Aysel YÜCEL
Yat ve Tekne Endüstrisi Derneği (YATED) yetkilileri ve ED Fuarcılık kurucu ortakları, 21-29 Ekim tarihleri arasında Pendik’te düzenlenecek Türkiye’nin tek deniz fuarı Bosphorus Boat Show öncesi, basınla buluştu. Toplantıda fuar hakkındaki güncel bilgiler paylaşılırken, YATED Yönetim Kurulu Başkanı Murat Bekiroğlu, yat sektöründe yaşanan sıkıntıları ve çözüm önerilerini paylaştı.
Türkiye’de marinalarda yer bulma konusunda çok ciddi sıkıntılar yaşandığının altını çizen Murat Bekiroğlu, kapasitenin en az yüzde 50 artırılması gerektiğini söyledi. "Türkiye’de 25-30 arasında marina var. Bunların toplam bağlama kapasitesi ise 6 bin 500 civarında. Yeni yatırımların Türkiye’nin cennet koylarına değil, uygun görülen hazine arazilerine yapılmasında yarar var" diyen Bekiroğlu, “Marina yatırımları için de özel sektörün ve yatırımcının teşvike, desteğe ihtiyacı var” dedi.
Kiralamacı Yunan adasında yer bakıyor
Bekiroğlu, Türkiye’de marina fiyatlarında Euro bazında yıllık yüzde 30-40 yükseliş olduğunu hatırlatarak, “Fransa Monaco’da 42 metrelik bir teknenin günlük bağlama fiyatı 650 Euro. Aynı tekne Göcek’e geldiğinde bir gün için 1.200 Euro ücret isteniyor. Bodrum’da bir marinaya girmek isteyen tekne günlük 700 Euro öderken, Yunanistan’da günlük 35 Euro ödüyor. Yabancı yatçılar Türkiye’ye gelemiyor” diye konuştu.
Yüksek maliyetler nedeniyle yat sektöründe charter kiralama yapan şirketlerin kapanma noktasına geldiğini dile getiren Bekiroğlu, “Kiralama sektörü Rodos, Kos gibi Yunan adalarında yer bakıyor. Çünkü oralarda tekneleri 3’te 1’i fiyatına bağlayabiliyorlar” açıklamasını yaptı. Artan işçilik, enerji maliyetleri ve finansmana erişimde yaşanan zorluklar nedeniyle ihracat tarafında rekabet güçlerinin aşındığına dikkat çekti. Bekiroğlu, Türk tersanelerinin rekabetçi fiyat avantajını kaybettiği için başta İtalya olmak üzere ihaleleri Avrupalı firmaların almaya başladığını söyledi. Ticaret Bakanlığı ve TİM tarafından önceki gün açıklanan ihracat verilerinde de gemi ve yat sektöründeki daralma dikkat çekmişti. Yılın ilk 8 ayında yıllık bazda yaklaşık yüzde 48’e artarak 1,1 milyar dolara ulaşmıştı. Eylül ayında ise gemi ve yat ihracatı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10 düşüşle 179 bin dolarda kaldı.
Deniz temizliği için her yıl bir atık teknesi üretilecek
Murat Bekiroğlu, deniz kirliğindeki artışa dikkat çekerek, bu konuda YATED olarak harekete geçtiklerini söyledi. Bekiroğlu, “Denizlerin sürdürülebilirliği YATED’in öncelikli konularından biri. Bunun için teknelerin atıklarını toplayacak bir katı ve sıvı atık toplama teknesi inşa ediyoruz. Özel olarak tasarlanan bu tekne SANMAR tarafından üretilecek. Teknemiz Mayıs 2024’te Göcek ve çevresinde dolaşmaya, denizi temizlemeye başlayacak” dedi. Şu an için 1 tekne ile yola çıkan YATED’in hedefi her yıl bir tekneyi denize indirmek. Bekiroğlu, “Bu konuda sektörümüzden de çok ciddi destek alıyoruz. Bir firmamız teknenin motorunu vermek isterken, diğeri kablo ihtiyacını karşılayabileceğini iletti” diye konuştu.
10 milyar TL’lik 500 tekne Pendik’te görücüye çıkıyor
Türkiye’nin tek deniz fuarı Bosphorus Boat Show'da, 500’den fazla tekne ve yat görücüye çıkacak. 50 bin kişinin ziyaret etmesi beklenen fuarda sergilenecek teknelerin toplam değeri ise 10 milyar TL’yi buluyor. Her bütçeye uygun tekne ve yatların sergileneceği fuar, geçen yıla göre yüzde 25 büyürken, gelecek yıllar için de hedef belirlendi.
