MERVE YİĞİTCAN
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkan Vekili ve İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği (İDDMİB) Başkanı Çetin Tecdelioğlu, güncel ekonomik görünüme ilişkin açıklamalarda bulundu. Finansmana erişim sıkıntısından ziyade finansmanın kalitesiyle ilgili sıkıntılar yaşandığını söyleyen Tecdelioğlu, “Kredi bulmayla ilgili bir sıkıntı yok. Ama kredi faizleri hâlen çok yüksek. İhracatçılarımız reeskont kredileriyle, Eximbank kredileriyle çarklarını çevirmeye çalışıyor” dedi. “Bu faizlerle üretim yapabilmek, iş geliştirmek, yatırım yapmak mümkün değil” diyen Tecdelioğlu, “Şu an yatırım iştahı maalesef çok düşük. Firmalarımız işletme sermayeleriyle ilgili ciddi sıkıntı içindeler. Bunun en önemli sebeplerinden biri de emtia fiyatlarının çok yükselmesi” diye konuştu. Emtia fiyatlarında yaşanan artışın ihracatta da değer bazında artışı beraberinde getirdiğini anlatan Tecdelioğlu, eylül ayında 26 milyar dolarlık ihracat açıklandığını, burada değer bazında artışa rağmen miktar bazında geride olunduğunu vurguladı.
"Bu coğrafyada zor olanı başarıyoruz"
“Ama bu coğrafyaya baktığımız zaman gerçekten çok zor olanı başarıyoruz” diyen Tecdelioğlu, “Bölgedeki savaşlar, yüksek enflasyon ve kur politikası ihracatçıyı köşeye sıkıştırıyor. Buna rağmen yine de bu ihracatı yapabilmek gerçekten çok büyük başarı. İhracatçılar müşterilerini kaybetmemek için, almış oldukları işleri kaybetmemek için yeri geliyor kafa kafaya, yeri geliyor küçük küçük zararlarla ihracata devam ediyorlar” dedi. Çin nedeniyle yeni pazarlara girmekte zorlandıklarını kaydeden Tecdelioğlu, “Çünkü Çin yeni pazarları çok zorluyor; kendi ihracatçısına destek oluyor, para veriyor. Bu destekten dolayı da her türlü fiyata mal satabiliyorlar. Eskiden Çin ile fiyat makasımıza baktığımızda yüzde 5-10 daha pahalıydık. Oysa şu an yüzde 25-30 daha pahalıyız. Hatta bazılarında yüzde 40. Bu nedenle de artık bizi tercih etmiyorlar” diye konuştu.
Umduğumuzu bu yıl da bulamadık
Son çeyreğe girerken 2026 yılına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Tecdelioğlu, “2026 yılı 2025’e göre daha zordu” diyerek şöyle devam etti: “Çünkü biz bu yıl artık faizlerin ciddi anlamda geriye geleceğini, enflasyonla kur politikasının paralel gideceğini bekliyorduk. Ama yılbaşından bu yana kurdaki artış enflasyonun yarısı kadar kaldı. Yani biz bu yıl da kaybettik. Kötü bir yıldı demek istemiyorum ama zor bir yıldı. Umduğumuzu bu yıl da bulamadık." Gelecek yıla ilişkin umutlarının olduğunu dile getiren Tecdelioğlu, “En önemli beklentimiz Orta Doğu’daki gerilimin sonlanmasıyla enerji fiyatlarının gerilemesi ve Ukrayna-Rusya savaşının bitmesiyle pazarların yeniden açılması… Eğer bunlar olursa, özellikle enerji fiyatları geriye çekilirse biz çok hızlı toparlanırız. Çünkü ülkemiz cari açığın en önemli kısmını enerjiden veriyor” dedi.
ÖDEMELERDE MAJÖR BİR SORUN YOK
Bazı sektörlerde çok yüksek borçluluk oranlarına sahip, faaliyet kârlarıyla faizi karşılayamayacak düzeye gelmiş firmalar olduğunu aktaran Tecdelioğlu, “Kimse faizlerin bu kadar yüksek, uzun yıllar kalacağını tahmin etmiyordu. Yani bu kriz 3 yıldır devam ediyor. Hepimiz 1 yıl içinde bu krizi aşarız diye umuyorduk. Ama 3 yıl devam eden bu yüksek faiz ve enflasyon firmaları yordu. Böyle olunca kapanan firmaları, satılan fabrikaları ve istihdamı yüzde 50'nin altına düşen tesisleri görüyoruz. Bu gerçekten üzücü. Bir an önce beklediğimiz iyi haberler gelirse zordaki firmalarımız yaşamaya, istihdama ve üretime devam ederler. Umutla bunu beklemekteyiz” ifadelerini kullandı. Tecdelioğlu, piyasada ödeme zincirinde ve karşılıksız çeklerde şu an majör bir sorun olmadığına da işaret ederek "Krizin uzun sürmesi firmalardaki soluğu tüketti. İster istemez bu kriz bir an önce inşallah geriye doğru gelir, o zaman o firmalarımız da işlerine devam ederler” değerlendirmesinde bulundu.
