EVRİM KÜÇÜK
ABD Başkanı Donald Trump’ın, rafine bakır ithalatına yüzde 50 gümrük vergisi getirme planı, piyasaların beklediği yüzde 25 seviyesinin çok üzerine çıkarak piyasalarda şok etkisi yarattı. Comex vadeli işlemlerinde fiyatlar gün içinde yüzde 17 artışla rekor düzey olan 5,95 dolar/lb seviyesine çıktı. Bu artış, Comex tarihindeki en büyük tek günlük yükseldi. Fiyatlar dolar bazında 13 bin dolara yaklaştı.
ABD’nin Londra ile fark 2000 doları aştı
Tarifelerin bu ayın sonunda yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bu durum, ithalatçıların tarife öncesi stok yapma eğilimini artırdı. Trump’ın açıklamasının ardından, Şanghay Vadeli İşlemler Borsası (SHFE) ve LME fiyatlarında düşüş gözlendi. LME’de 3 ay vadeli bakırın tonu 9.800 tonun altına geriledi. Bu durum, ABD’ye yönelik bakır sevkiyatlarının ani artış göstermesi ve arzın küresel piyasadan çekilmesiyle ilişkili. Bir ara 5.9 dolara çıktıktan sonra 5.5 dolara geri çekiler Comex’deki fiyat ve Londra Metal Borsası (LME) arasındaki arbitraj farkı 2000 dolar/ tonun üzerine çıkarak tarihsel seviyelere ulaştı.
Arbitraj daha da artacak
■ Goldman Sachs, bu farkın ağustos ayında 2300-3300 dolar bandına kadar genişleyebileceğini öngörüyor. Yatırımcılar için bu fark, Comex’te uzun pozisyon, LME’de kısa pozisyonla arbitraj fırsatı sunuyor. Goldman, Aralık 2025 için LME bakır fiyat tahminini 9700 dolar/ton olarak koruyor ancak 10.000 dolar seviyesinin üzerine çıkma ihtimalini düşük görüyor. Şu anda LME stokları yıl bazında yüzde 22 azalmış durumda, bu da fiziksel arz daralmasının sürebileceğine işaret ediyor.
■ Citi’nin analizine göre, ABD’nin bakır ithalatına yüzde 50 oranında gümrük vergisi getirmesi temel senaryo olarak değerlendiriliyor. Bu kapsamda COMEX ile LME arasındaki fiyat farkının LME fiyatlarının yüzde 25 ila 35’i seviyesine, yani ton başına yaklaşık 2.300 ila 3.300 dolar aralığına ulaşabileceği tahmin ediliyor. Bu oran, daha önce beklenen yüzde 15-20 seviyesinin oldukça üzerinde.
■ Benchmark Mineral Intelligence’tan Zhao Yongcheng, Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’ndaki (SHFE) bakır fiyatlarının kısa vadede baskı altında kaldığını ancak tarifelerin kesinleşmesiyle birlikte, arz-talep dengesinin dar olması nedeniyle toparlanabileceğini ifade ediyor.
■ Bands Financial’dan Matt Huang ise kısa vadede Güney Amerika kaynaklı teslim edilebilir bakırın primlerinin yükselebileceğini belirtiyor.
■ Macquarie emtia strateji başkanı Marcus Garvey, COMEX ve LME bakır fiyatları arasındaki fiziki arbitraj farkının ortadan kalkmasının ABD’nin aylık yaklaşık 200 bin tonluk ithalatını 30 bin ton seviyelerine kadar düşürebileceğini, bunun da birkaç ay sürebilecek bir stok erimesi süreci yaratabileceğini söylüyor.
■ Shanghai Metals Market’ten Michael Wu ise Asya’da ABD’ye teslimat yapacak neredeyse hiç alıcı kalmadığını belirtiyor. Latin Amerika’dan gelen sevkiyatların sınırlı bir süre için yetişebileceğini vurgulayan Wu’ya göre bu durum sevkiyat zincirinde daralma yaratabilir.
Yıllık ithalatı 850 bin ton
ABD, bakır tüketiminin yarısını ithalatla karşılıyor. 2024 yılında 850 bin ton ithalat yapıldı; bunun yüzde 40’ı Şili’den, kalanı Kanada ve Meksika’dan sağlanıyor. Bu bağımlılık, tarife kararının ABD piyasasındaki fiyatlar üzerindeki etkisini açıklıyor. Özellikle Şili ve Peru gibi Latin Amerika ülkelerinden ABD'ye olan yüklemelerde artış bekleniyor.
