Kamuoyuna yansıdığı üzere; 17 Ekim 2025 tarihinde Meclis’e sunulan yeni torba yasa teklifindeki düzenlemeler; bazı vergi ve harçlarda artışlar ve uygulanmakta olan bazı vergi istisnalarında daralma ve sigorta primlerinde artışlar yoluyla, artan bütçe harcamalarına yeni kaynak yaratmayı hedeflemektedir.
Nitekim, yapılan etki analizlerinde de toplamda, yaklaşık 200 milyar Türk Lirası gelir artışı öngörülmektedir.
Anılan Teklifte öngörülen düzenlemelerden vergi ile ilgili olanlar ve sigorta primlerine yönelik önemli olabilecekler şöyle özetlenebilir:
Vergi İle İlgili Önemli Düzenlemeler:
- Konutların kiraya verilmesinden elde edilen gelirlerde uygulanan istisnanın kaldırılması.
- Gelir Vergisi Kanunun 21. maddesi hükmü uyarınca binaların mesken olarak kiraya verilmesinden elde edilen gelirler için uygulanmakta olan istisna (ki; bu istisna tutarı 2025 yılı için 47.000 TL’dir) sınırlandırılmakta ve sadece, Kanunla kurulan sosyal güvenlik kurumlarından emekli, maluliyet, dul ve yetim aylığı alanlar için uygulanır hale getirilmektedir. Anılan düzenleme 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Dolayısıyla, 2026 ve sonraki yıllarda elde edilen gelirler için uygulanacaktır.
- Kiraya verilen konutların alımı sırasında kullanılan kredilerin faizlerinin kira gelirinden indirilebilmesi imkanına son verilmektedir.
- Mal ve hakların kiraya verilmesinden elde edilen gelirlerin beyanında gerçek gider usulünün seçilmesi durumunda, belgelendirmek koşuluyla, mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleri gider olarak indirilebilmektedir. Yapılması öngörülen değişiklikle, konutların kiraya verilmesinden elde edilen gelirlerden bu borç faizlerinin indirilmesine son verilmektedir. Bu hükmün 2025 yılı gelir ve kazançlarına uygulanmak üzere, Yasanın yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülmektedir. Öte yandan, diğer mal ve hakların kiraya verilmesinde ise, bu hak devam etmektedir.
- Dördüncü geçici vergi dönemi beyanı yeniden getiriliyor.
Bilindiği üzere; 2022 yılına ilişkin olarak verilen beyannamelerden başlamak üzere 4. Döneme ilişkin geçici vergi beyanı verilmesi kaldırılmıştı. Ancak yapılması öngörülen değişiklikle 4. Geçici vergi döneminde de beyan verilmesi yeniden getirilmektedir. Bu düzenlemenin 2025 yılı gelir ve kazançlarına da uygulanmak üzere yürürlüğe girmesi öngörülmektedir.
- Bazı serbest fonlar için elde tutma süresine bağlı tevkifat istisnasına son verilmektedir.
GVK’nın geçici 67. maddesi hükmü uyarınca, sürekli olarak portföyünün en az %51'i Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının bir yıldan fazla süreyle elde tutulan katılma paylarının elden çıkarılmasında tevkifat uygulanmamakta ve bu katılma paylarından elde edilen gelirler için beyanname de verilmemektedir.
Yapılan düzenleme ile sürekli olarak portföyünün en az %51’i Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetlerinden oluşan fonlardan;
- katılma payları sadece nitelikli yatırımcılara satılabilen,
- Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda (TEFAS) işlem görmeyen ve
- fon portföyüne alınacak varlık ve işlemlere ilişkin herhangi bir oransal sınırlamaya tabi olmayanlar için bir yıllık elde tutma süresine bağlı tevkifat istisnası kaldırılmaktadır.
Bu özelliklere sahip olanlar dışında kalan, sürekli olarak portföyünün en az %51’i Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetlerinden oluşan fonların katılma payı sahipleri ise öteden beri olduğu üzere söz konusu istisnadan yararlanmaya devam edecektir.
Bu düzenlemenin, yasanın yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi öngörülmektedir.
- Gayrimenkul tapu harcının eksik ödendiğinin tespiti halinde uygulanacak vergi ziyaı cezası artırılmaktadır.
