Daha önce birkaç defa lojistik sektörüyle ilgili yazılar yazdım ve ‘Lojistiği kazanan, geleceği kazanır” iddiasında bulunmuştum. Bu görüşlerimin gerçekliği yeni teknoloji seviyemizle birlikte daha da netleşiyor. Lojistikteki rekabet, pazar rekabetini artık direkt etkiliyor. Şirketler birbirinden “hız” ve “güvenli-iyi” hizmet ile ayrışıyor. Evet bu teknoloji ve dönüşümle ilgili… Ama konu sadece artık o da değil, gümrük duvarları, jeopolitik gelişmeler lojistiği giderek kompleks bir süreç haline getiriyor. Kısaca teknoloji tabii çok önemli ama çözüm yaratmak, büyük operasyonlarla yaratıcı yaklaşımlar getirmek de işin önemli bir bölümü haline geliyor. Tıkanan hatlar, istikrarsız gümrük politikaları süreçleri zorlaştırıyor.
Her şey baştan tasarlamak
Geçtiğimiz günlerde Obdan Sistem Genel Müdürü ve sektörün deneyimli temsilcilerinden biri olan Arkın Obdan ile keyifli bir sohbet yaptık. Geleceği ve teknolojinin gelişimi üzerinde fikirleri çarpıştırmak aynı zamanda çok verimli. Bugünlerde bunu yapmanın çok değerli olduğunu düşünüyorum. Çünkü sektörler neredeyse sil baştan reorganize oluyor ve bu yeni inşa olan dünyada neredeyse herkes her şeyi yeni keşfediyor.
Fazla uzatmadan Arkın Obdan ile yaptığımız sohbete geleyim… Obdan Sistem 81 yıllık geçmişi olan çok köklü bir şirket. Gümrükleme, lojistik ve antrepo entegrasyonunun olması tüm süreci görmelerini sağlıyor. Teknolojide yatırımları zamanında yaparak, dijitalleşme ve küresel ticarette önemli adımlar atmışlar ama tüm zinciri birlikte yönetmeleri yeni dönem için önemli görünüyor.
Yeni yarış nerede oluşuyor?
Şunu ortaya koymak gerekiyor, günümüzde lojistik sektörü, sadece bir ürünün bir noktadan diğerine taşınması değil, bir “yazılım ve teknoloji yarışı” haline gelmiş durumda. Obdan Sistem Genel Müdürü Arkın Obdan’ın vurguladığı gibi, sektörde her işin “acil” veya “çok acil” olarak tanımlandığı bu yeni dönemde, hızın anahtarı doğru sistem altyapısı. Ancak Türkiye’de dijitalleşme konusunda ciddi bir algı farkı bulunuyor; pek çok işletme dönüşümü başaramazken, Obdan Sistem bu süreci RPA (Robotik Süreç Otomasyonu), Blockchain ve OCR (Optik Karakter Tanıma) gibi derin entegrasyonlarla yönetmeye başlamış.
Şirketin kendi bünyesindeki yazılım ekibiyle geliştirdiği çözümler, operasyonel hızı dramatik şekilde artırmış. Örneğin, 2001 yılında Zara (Inditex) ile başlayan iş birliğinde, haftalar sürebilecek beyanname süreçlerinin veri entegrasyonu sayesinde 5 dakikaya indirilmesi, teknolojik üstünlüğün somut bir göstergesi olmuş. Bugün Obdan Sistem, gümrük süreçlerini sadece takip etmekle kalmıyor, müşterilerinin muhasebe sistemlerine doğrudan veri akışı sağlayarak uçtan uca bir entegrasyon sunmaya başlamış.
Transit Köprüden Katma Değerli Hub’a
Arkın Obdan, Türkiye’nin şu coğrafi HUB olma stratejisine de bir pencere açıyor. Obdan,
Türkiye’nin dış ticaretinin yaklaşık yüzde 32-33’ünü hizmet ihracatından elde ettiğini ve bu gelirin yüzde 60’ından fazlasının lojistik ve gümrük hizmetlerinden geldiğine dikkat çekiyor. Ancak Arkın Obdan, “Türkiye’nin sadece üzerinden ürün geçen bir ‘transit yol’ olması yeterli değil. Gerçek ekonomik fayda, limanlara gelen ürünlerin antrepolarda elleçlenmesi, konsolide edilmesi ve değer katılarak yeniden ihraç edilmesidir” diyor.
Bunun en iyi örneklerinden birini kendilerinden veriyor. Obdan Sistem’in Rusya’daki lens dağıtım operasyonu veya küresel devlerin ürünlerini 30 farklı ülkeye dağıtılmak üzere Türkiye’deki antrepolarında hazırladıklarını belirtiyor. Teknoloji ile birlikte bu süreci bölgede yönetmek önemli avantajlar yaratabilir.
Küresel Ticaret Savaşları
Obdan’a göre, finans merkezlerinin Avrupa’dan Asya’ya kaydığı bu dönemde, ticaret artık sadece fiyat üzerinden değil, “sürdürülebilirlik” ve “güvenlik” odaklı bloklaşmalar üzerinden yürüyor. E-ticaret alanında ise denetim baskısı artıyor. Özellikle Avrupa’nın kaçakçılık risklerine karşı getirdiği sıkı regülasyonlar ve Türkiye’deki vergi düzenlemeleri gibi adımlar, sektördeki operasyonel maliyetleri doğrudan etkiliyor. Obdan Sistem, bu zorluklara karşı Servex Türkiye ortaklığı ve yeni nesil Kargo Evi markasıyla yanıt vererek, özellikle MENA bölgesinde güçlü bir ağ oluşturmuş ve e-ticaret lojistiğini bireysel girişimciler için bile erişilebilir kılmak için adımlar atmışa. E-ticarette tabii işler biraz bölgede zor yeni arayışlar var. Bunu ayrıca yazmayı planlıyorum. Ama ticarette artık gümrük duvarları gerçekten önemli bir sorun haline geldi. Obdan, bazen birkaç ülke dolaştırıp en ucuz gümrük tarifesinden bir ürünü bir yere sevk etmenin ön önemli konulardan biri haline geldiğini söylüyor. Bu da tabii yine teknoloji ile oluyor.
Stratejik Yatırımlar ve Vizyon
Arkın Obdan, Gebze Akviran’daki 20 bin metrekarelik yeni depo yatırımı gibi modern tesislerle Obdan sistemin geleceğe yatırım yaptığını söylüyor. Isı kontrollü ve soğuk zincir depolama kapasitesiyle donatılan bu tesisler, gıda ve sağlık gibi kritik sektörlerin ihtiyaçlarına cevap verebiliyor. 300’den fazla şirkete gümrük müşavirliği hizmeti sunan şirket, Yetkilendirilmiş Yükümlü Belgesi (YYS) danışmanlığı ile de firmaların gümrüklerdeki “yeşil hat” avantajından yararlanmasını sağlıyor.
