İstanbul Sanayi Odası tarafından hazırlanan ve Şirketler hakkında çok önemli bilgi ve trend içeren 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2025 Çalışması geçen hafta yayınladı. Üretimden satışlar %28 büyüyerek 11 trilyon TL’ye ulaştı. Bugünkü yazımızda bu çalışmanın detayına girmeden almamız gereken dersleri beş bölümde özetleyeceğim.
- Üretimden Satışlar %2,1 reel olarak büyüdü ve 11,1 trilyon TL’ye ulaştı. İlk bakışta yatay görünen büyüme oranını 2025’in makro koşullarını ve 2022, 2023 ve 2024 (sırasıyla -%4,2, -%5,2 ve -%3,4) negatif büyüme rakamlarını dikkate aldığımızda bizce önemli bir başarı elde etti şirketler. Aynı zamanda ihracat 2025 genel büyüme oranı olan %4,4’ün iki katı oranında %8.4 aratarak 104.7 milyar USD oldu. Kısaca sıkıntılara rağmen (para politikası, yüksek faiz, artan maliyetler ve değerlenen TL) hem yurt içi hem de yurt dışı satışlar reel olarak büyüdü ve 2025 fena bir yıl olmadı.
- %2,1 artan reel satışa karşın Sanayi şirketleri maliyetlerini daha iyi yönettiler. Üretimden satışlar %28 artarken Satılan Malın Maliyeti % 25 arttığından şirket karlılıkları genelde 2025 yılında arttı. Brüt kar marjı %14.7’den %16.3’e, EBİTDA %12.8’den %13.9’a, faaliyet kârı %6.2’den % 7.7’e ve VÖK %2.6’dan %3.4’e çıktı. Özetle karlılıklar etkin maliyet yönetimi ile küçük de olsa yukarı çıktı ve pandemiden sonra en iyi yıl oldu.
- Savunma Sanayi firmalarının 500 Büyük sanayi kuruluşu içindeki ağırlığı 2025 yılında hissedilir şekilde arttı. Üretimden satışlar ile başlayalım. Üretimden satışlar 278 milyar TL’den %116 artarak ( 4 kat fazla diğer sanayi firmalarından) 602 milyar TL’ye ulaştı ve büyük başarı. EBİTDA %71 artarak 142 milyar TL ve VÖ dönem karı ise %72 artarak 42 milyar TL oldu. Jeostratejik bir konumda olan savunma sanayimizin bu başarısı inşallah devam edecektir.
- Borç yapısı birazcık kötüleşti. Öz kaynakların payı %52.1’den % 49.1’e Net Finansal Borç/EBİTDA oranı 1.44X’den 1.54X’e yükseldi. Buna karşın faiz giderlerinin artan faaliyet giderleri içindeki payı biraz iyileşerek %97’den %85’e geriledi. Hala şirketlerin birincil sorunu finansman giderleri. İyileştirmek için sonuç bölümündeki önerilerin dikkate alınması yararlı olur.
- Şirketlerin açık pozisyonu artıyor. 2024 yılında 27.1 milyar USD ve 16.4 milyar EUR olan açık pozisyon artarak 34,2 milyar USD ve 18.3 milyar EUR’ya ulaşmıştır. Bir yandan risk alarak finansman giderlerini daha iyi yönetmek bir yandan da artan açık pozisyonlar nedeniyle kur riski almak. Her iki açıdan da zor bir karar. Ancak %50’e yaklaşan TL kredi maliyeti yerine açık pozisyon yönetmek bugüne kadar çalıştı. Daha ne kadar çalışır hep beraber göreceğiz.
Sonuç olarak, 2025 sıkıntılara rağmen üretimden satışların toparlandığı ve karlılığın arttığı bir yıl oldu. Savunma Sanayimiz gittikçe yıldızlaşıyor umarım daha büyük hedeflere ulaşırlar. Buradan alınacak dersler. 1. Yurt içi ve dışı talep var, işe ve müşteriye odaklanmak lazım. 2. Maliyet ve verimlilik yönetimi olmadan işin içinden çıkmak rekabet etmek mümkün değil.3. Savunma Sanayi firmaları ile stratejik iş birlikleri daha da öne çıkacak.4. Finansman giderlerini azaltabilmek için TL Reeskont ve FX Kredi kullanımı önemli. 5. Kullanmadığınız ve satışa, müşteriye faydası olmayan atıl varlıkları paraya çevirerek borçlanmayı azaltmak. Son söz: “ İş bilenin kılıç kuşananın.”