Harçlar Kanunundaki düzenleme uyarınca, gayrimenkullerin devir ve iktisaplarında emlak vergisi değerinden az olmamak üzere, mükelleflerce beyan edilen alım satım bedeli üzerinden tapu harcı hesaplanmaktadır. Beyan edilen alım satım bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının tespiti halinde, aradaki farka ilişkin tapu harcı %25 nispetinde vergi ziyaı cezasıyla alınmaktadır.
Yapılacak düzenlemeyle, gerçek alım satım bedelinin beyan edilmesini sağlamak ve caydırıcı olmak amacıyla, bu cezanın bir kat olarak alınması öngörülmektedir. Bu düzenleme Yasanın yayımlandığı tarihte yürürlüğe girecektir.
- Sıfır araçların ilk tescili ile ikinci el araçların satışına ilişkin işlemlerde noter harcı nisbi oranda alınacaktır.
Noterde yapılan sıfır araçların ilk tescili işlemlerinden ve tescil edilmiş araçların (ikinci el araçların) satış ve devrine ilişkin işlemlerden, satış ve devir bedeli üzerinden, belirlenen asgari maktu harçtan (1.000 TL’den) az olmamak üzere binde 2 oranında nispi noter harcı alınması öngörülmektedir. Düzenleme yasanın yayımlandığı tarihi izleyen ayın başından itibaren yürürlüğe girecektir.
- Bazı mesleklere ilişkin yetki belgelerinden alınacak maktu harç tutarları her yıl alınacaktır.
Yapılması önerilen düzenleme ile;
- Ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşları ile ağız ve diş sağlığı hizmeti sunulan özel sağlık kuruluşlarına ait belgeler,
- Kuyumculuk yetki belgeleri,
- İkinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgeleri,
- Taşınmaz ticareti yetki belgeleri,
- Veteriner hekim muayenehane ve poliklinikleri ile hayvan hastanelerine verilen ruhsatlar,
- Kıymetli madenler kuruluş ve faaliyet izin belgeleri,
- Ticari havayolu ve genel havacılık işletme ruhsatları üzerinden yıllık maktu harç alınması öngörülmektedir.
Keza, sadece ruhsat alımında harca tabi
- Hususi hastaneleri ve laboratuvarları açmak için düzenlenen ruhsatnameler ile
- Turizm müessesesi işletme belgelerine ilişkin harçların da yıllık olarak alınması öngörülmektedir.
Bu düzenleme 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Sosyal sigorta ile ilgili önemli düzenlemeler:
Anılan Yasa Teklifinde sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesine katkıda bulunmak amacını taşıdığı ifade edilen aşağıdaki düzenlemeler de yer almaktadır:
- İmalat dışı sektörlerde faaliyet gösteren işverenlere yönelik sağlanan 5510 sayılı dört puanlık prim indirimi uygulamasında değişiklik yapılarak 2 puana indirilmesi,
- Prime esas kazanç tavanının asgari ücretin 7,5 katından 9 katma çıkarılması,
- Emeklilik prim oranının işveren hissesinin 1 puan artırılması,
- Gelir ve aylık bağlanmış olanlarda prim borçlarının gelir ve aylıklarından kesilmesinin sağlanması.
- Doğum hariç borçlanma prim oranının %32'den %45'e çıkarılması,
- BAĞKUR primlerinin ödenmemesi nedeniyle durdurulan sigortalılık sürelerinin ihya prim oranının %45 olarak belirlenmesi,
- Genç girişimcilere bir yıl süreyle sağlanan prim desteğinin sonlandırılması.
Yukarıda açıklanan Torba Yasa Teklifindeki düzenlemeler, özellikle işverenler açısından ilave yükler getirmekte olup, zaten uzunca bir süredir maliyetlerde yaşadıkları yüksekliklere rağmen gerek iç talepte gerekse ihracatta yaşanan talepteki daralmalar ve yüksek borçlanma maliyetleri nedenleriyle zor dorumda bulunan işletmeler ve işverenleri daha da zorlayacaktır. Anılan düzenlemeler yasalaştırılırken bu hususların önemle üzerinde durulmalıdır.
Keza, 4. geçici vergi beyanının tekrar getirilmesi, incelemelerin ve izah isteklerinin yoğunluğunda yaşadıkları iş yükleriyle yeterince bunalan muhasebe ve mali müşavir çalışanlarını daha da zorlayacaktır. 4. Geçici vergi beyanı tekrar getirilecekse, bu beyanın ardından gelir ve kurumlar vergisi beyanlarının da verilecek olmasındaki iş yükleri göz önünde bulundurularak, en azından 1. Geçici vergi beyanının kaldırılması yoluna gidilmelidir.
