EVRİM KÜÇÜK
Uzun süredir ivme kazanmakta zorlanan ve unutulmaya yüz tutmuş bir metal olan platin, önemli yükseliş seviyelerinin zorlanmasıyla canlanma belirtileri gösteriyor. Bir yandan jeopolitik gerilimlerin yarattığı güvenli liman alımları, diğer tarafta azalan üretim fiyatları destekliyor. Ayrıca Çin-ABD arasındaki tarife görüşmelerinin endüstriyel metal talebini canlandırması bekleniyor. Tüm bu faktörler fiyatları uzun bir zaman aradan sonra yeniden 1.000 doların üzerine çıkardı.
Yılbaşından bu yana ons başına 120 $ arttı
Nisan ayında 900 doların altına indikten sonra fiyatlar bu hafta 1.020 dolara çıktı. Yılbaşından bu yana artış ons başına 120 doları buldu ve yüzde 14 olarak gerçekleşti. Altın ve platin arasındaki makas da daralmaya başladı. Son on yıldır yatay seyreden ve son yıllarda güçlü merkez bankası talebi nedeniyle altının daha da yükselmesiyle birlikte altın ve platin arasındaki makas 1:1’den 3.6’ya kadar çıktı. Bir ons altının maç ons platin aldığını gösteren rasyo bu hafta ise altın/ platin rasyosu 3.15 indi.
Zayıf dolar, jeopolitik risklerin tetiklediği yükseliş bu hafta arz-talep tarafındaki dengelerin bozulduğunu gösteren bir raporla desteklendi. Dünya Platin Yatırım Konseyi (WPIC) tarafından bu hafta açıklanan raporda, şu tespitlere yer verildi:
Yılın ilk çeyreğinde talep yıllık bazda yüzde 10 artışla 2 milyon 274 bin onsa yükseldi.
Platin piyasası 2025’te 966 bin onsla art arda üçüncü yıl açık vereceği tahmin ediliyor.
2025’te toplam arz tahmini beş yılın en düşük seviyesinde olup yüzde 4 düşüşle 6 milyon 999 bin onsa geriledi.
Küresel platin mücevher talebi ilk çeyrekte yıllık bazda yüzde 9 artışla 533 bin onsa yükseldi. Bu dönemde Çin’de platin mücevher üretimi yıllık olarak yüzde 26 arttı. Çin’in talebindeki canlanma, bu yıl küresel mücevher talebinde tahmini yüzde 5’lik bir artışa yol açıyor.
Otomotiv talebi piyasa belirsizliğine rağmen dirençli; 2025 yılı için yüzde 2 düşüşle 3.05 milyon onsa gerileme öngörülüyor.--- Güçlü yatırım talebi devam ediyor, 2025’te 688 bin ons yatırım talebi bekleniyor, bu durum Çin›deki güçlü külçe ve madeni para talebiyle destekleniyor.
Ayrıca yer üstü stoklarının bu yıl 2.16 milyon onsla sadece üç aylık talebi karşılayacak seviyeye ineceği belirtiliyor.
ENDÜSTRİYEL KANADIN EN ZAYIF SEKTÖRÜ CAM!
Bu yılın ilk çeyreğinde platin kullanan endüstrilere bakıldığında cam sektöründe ciddi bir düşüş dikkat çekiyor. Raporda ocak-mart dönemine ilişkin tespitler şöyle:
Kimyada üç önceki çeyrekte üst üste yaşanan kayıpların ardından platin talebi yüzde 30 artarak 173 bin onsa yükseldi.
Petrol sektörünün talebi yıllık bazda yüzde 25 arttı. Bu çoğunlukla daha yüksek gaz-sıvı (GTL) katalizör değişimlerine bağlanıyor.
Tıbbi alanlarda talep yıllık bazda yüzde 3 artarak 77 bin onsa yükseldi. Tıbbi cihazlar ve kanser tedavilerinde platine olan talep, sanayileşmiş dünyadaki yaşlanan nüfus ve daha erişilebilir tedavilere yönelik küresel baskı tarafından yönlendirilen istikrarlı bir şekilde tırmanıyor.
Cam üretiminde talep yıllık bazda yüzde 81 düşüşle 2022’nin son çeyreğinden bu yana en düşük seviye olan 41 bin onsa indi. Çin LCD kapasitesinde görülen yavaşlama sektörü etkiledi.
Elektronik segmentinden gelen talep bir önceki yıla göre yüzde 3 arttı. Bunda esas olarak yapay zekanın (AI) yaygınlaşmasıyla veri merkezlerine yapılan yatırımlar etkili oldu.
Hidrojen bazlı uygulamalarda platin talebi 21 bin onsa çıkardı.
