Evet çalışır amma kurallara uymanız ve dikkatli olmanız gerekir.
INCOTERMS/Teslim Şekilleri, Milletlerarası Ticaret Odası / International Chamber of Commerce (ICC) tarafından yayınlanmış olan referans belgede açıklandığı şekilde kurallar çerçevesinde uygulanmaya çalışılırsa, sorun yaşanmaz.
ICC Yayın No: 723 ( INCOTERMS 2020 ) 2020 yılı başında yayınlandı. Her yeni sürümü yayınlandığında, TOBB bünyesinde bulunan Milletlerarası Ticaret Odası’nın Ankara ofisi ile temas ederek kitabı satın alırım.
Yıllarca ve yüzlerce kere ex-works (EXW)/işyerinde teslim yaptık ve sorun yaşamadık.
Çünkü, alıcılarımızla mutabakat sağlayarak sorun yaşanmasına fırsat vermedik.
Aşağıdaki satırlarda da görüleceği üzere INCOTERMS kurallar kitabı hem satıcı hem de alıcı tarafından bakarak, her konuya ilişkin açıklama getirmektedir. Telif haklarına saygı çerçevesinde, EXW kuralının bazı bölümlerini parça parça sohbetimize aktaracağım.
Ayrıca yıllarca yaptığımız ihracatlarda bu kuralı nasıl uyguladığımızı da açıklayacağım.
INCOTERMS kitabının önsözünde “ lncoterms 2020 kuralına yapılacak atıf; hasar, masraflar, taşıma ve gümrükleme işlemlerinin düzenlenmesi gibi konulara ilişkin tarafların ilgili yükümlülüklerini açıkça tanımlayarak hukuki uyuşmazlık riskini azaltır “ denilmektedir.
EXW paragraf 1: Teslim şeklinin tanımı; işyerinde teslim, satıcının malları alıcıya belirlenen bir yerde (fabrika veya depo gibi) alıcının tasarrufuna bırakarak teslim etmesini ifade eder ve belirlenen yer satıcının kendi işyeri de olabilir.
Yaptığımız uygulama: Sözleşmemizde adres belirterek üreticimizin işyerini teslim yeri olarak bildirdik.
Malların, sözleşmede belirtilen süre içerisinde teslime hazır olduğu ihbarını yollayarak, alıcımızın tasarrufuna bırakıldığını iletiyorduk
Kural gereği, alıcı taşımacıyı ayarlıyordu ve gelip belirlenen yerden alıyorlardı.
EXW paragraf 5: “…satıcının malları yükleyeceği durumlarda, yükleme sırasında mallarda oluşabilecek ziya veya hasar riskini hangi tarafın taşıyacağı konusunda tarafların önceden anlaşması önerilir.”
Buradan da anlaşılacağı üzere genel kural yüklemeyi alıcının üstlenmesidir ancak madde içeriğinde görüleceği gibi satıcının da yükleme yapabileceği ifade edilmiştir.
Yaptığımız uygulama: Alıcımızın taşımacısı malları yükleyemeyeceğini belirterek, yüklemenin bizim tarafımızdan yapılması konusunda, alıcımızdan talepte bulunmuş.
Alıcımız da bizden, olası hasar riski ve masrafları kendilerine ait olmak üzere malları yüklememizi istemişti. Biz de masraf olması durumunda ( forklift kiralama v.b.) alıcıya yansıtmayı önererek kabul ettik.
EXW paragraf 6: İhracat için gereken gümrük işlemleri : “…satıcının ihracat için gereken gümrük işlemlerine…..ilişkin bir yükümlülüğü bulunmaz.”
EXW paragraf A7: “… uygulandığı ölçüde satıcı, alıcının talebi üzerine, hasarı ve
…uygulandığı ölçüde satıcı, alıcının talebi üzerine, hasarı ve masrafları alıcıya ait olmak üzere…..gereken bütün gümrük işlemlerine ilişkin her türlü belge ve/veya bilgiyi edinmesinde alıcıya yardımcı olmalıdır...”
Gümrükleme işlemlerini satıcının yapmayacağı genel kural olmakla beraber, karşılıklı mutabakat ile satıcının gümrükleme yapabileceği de kuralda belirtilmiştir.
Yaptığımız uygulama: Alıcımızın talebi üzerine ve masrafları alıcımıza ait olmak üzere Gümrük Çıkış Beyannamesi, ATR vb. belgelerin hazırlanarak malların yurtdışı edilmesini üstlendik.
Bizim için en önemli olan konu, malların teslim edilmesi ile tüm risklerin alıcıya aktarılmış olması idi.
Sohbetimize katılan dostlarımız soracaktır…
Bu kadar iş yaptınız da neden free carrier (FCA- belirlenen yerde taşıyıcıya teslim) yapmadınız?
Haklı bir soru amma “Müşteri velinimetimizdir” ifadesini unutmayalım.
Bu işler 90’lı yıllar içerisinde başlamıştı ve 15 yıla yakın sürdü.
Başlangıçta biz de FCA önermiştik amma alıcımız bizden EXW olarak teslimat yapmamızı istiyordu.
Biz de müşterimizi kırmadan ve kurallara uyarak bu işi nasıl yaparız diye oturup düşündük ve sizlerle paylaştığımız çözümleri bulduk, önerdik, mutabakat sağladık ve uyguladık.
Faturamızın son kalemi olarak “Belgeleme ve elleçleme / Documentation and handling” tanımlaması ile yapılan masrafları alıcımıza yansıtıyorduk.
Sonuç olarak, Türkiye ihracatçısı için de EXW kitabına uyularak yapılabilir diyoruz.
Ancak, kurallar biraz daha iyice bilindiği için EXW’yi bırakın FCA ile yükleyin...
