürettiğini ortaya koyuyor.
Rapora göre, yenilenebilir enerji kaynakları kış döneminde (Ekim 2022 - Mart 2023) AB elektriğinin yüzde 40'ını üretirken fosil yakıtlar yüzde 37'de kaldı.
"Avrupa, artan enerji maliyetleri ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgaliyle tetiklenen arz endişeleriyle bir kriz kışıyla karşı karşıya kaldı. AB bu zor ayları atlattı, ancak gelecek yıllarda acil talep kesintilerine ve ılıman hava koşullarına güvenemez" diyen Ember analisti Dr. Chris Rosslowe, "Enerji arzını istikrarlı tutmak için AB'nin fosil yakıtlardan mümkün olduğunca çabuk ayrılması gerekiyor" yapıyor.
Kömür ve gaz üretimi bir önceki kışa kıyasla azaldı
AB’de kömür ve gaz üretimi de bir önceki kışa kıyasla azaldı. AB'nin Rus gazı ile bağlarını koparmaya başlamasıyla birlikte, AB ülkelerinin kömür üretimine yönelebileceği yönündeki korkuların aksine kömür enerjisi yüzde 11 (-27 TWh), gaz ise yüzde 13 (-38 TWh) azaldı. Rapora göre, fosil yakıtlardaki bu düşüş büyük ölçüde, fosil yakıt fiyatlarının yüksek kalması nedeniyle AB elektrik talebindeki yüzde 7'lik düşüşten (-94 TWh) kaynaklanıyor. Öte yandan, Fransa'nın nükleer filosundaki uzun süreli kesintiler olmasaydı kömür ve gaz üretiminin daha da azalmış olacağı ifade ediliyor.
Bu arada AB'nin 18 kömürlü termik santral ülkesinden 15'i kış boyunca kömür üretimini azalttı. AB'nin en büyük kömür gücü ülkeleri olan Polonya ve Almanya, sırasıyla 4 TWh ve 9 TWh düşüşle bu kış AB kömür üretimindeki azalmanın yüzde 70'ini oluşturdu. Kömür, Şubat 2023'te Polonya elektrik karışımında yeni bir düşük seviyeye ulaştı ve ilk kez üretimin üçte ikisinin altına düştü. Portekiz, kalan tek kömür santralini 2021 kışında aşamalı olarak kapattığı için kömür üretiminde en büyük yüzdelik düşüşü gördü.
Elektrik talebindeki azalma 12 milyar Euro değerinde elektrik tasarrufu sağladı
Neredeyse tüm AB Üye Devletleri kış boyunca elektrik talebini azalttı, ancak sadece Romanya, Slovakya ve Yunanistan Kasım ve Mart ayları arasında acil AB mevzuatı tarafından belirlenen gönüllü yüzde 10 azaltma hedefine ulaşmayı başardı. AB genelinde, bu aylarda talepteki yüzde 6,2'lik azalma (beş yıllık ortalamaya kıyasla) 12 milyar Euro değerinde elektrik tasarrufu sağladı.
Bu talep azalmaları büyük ölçüde Avrupa genelinde ortalamanın üzerinde seyreden sıcaklıklar ile ilgili. Bununla birlikte, hükümetin enerji tasarrufu önlemleri ve vatandaşların eylemleri de etkili oldu. AB ülkeleri genel olarak yoğun saatlerde elektrik talebini azaltma konusunda başarılı oldu ve birçok ülke yoğun saatlerde elektrik tüketimini yüzde 5 azaltma hedefine uydu. Sadece İrlanda, yoğun saatlerde ortalama olarak talep artışı kaydetti.
Kömüre dönüş yok
- AB yenilenebilir enerji kaynakları ilk kez bir kış döneminde fosil yakıtlardan daha fazla elektrik üretti ve fosil yakıt üretimi bir önceki yıla göre yüzde 12 azaldı
- AB elektrik talebi kış aylarında yüzde 7 düştü; yüksek fosil yakıt fiyatları kömür ve gaz kullanımını azalttı
- AB'nin kömürlü termik santrallere sahip 18 ülkesinden 15'inin kömür üretimi bir önceki yıla göre azaldı
- Kömüre geri dönüş yok: Tekrar devreye alınan üniteler tam kapasitelerinin sadece yüzde 27'sinde çalışarak kış boyunca AB'nin kömürden elde ettiği enerjinin yüzde 6'sını üretti.
