24 Aralık 2025 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan “Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporlarına Eklenen Karşıt İnceleme Tutanaklarının Elektronik Ortamda Gönderilmesi Hakkında Tebliğ (Sıra No:1)” ile;
- Yeminli mali müşavirlik tasdik raporu (hem tam tasdik işlemleri hem de KDV iadesi tasdik işlemleri için düzenlenecek raporlar) eklerinden olan karşıt inceleme tutanaklarının elektronik ortamda düzenlenmesi, onaylanması ve gönderilmesine ilişkin usul ve esaslar başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; elektronik ortamda gönderilen yeminli mali müşavirlik tasdik raporlarına eklenecek karşıt inceleme tutanaklarının da Dijital Vergi Dairesi üzerinden ilgili vergi dairesine elektronik ortamda gönderileceği,
- Diğer Hususlar başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında; elektronik ortamda oluşturulacak, onaylanacak ve gönderilecek karşıt inceleme tutanağı formatının, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından https://dijital.gib.gov.tr/ adresi üzerinden yayımlanacağı, Başkanlık tarafından gerek görülmesi halinde yayımlanacak teknik kılavuzlar ile karşıt inceleme tutanağı formatında değişiklik yapılabileceği,
- Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise; yeminli mali müşavirlik karşıt inceleme tutanaklarının 1.1.2026 tarihinden itibaren ihtiyari olarak, 1.7.2026 tarihinden itibaren ise zorunlu olarak sadece elektronik ortamda gönderilebileceği belirtilmiştir.
Anılan tebliğ düzenlemesine göre; karşıt inceleme tutanaklarının zorunlu olarak sadece elektronik ortamda gönderileceği 1/7/2026 tarihinden itibaren, kâğıt ortamında düzenlenmiş karşıt inceleme tutanakları, vergi dairelerine ibraz edilemeyecek, ibraz edilmiş olsa dahi, hukuki geçerliliği bulunmadığından, vergi daireleri tarafından dikkate alınmayacaktır. Dolayısıyla, zorunluluğun başlayacağı tarihten sonra vergi dairesine verilebilecek tasdik raporları için, 1/7/2026 tarihinden önce de yeminli mali müşavirler tarafından karşıt inceleme tutanakları dijital ortamda mükelleflere gönderilebilmektedir.
Söz konusu Tebliğde yer alan düzenlemeler doğrultusunda yeminli mali müşavirlik karşıt inceleme tutanaklarının kullanımına yönelik hizmetler tamamlanarak, 1.1.2026 tarihi itibarıyla, dijital ortamda, kullanıma açılmış olup, karşıt inceleme tutanaklarının oluşturulması, kaydedilmesi ve gönderilmesi ile diğer kullanım şekillerine ilişkin standartlar, kurallar ve usullere ilişkin açıklamalar https://dijital.gib.gov.tr/ adresinde yer alan ve ekte de sunulan Teknik Kılavuzda ayrıntılı olarak yapılmıştır.
Anılan düzenlemeler uyarınca; karşıt inceleme yapan YMM’ler tarafından elektronik ortamda sistem üzerinden düzenlenen, onaylanan ve gönderilen karşıt inceleme tutanakları (2026 yılında katma değer vergisi hariç tutarı 150.000-TL’yi aşmayan belgeler için karşıt inceleme zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, bir mükelleften bir aylık dönemde yapılan mal ve hizmet alımları toplamının 450.000-TL’yi aşması halinde karşıt inceleme yapılması zorunludur), karşıt inceleme yapan YMM’ler tarafından imzalanmış ve mühürlenmiş bir belge olarak kabul edilecektir.
YMM’ler tarafından elektronik ortamda oluşturulan ve gönderilen karşıt inceleme tutanaklarına ilişkin verilen cevaplar, cevabı veren mükellef veya yetkili temsilcileri tarafından imzalanmış belge olarak kabul edilecektir. Cevap verilecek karşıt inceleme tutanakları, mükellef tarafından alt kullanıcı yetkisi verilmesi halinde, mükellefle aracılık ve sorumluluk sözleşmesi bulunan serbest muhasebeci/serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından görüntülenebilecek ve düzenlenebilecektir. Ancak, onaylama yetkisi mükellef veya kanuni temsilcilerine ait olacak ve onlar tarafından onaylanacak ve sorumluluk da onlara ait olacaktır. (Tebliğde, Serbest muhasebeci/serbest muhasebeci mali müşavirlerin karşıt inceleme tutanaklarına ilişkin olarak ilgili mükelleflere verdikleri hizmet karşılığında alacakları ücretin, Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi ile belirleneceği belirtilmiş olup, 2026 yılı için bu ücret tutanak başına 500 TL’dir)
Nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefler, YMM’lerin karşıt incelemeye ilişkin taleplerini, talep yazısının kendilerine tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde yerine getirmek zorundadırlar.
Karşıt inceleme yazısına süresinde cevap vermeyen ya da eksik veya gerçeğe aykırı bilgi veren mükellefler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesine göre özel usulsüzlük cezası uygulanacak olup, 2026 yılı için bu ceza tutarı kurumlar vergisi mükellefleri için 35.000 TL’dir.
Öte yandan, 29 Sıra No'lu Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliğine göre, yeminli mali müşavirler tasdik hizmeti verdikleri mükelleflerin doğrudan ya da silsile yoluyla ticari ilişkide bulunduğu kişiler ile ilgili olarak diğer YMM’lerden bilgi isteyebilirler. Bilgi tam tasdik hizmeti veren YMM’lerden istenebilecektir. Kendisinden bilgi istenen YMM’ler tam tasdik hizmeti verdikleri mükelleflere ilişkin yukarıda belirtilen nitelikte ve harici bir araştırmayı gerektirmeyen bilgileri vermekle yükümlüdürler. Bu düzenleme uyarınca ve aksine yeni bir düzenleme yapılmadıkça, kanımızca, bu yöntem de kullanılmaya devam edebilir.
Ek: Yeminli Mali Müşavirlik Karşıt İnceleme Tutanağı Teknik Kılavuzu
