EVRİM KÜÇÜK
Dünyanın en büyük alüminyum üreticisi olan Çin’ın alüminyum için belirlediği 45 milyon tonluk tavana yaklaşması küresel arz tarafında yapısal bir daralma beklentisini beraberinde getirip fiyatların yönü konusunda yeni senaryoları gündeme taşıyor. ABD ve Avrupa Birliği ile yaşanan ticaret savaşlarının yarattığı talep baskısının fiyatlarda yılbaşından bu yana görülen düşüşü sınırlayacağı hatta fiyatların yükselişi zorlayabileceği tahminleri yapılıyor.
Ticaret gerginlikleriyle bağlantılı alüminyum talebindeki zayıflık muhtemelen bu yıl fiyatları etkileyecek, ancak analistler Çin üretimine uzun süredir uygulanan yıllık 45 milyon ton üretim sınırının fiyatlarda kayıpları sınırlayacağını düşünüyor. Alüminyum fiyatları geçen yıl yüzde 7 arttı. ABD Başkanı Trump’ın gümrük vergileri getirmesinin ardından bu yıl Londra Metal Borsası'nda (LME) şimdiye kadar yüzde 3.5 düşüp 2.500 dolar civarında hareket ediyor.
Çin 2017’den bu yana 45 milyon ton sınırı uyguluyor
Çin, ulaşım, yeşil enerji ve inşaatta kullanılan küresel alüminyum üretiminin yaklaşık yüzde 60’ını oluşturuyor. Üretimi, 2017’de aşırı kapasiteyi dizginlemek için getirilen bir sınır olan yıllık 45 milyon tonluk bir hükümet sınırıyla kısıtlanıyor.
■ HSBC analisti Howard Lau, “Zaten 45 milyonluk sınıra çok yakınız ve küresel olarak çok fazla yeni kapasite öngörmüyoruz. Bu, 2025’de fiyatlar için olumlu bir faktör," diyor.
■ BNP Paribas’ın kıdemli emtia stratejisti David Wilson da, alüminyumun bu yıl bakırdan daha iyi performans gösterebileceğini söylüyor. Wilson, “Bakırın uzun vadede bol miktarda arz büyümesi var, alüminyum için yeterli arz büyümesi yok” diyor.
■ Goldman Sachs, Çin’in sınırlı arzı ve Batı’daki yeşil enerji yatırımlarının tetiklediği talep artışına işaret ederek, yıl sonuna kadar fiyatların 2700 dolar/ ton seviyesine çıkabileceğini öngörüyor.
■ JPMorgan, Çin dışı arz kaynaklarının yeterince hızlı devreye girememesi halinde fiyatların 2800 dolar/tonu test edebileceğini belirtiyor.
■ UBS 2025’in ikinci yarısında fiyatların 2600–2700 dolar aralığında dengelenmesini bekliyor.
Kurum, Çin’in yeşil alüminyum yatırımlarına yönelmesi ve iç talepteki yavaşlamanın, küresel piyasada aşırı ısınmayı sınırlayabileceğini ifade ediyor. Morgan Stanley’den "resesyon fiyatı dibe çeker" uyarısı
■ Morgan Stanley ise daha temkinli bir bakış açısına sahip. Kuruluş, Çin'in kapasite sınırının daraldığı bir piyasada fiyatların mevcut seviyelerin hemen üzerinde, 2.600 dolarda işlem gömesini bekliyor fakat durguluk riskiyle talebin azalması durumunda fiyatların 2.000 doların altına düşebileceği uyarısı yapıyor. Bu, 2021’den bu yana en düşük seviye.
■ ING emtia analisti Ewa Manthey, “ABD’deki büyümenin tarifeler nedeniyle yavaşlaması ve Çin’in ekonomisini canlandırmakta zorlanması nedeniyle alüminyuma olan talebin zayıflaması muhtemel” diyor. Çin ile ABD arasındaki uzlaşmaya rağmen bundan sonra belirsizliklerin devam ettiğine dikkat çekiyor.
Küresel arz 75 milyon ton
Nisan ayında yapılan bir Reuters anketi, bu yıl 280 bin tonluk bir alüminyum fazlası beklendiğini gösterdi ve analistler, küresel arzın yaklaşık 76 milyon ton olduğu göz önüne alındığında bunun etkili bir şekilde dengeli bir pazar olduğunu söylüyor. Ülkenin alüminyum eritme kapasitesinin önemli bir kısmının bulunduğu Çin’in Yunnan eyaletindeki hidroelektrik santralinin kesintiye uğraması gibi herhangi bir aksaklık, bu küçük fazlayı açığa dönüştürebilir.
