Fon vurgununun patlak verdiği eylülde sermaye hareketlerinde 12,73 milyar dolarlık net döviz çıkışı meydana geldi. Merkez Bankası rezervleri de 10 milyar dolar azaldı. Temmuzda 14,05 milyar dolar, ağustosta 2,56 milyar dolar net döviz girişi olmuştu.
Fon dolandırıcılığı skandalı, 15 Eylül günü Pusula Portföy’ün bazı fonlarının yatırımcıların geri ödeme taleplerini karşılayamadığının ortaya çıkması ile patlak verdi. Göz göre göre beslenip büyütülen bu tarihî dolandırıcılık düzeninin yarattığı ve yaratacağı hasarlar, daha uzun süre gündemimizde olacak ve hayatımızı etkilemeye devam edecek. Bir ahtapotun kolları gibi çok değişik alanlarda hasarlar yaratan bu fon vurgununun yol açtığı bir hasarı da Merkez Bankası’nın açıkladığı eylül ayı ödemeler dengesi verilerinde gördük. Fon vurgununun bu cephede yarattığı ağır hasarı, eylül ayı sermaye hareketleri verilerini hemen önceki iki ayın ve bir önceki yılın aynı ayının verileriyle karşılaştırdığımızda daha net olarak görüyoruz. Geçen yılın eylül ayında da CHP’ye yönelik operasyonlarla benzer bir dalga yaşanmıştı.
Fon dolandırıcılığı skandalı ayın ortasında patlak vermiş olsa da 2 hafta içinde sermaye hareketlerinde yarattığı hasar ciddi boyutta. Eylül ayında sermaye hareketlerinde 12,73 milyar dolarlık net döviz çıkışı meydana geldi. Oysa eylül ayı turizmin katkısıyla cari işlemler dengesinin mevsimsel olarak fazla verdiği bir aydır. Nitekim temmuzda 14,05 milyar dolar, ağustosta 2,56 milyar dolarlık net döviz girişi olmuştu. Fon vurgunu yüzünden böyle bir dönemde bile olağanüstü miktarda bir döviz çıkışı yaşandı.
Bir ayda bu kadar yüklü miktarda yurt dışına döviz kaçışını ancak olağanüstü zamanlarda görüyoruz. Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması üzerine 2025’in Mart ve Nisan aylarında yaşananlar, Eylül 2025’te CHP İstanbul il yönetimine kayyım atanması ve CHP kurultayının iptaline yönelik gelişmeler, son olarak da ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla başlayan savaş üzerine geçtiğimiz şubat ve mart aylarında gerçekleşen döviz çıkışları bunların örnekleri. Tarihî fon vurgununun sermaye hareketlerinde yarattığı dalga, bunlarla yarışacak düzeyde.
Normal koşullarda döviz rezervlerinin artış gösterdiği bir ayda, Merkez Bankası bu nedenle 10 milyar dolar gibi yüklü miktarda rezerv kaybına uğradı. Oysa Merkez Bankası rezervleri temmuzda 14,25 milyar dolar, ağustosta da 7,14 milyar dolar artmıştı. Eylülde de benzer bir durum yaşanacakken tam tersi oldu.
Yabancı sıcak para, yüksek faiz ve baskılanan kur politikasının sunduğu cazibe ile bir dizi negatif gelişmeye rağmen kısa vadeli de olsa Türkiye piyasasına geliyordu. Temmuzda 10,77 milyar dolar, ağustosta 1,62 milyar dolar yabancı sıcak para girişi olmuştu. Geçen yılın eylül ayında CHP operasyonlarının yarattığı olumsuz etkiye rağmen yabancı sıcak para girişi 5,24 milyar doları bulmuştu. Buna karşın fon vurgunu yüzünden eylül ayında 6,87 milyar dolarlık yabancı sıcak para çıkışı oldu. Eylülde yurt dışında gerçekleştirilen 1 milyar dolar dolayındaki net tahvil ihracını da hesaba katarsak, yurt içi piyasadan kaçan yabancı sıcak para miktarı daha da yüksek. Sıcak para kaçışının ağırlıklı olarak yatırım fonlarından (5,81 milyar dolar) ve mevduattan (1,11 milyar dolar) gerçekleşmesi de fon vurgununun bir yansıması.
Yerli sıcak paranın kaçışı, daha önce de birçok kez karşımıza çıktığı gibi yine yabancı sıcak para kaçışından daha yüklü oldu. Ağustosta 2,39 milyar dolar olan yerli sıcak para kaçışı, eylülde üçe katlanarak 7,58 milyar dolara fırladı. Yurt dışına doğrudan yatırım olarak çıkartılan miktarı da ekleyince yerleşiklerin doğrudan yatırım ve portföy yatırımı olarak çıkardığı döviz miktarı 8,23 milyar doları buluyor.
Bunlar 15 gün içinde ortaya çıkan hasarlar. Bunun devamını gelecek ayın ödemeler dengesi verilerinde göreceğiz. Üstelik fon vurgununun açtığı bu yaralar çok büyük ihtimalle kalıcı sonuçlar doğuracak ve fatura çıkarmaya devam edecek.