Kurumlar Vergisi mükelleflerinin 2025 yılı kurum kazançlarını 20206 yılı Nisan ayı sonuna kadar (1-30 Nisan)yıllık kurumlar vergisi beyannamesi ile beyan etmeleri gerekmektedir. Önceki yıllardan farklı olarak beyan ettikleri kurum kazancı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinin asgari bir seviyenin altında kalmamasına dikkat etmeleri gerekmektedir.
Bu gün yazımızda asgari kurumlar vergisi mükellefleri ile asgari kurumlar vergisinin hesabında yararlanılabilecek ve yararlanılması mümkün olmayan istisnalar üzerinde duracağız. İndirimler konusunu sonraki yazımızda ele alabileceğiz.
Yurt içi asgari kurumlar vergisi
7524 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 36. ncı maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanununa 32/C maddesi eklenmiş ve “Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi” uygulaması getirilmiştir. Bu düzenlemeyle, kurumlar vergisi mükelleflerinin hesaplayacakları kurumlar vergisinin, belirli bir tutarın altına düşmesi engellenerek vergi güvenliği sağlanması amaçlanmıştır.
Bilindiği üzere kurumlar vergisi matrahı hesaplanırken gerek vergi kanunları gerekse diğer kanunlarda yer alan bazı istisna ve indirimler kazançtan düşülmekte ve kalan tutar üzerinden de kurumlar vergisi hesaplanmaktadır.
Yapılan SON düzenlemeye göre, bu şekilde hesaplanan kurumlar vergisi, kurumların indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10’undan az olamayacaktır.
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi uygulamasında ise bazı istisna ve indirimler düşülmeden asgari kurumlar vergisi hesaplanmaktadır. Söz konusu hesaplama sonucunda asgari kurumlar vergisi tutarının kurumlar vergisi tutarından büyük olması halinde aradaki fark tutarın asgari kurumlar vergisi olarak ödenmesi gerekmektedir.
Düzenlemenin 2025 yılı kazançlarına uygulanacağı da öngörüldüğünden 2025 yılı I. geçici vergi döneminden itibaren her bir geçici vergi dönemi ve yılsonu mali tablolarına göre asgari kurumlar vergisine ilişkin hesaplama, beyan ve ödeme gerekmektedir.2025 yılı 4 geçici vergi dönemlerine ilişkin beyannamelerin verilmesinde kanunda öngörülen uygulama yapılmıştır.
Vergi tabanının genişletilmesi ve vergi adaletinin sağlanması amacıyla 2025 yılında yürürlüğe giren yurt içi asgari kurumlar vergisi müessesesine ilişkin kapsamlı açıklamalar Gelir İdaresi Başkanlığınca yayınlanan Rehberde bulunmaktadır
YURT İÇİ ASGARİ KURUMLAR VERGİSİNDE MÜKELLEFİYET
Yurt içi asgari kurumlar vergisinin mükellefleri, Kurumlar Vergisi Kanununun 1. inci maddesinde sayılan kurumlar vergisi mükellefleridir. Bunlar;
- Sermaye şirketleri,• Kooperatifler,• İktisadi kamu kuruluşları,• Dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler,• İş ortaklıklarıdır.
Söz konusu uygulama sadece kurumlar vergisi mükelleflerini kapsamakta olup Gelir vergisi mükellefleri bu uygulamaya tabi değildir.
Dar Mükellef Kurumlar
Türkiye’de faaliyette bulunan dar mükellef kurumlar da bazı farklılıklarla yurt içi asgari kurumlar vergisine tabidir. Türkiye’de elde ettikleri kazançlarını yıllık kurumlar vergisi beyannamesi ile beyan etmek zorunda olan dar mükellef kurumlar, yurt içi asgari kurumlar vergisine tabidir
Kazançları Tevkifat Yoluyla Vergilendirilen Dar Mükelleflerde Durum
Kurumlar Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinde yer alan ve vergisi tevkif suretiyle alınan kazanç ve iratların beyanı dar mükelleflerin ihtiyarına bırakılmış olup dar mükellef kurumların söz konusu kazanç ve iratlar nedeniyle yıllık beyanname vermeleri halinde, bu kurumlar da yurt içi asgari kurumlar vergisine tabi olacaklardır.
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisine Tabi Olmayan Mükellefler
1- Kurumlar vergisinden muaf olan kurumlar vergisi mükellefleri hakkında -asgari kurumlar vergisi hükümleri uygulanmayacaktır.
2- İlk defa faaliyete başlayan kurumlar hakkında, faaliyete başlanılan hesap döneminden itibaren üç hesap dönemi boyunca asgari kurumlar vergisi uygulanmayacaktır.
