Hindistan, bir yandan serbest ticaret anlaşmaları bir yandan da geçtiğimiz sene duyurduğu Yeni Baharat Yolu Projesi’yle görünen o ki Avrupa ile ticaretini daha da büyütme hedefinde.
Hindistan 1.45 milyar nüfusuyla dünyanın en kalabalık ülkesi ve birkaç yıl içinde dünyanın en büyük üçüncü ekonomisi konumuna gelmesi bekleniyor. Cari ve yapısal sorunlarına rağmen Hindistan büyümeye devam ediyor.
Başkan Modi, “Make in India’’ sloganıyla Hindistan’ı bir üretim merkezi yapmayı hedefliyor. Bu hedefle, Hindistan hükümeti ülkede üretimi ve üretilen ürünlerin geliştirmesini teşvik etmek ve yeni şirketler yaratmak için, üretime yönelik özel yatırımlara teşvikler uyguluyor. Bu sayede de birçok büyük ve çok uluslu şirketi ülkesine çekebilmiş durumda.
Bunların yanında Hindistan son yıllarda imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) ile dikkat çekiyor. Mauritius, Avustralya, Birleşik Arap Emirlikleri, EFTA, Birleşik Krallık ile ticaret anlaşmaları imzaladı ve AB ile de kısa zamanda STA imzalaması bekleniyor.
Bir yandan Kıta Avrupası’yla yürüttüğü serbest ticaret anlaşmaları bir yandan da Hindistan’ın geçtiğimiz sene duyurduğu IMEC (India-Middle East- Europe Corridor)/ Yeni Baharat Yolu Projesiyle görünen o ki Avrupa ile ticaretini daha da büyütme hedefinde.
Hindistan’ın IMEC Projesi’nin de amacı Hindistan’ın lojistik, imkân ve kabiliyetlerini artırmak, özellikle enerji, e-ticaret ve ihracat olanaklarını artırmak olarak özetleyebiliriz. Proje hayata geçirilirse, Hindistan ile Avrupa arasındaki ürün ticaretinde kullanılan mevcut güzergâh yaklaşık yüzde 40 kısalmış olacak.
Şimdi gelin Hindistan’ın imzalanma aşamasına gelinen STA’larına kısaca bakalım;
Hindistan - Birleşik Krallık
2022 yılında başlayan serbest ticaret anlaşması görüşmeleri 6 Mayıs 2025 tarihinde tamamlandı. Brexit sürecinin tamamlanmasıyla Birleşik Krallık birçok ülke ve bölgeyle STA anlaşması sürecine başlamıştı ki Hindistan STA’sı bu stratejinin önemli bir parçasıydı.
2024 yılında iki ülke arasındaki mal ticareti 22,6 milyar dolar olarak gerçekleşmiş. Bu yeni anlaşmayla ikili ticaretin hizmetler dahil yaklaşık 30 milyar dolar artmasını bekliyor.
Bu STA ile Hindistan’ın uyguladığı tarifelerin yüzde 90’ında indirim yapması ve bu tarifelerin yüzde 85’inin de on yıl içinde sıfırlanması bekleniyor. Bu anlaşmada diğer önemli bir husus da göçmen istihdamıyla ilgili. Hintli işverenler, üç yıla kadar İngiltere’ye gönderilecek olan çalışanları için ulusal sigorta primi ödemeyecek. İki ülkede yasal prosedürler tamamlandığında, anlaşma devreye girecek.
Hindistan-EFTA arasında imzalanan TEPA anlaşması
Kısa bir bilgilendirmeyle başlayalım. EFTA Birliği, Avrupa Birliği’ne üye olmayan Norveç, İsviçre, İzlanda ve Lihtenştayn’dan oluşuyor. Hindistan ve EFTA Birliği, 10 Mart 2024'te Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması (TEPA) imzaladı. Bu anlaşma üzerine yaklaşık 16 yıldır müzakereler devam ediyordu.
Bu anlaşmayla birlikte EFTA ülkeleri ile 15 yıl içinde 100 milyar dolar yatırım ve 1 milyon istihdam yaratılması ve iki taraf arasındaki ticaret ve yatırım ilişkilerinin güçlenmesi bekleniyor.
Bununla birlikte Hindistan bu dört ülkeden gelen neredeyse tüm endüstriyel ürünlerin gümrük vergisini sıfırlayacak. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için tüm EFTA üyelerinde onaylanması gerekiyor. İsviçre Parlamentosu bu oylamayı önümüzdeki yıl yapmayı planlıyor.
Hindistan-Avrupa Birliği
AB ile Hindistan arasındaki iki taraflı serbest ticaret anlaşması müzakereleri 2007’den bu yana devam ediyor. İki taraf da yılsonuna kadar bu serbest ticaret anlaşmasını sonuçlandırmayı hedefliyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Şubat sonunda yaptığı Hindistan ziyaretinde Hindistan Başbakanı Modi’yle bir araya geldi. Yaptığı açıklamada mealen iki tarafın da korumacılığın arttığı izole bir dünyada kaybedebileceğini, lakin serbest ticaret anlaşmasının imzalanmasıyla iki tarafın da avantaj sağlayacağını söyledi.
Hindistan ve AB arasındaki ticaret son 10 yılda yaklaşık yüzde 90 büyümüş ve AB Hindistan’ın en büyük ticaret ortağı konumuna gelmiş. Bu nedenle sosyal ve çevresel standartlar konusundaki endişeler sürse de Hindistan yılsonunda AB ile serbest ticaret anlaşması imzalamayı hedefliyor.
Malumumuz AB ve kıta Avrupa’sı bizim en önemli pazarımız. Yaşlanan nüfus, ekonomik durgunluk, yatırım ve inovasyon açığı, ağır bürokratik süreçler gibi problemleri olsa da bu bölge bizim için hala önemli bir pazar ve gözüken o ki önümüzdeki süreçte de en önemli ticaret ortaklarımızdan biri olarak kalacak.
Evet, Hindistan hizmetler sektöründe daha etkili olsa da ülkesine doğrudan yatırımcı çekmeye ve diğer taraftan da yerli üretimi teşvik etmeye çalışıyor. Son yıllarda Çin riskini minimize etmeye çalışan çok uluslu şirketlerin Hindistan, Vietnam, Endonezya gibi ülkeleri tercih ettiklerini de görüyoruz.
Hindistan’ın bu bölgeyle geliştirdiği siyasi ve ticari ilişkiler, önümüzdeki dönemde Avrupa’ya olan ihracatımızı etkileyebilir. Bunun yanında bizim AB ile imzaladığımız Gümrük Birliği Anlaşması’nın da üçüncü ülkelerle imzalayacağımız STA’lar için ayağımıza pranga haline gelebileceğini de parantez içinde hatırlatmam gerekir.
Dünyada bazı bölge ve ülkelerde korumacılık artarken diğer taraftan farklı STA’ların imzalandığını görüyoruz. Her ne olursa olsun Türkiye sanayisinin küresel ölçekte rekabetçiliğini artıracak çalışmaları gündemimize almamız gerekiyor. Diğer önemli bir adım da tabi ki Kıta Avrupası’na lojistik imkân ve kabiliyetlerimizi artırmak ve bu sayede lojistik maliyetlerimizi azaltmak olacaktır.
