Brand Finance Türkiye tarafından ülkenin en değerli markaları 2025 raporu yayınladı. Zirvede sıra ile THY, Arçelik ve İş Bankası yer alıyor. İlk üçte şaşırtıcı bir sonuç yok ama listenin devamında var.
Marka değeri, markanın etkisi ve marka gücü baz alınarak hesaplanmış. Marka gücünü ise marka algısı ve tüketici davranışı belirliyor. Yöntemin daha şeffaf ve detaylı şekilde kamuoyu ile paylaşılmasında fayda var.
THY marka değeri 2,27 milyar $, Arçelik marka değeri 1,65 milyar $ ve Türkiye İş Bankası marka değeri 1,24 milyar $ olarak hesaplanmış. En değerli 125 markanın toplam değeri 17 milyar $. Gecen yıla göre %15 artış var ama bu rakamlar göreceli olarak halen çok düşük. Örneğin Instagram marka değeri 70 milyar $. Open AI 300 milyar $. Apple 575 milyar $. Listedeki 125 markamız bir Instagram etmediği gibi Apple`ın yaklaşık %0.5`ine tekabül ediyor.
İlk 30 içerisinde bankalar ağırlıkta. Endeksin borsa değeri ile ilintisinden sürpriz değil. LC Waikiki, Mavi gibi ihracatını artıran tekstil markalarımız yükselişte. Ayrıca ASELSAN ve TAI gibi savunması sanayisi firmalarımızın da marka değeri artıyor. Süper market zincirleri ve gıda firmaları listeyi domine eden sektörlerden. Ben asıl şaşırtan ilk 10`da 1 ve ilk 30`da 3 alkollü içecek markasının yer alması. Türkiye'de alkol tüketiminin artması ile paralel olarak bu firmaların marka değeri de yükseliyor. Yasakların çözüm olmadığını bu liste tekrar belgelemiş oluyor.
Son olarak endekste bankacılık, imalat, gıda ve perakende sektörleri ağırlıklı yer aliyor. Firmaları tek tek incelediğimizde yüksek teknoloji üretmeyen iş kollarında faaliyet gösterdiklerini görüyoruz. Pek çoğu yüksek satış volümlerinden yani ölçek ekonomisinden dolayı listede. Birim kâr marjı göreceli olarak düşük faailiyetler. Nedeni, katma değeri yüksek inovatif ürünler yerine orta ve düşük teknolojiye dayanan ama yüksek hacimli satışı olan ürünler. İlk 30'da maalesef bir tane teknoloji firmamız yok. Esasında ülke olarak teknoloji markalarımız yok. Arçelik, Vestel, TOGG mutlaka değerli markalar ama tekrar ediyorum bunlar teknoloji değil imalat firmaları. Rekabet faktörleri, sektör dinamikleri, stratejileri ve fiyat politikası çok farklı pazarlardan bahsediyoruz.
Umarız önümüzdeki yıllarda bu listede inovasyona dayalı yüksek teknoloji üreten firmalarımızı da yoğun şekilde görürüz.