Aşağıdaki işlemler sonucunda kurulan şirketler, ilk defa faaliyete başlayan
şirket olarak kabul edilmez:
- Birleşme,• Devir,• Tür değişikliği,• Kısmi bölün• Tam bölünme.
3- Hasılat Esasına Göre Vergilendirilen Kurumlar
Gelir Vergisi Kanunu’nun 113. üncü maddesinde düzenlenen “hasılat esaslı kazanç tespiti” kapsamında vergilendirilen kurumlar vergisi mükellefleri hakkında asgari kurumlar vergisi uygulanmayacaktır.
YURT İÇİ ASGARİ KURUMLAR VERGİSİ MARTAHININ HESABINDA İSTİSNALAR
Kurumlar vergisi mükellefleri, kurum geçici vergi ve yıl sonunda yıllık kurumlar vergisi beyannamelerinde vergiye tabi matrahı hesaplama sırasında ticari bilanço karı ile kanunen kabul edilmeyen giderler toplamının veya ticari bilanço zararı ile kanunen kabul edilmeyen giderler toplamının sıfırdan büyük olduğu durumlarda asgari kurumlar vergisi hesaplaması yapacaklardır. Bu durumda yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahına ilişkin olarak bazı indirim ve istisnalardan yararlanabileceklerdir. Ancak genel kurumlar vergisinden istisna olduğu halde bazı istisnalar asgari kurumlar vergisi hesabında indirim konusu olacak, bazıları ise indirilemeyecektir.
Yurt içi Asgari Kurumlar Vergisi Matrahına Ulaşırken İndirilebilecek İstisnalar
Kurumlar vergisi matrahından indirilebildiği gibi asgari kurumlar vergisi matrahından da indirilebilecek istisnalar aşağıdaki gibidir .(İlgili kanun maddeleri de birlikte verilmiştir.)
-İştirak kazançları istisnası - KVK md. 5/1-a
-Emisyon primi kazancı istisnası -KVK md. 5/1-ç
-Yatırım fon ve ortaklıklarının( taşınmaz kazancı hariç) kazanç istisnası -KVK md. 5/1-d
-Risturn kazancı istisnası -KVK md. 5/1-i
-Sat-kirala-geri al işlemlerine ilişkin kazanç istisnası - KVK md. 5/1-j
-Varlık kiralama işlemlerinden elde edilen kazanç istisnası -KVK md. 5/1-k
Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı gemilerin işletilmesinden sağlanan kazanç istisnas -4490 sayılı Kanun md. 12
Serbest bölgelerde elde edilen kazanç istisnası -3218 sayılı Kanun geçici madde
Teknoloji geliştirme bölgelerinde elde edilen kazanç istisnası -4691 S. Kanun geçici madde 2
Yurt İçi Asgari Kurumlar Vergisi Matrahında İndirilemeyen Kazanç İstisnaları
Yurt içi asgari kurumlar vergisi matrahından düşülemeyen istisnalar aşağıdaki gibidir:
(İstisna Konusu ve İlgili Kanun Maddesi itibariyle)
-Yurt dışı iştirak kazançları istisnası -KVK md. 5/1-b
-Yurt dışı iştirak hissesi satış kazancı istisnası -KVK md. 5/1-c
-Yatırım fon ve ortaklığı kazancı istisnası(taşınmazlardan elde edilen kazançlar) -KVK md. 5/1-d
-Taşınmaz, iştirak hisseleri ve fon satış kazancı istisnası -KVK md. 5/1-e
-Bankalara, finansal kiralama veya finansman şirketlerine ya da TMSF’ye borçlu olanların
taşınmaz veya iştirak hisselerinin satış kazancı istisnası -KVK md. 5/1-f
-Yurt dışı şube kazançları istisnası KVK md. 5/1-g
-Yurt dışı inşaat, onarım, montaj ve teknik hizmetler kazanç istisnası - KVK md. 5/1-h
-Eğitim ve öğretim kazanç istisnası -KVK md. 5/1-ı
Yabancı fon kazançlarının vergilendirilmesinde yönetici şirketlere ilişkin kazanç istisnası -KVK md. 5/A
- Sınai mülkiyet hakları satış kazancı istisnası KVK md. 5/B
-Kur korumalı mevduat ve katılım hesaplarından elde edilen kazanç istisnası -KVK geçici madde 14
Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanunu kapsamında düzenlenen ürün senetlerinin elden
çıkarılmasından doğan kazanç istisnası -GVK geçici madde 76
Araştırma altyapılarının Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarda istisna
--6550 sayılı Kanun, geçici madde 1/a
