Maalesef sıradan insanların, büyük çoğunluğun, teknoloji geliştirmeyen, inovatör yetiştirmeyen, filozofu olmayan ülkelerin pek yapacakları bir şey yok. Türkiye masada yer almak istiyorsa, acilen bu niteliklerde insan yetiştirmeli diyeceğim ama maalesef geç kaldık.
YZ alarmı verildi. Henüz acil yardım butonuna basmadık ama yakındır. Geçen haftaki yazımda YZ’nin yaşamsal tehdidine karşı tek bir çıkış olduğunu yazmıştım. Şimdi açalım.
YZ’nin Godfather’ı olarak anılan Toronto Üniversitesi profesörü, Nobel ödüllü Geoffrey Hinton, makinelere anne şefkatini şırıngalamamız gerektiğini söylüyor. Nasıl bir anne muktedir olduğu halde iradi olarak şefkatinden dolayı çocuğunu öldürmüyorsa, bu duyguya sahip YZ de bizi öldürmez, diyor. Diğer bir ifadeyle, sonumuzun YZ’nin vicdanına kalacağını söylüyor. Bunu nasıl başarabiliriz, belli değil.
Ben farklı bir alternatif öneriyorum. Makinelerden değil, insanlıktan yana tavır alan, sağduyulu, vicdanlı inovatörler ancak bu felakete karşı set olabilir. İnovatörlerden kastım YZ modellerini geliştiren ve fonlayan teknologlar.
Mevcut tabloda bu kişiler genelde kapitalist ve transhümanist profiller. Bu köşede transhümanizme dair detaylı yazılar kaleme aldım. Kısaca, insanın aşılması gerektiğine inanan ve insanın ancak makinelerle kusursuz bir entegrasyonu başarabilirse hayatta kalacağını iddia eden politik, teknolojik ve felsefi bir akım. Her ne kadar hümanist olduklarını iddia etseler de, insan türünün bugünkü formda hayatta kalabileceğine inanmıyorlar. Dolayısıyla YZ, onlar için ideolojilerini gerçekleştirme anlamında çok etkili bir kaldıraç. Ray Kurzweil gibi birçok örnek verebiliriz. Genelde YZ modellerinin gelişimini fonlayan kişiler bunlar.
Hem kapitale hem de teknolojiye sahip oldukları için güç onlarda. Bu kişilerin tercihleri geleceği şekillendiriyor. Karşılarında aynı derecede güce sahip bir ittifak belirmezse, insanlık kaybeder.
Söz konusu ittifakta bilgisayar bilimcileri, sosyal bilimciler, filozoflar ve varlıklı sınıf birleşmeli. Bir kapitalist için her zaman hızlı gelir ve kârlılık öncelikli hedef olduğu için, on yıllarca para yakacakları bu projede yer almaları kolay değil; ama vicdanını yitirmemişler elbette çıkabilir. Fon anlamında zayıf kalsalar bile, dünyanın önde gelen bilim insanları, filozoflar ve teknoloji geliştiricileri bir araya gelip “insancıl YZ” için yeni bir yol çizerlerse, “vahşi YZ” dizginlenmiş olur.
Maalesef sıradan insanların, büyük çoğunluğun, teknoloji geliştirmeyen, inovatör yetiştirmeyen, filozofu olmayan ülkelerin pek yapacakları bir şey yok. Türkiye masada yer almak istiyorsa, acilen bu niteliklerde insan yetiştirmeli diyeceğim ama maalesef geç kaldık.
İnovatörler İttifakı'nın ilk sinyallerini görüyoruz. Dünyanın pek çok yerinde YZ karşıtı sivil oluşumlar ortaya çıktı. Fakat dediğim gibi, geliştirici tarafta yer almayan vasıfsız insanların gidişatı değiştirme şansı pek yok. Konunun teknik tarafına hâkim insanlar belirli bir yol aldıktan sonra elbette sivil hareketler zamanla eklemlenebilir.
Son olarak, rüzgârlar fırtınaya dönüştüğünde ince bir çizgiyi geçmemek gerekir. Nasıl insana ihanet edebilecek YZ modellerini geliştirmek hata ise, bu inkâr edilemez; artık durdurulamaz teknolojiye kategorik olarak karşı durmak da hata. Ona ihtiyacımız var. YZ evcilleştirilmeli, hadım edilmeli, insanîleştirilmeli. Hepsi bu.
