Ekim ayında döviz rezervlerinde 1,61 milyar dolarlık bir kayıp ortaya çıktı. Oysa geçen yılın ekim ayında rezervlerde 4,86 milyar dolarlık artış gerçekleşmişti.
Merkez Bankası’nın açıkladığı ödemeler dengesi verileri, CHP İstanbul il yönetimine kayyum atanması ve CHP kurultay iptal davasına ilişkin gerilimin sermaye hareketlerinde yarattığı sarsıntının, şiddeti azalmakla birlikte etkisini ekim ayında da koruduğunu gösteriyor. Cari işlemler dengesinde ise geçen yıla göre hatırı sayılır bir bozulma var.
- Cari işlemler dengesi, ekim ayında da 457 milyon dolar fazla vermiş olmasına karşın, cari fazlada geçen yıla göre yüzde 79,5 gibi sert bir düşüş var. Geçen yılın ekim ayında cari işlemler dengesi 2,23 milyar dolar fazla vermişti.
- Geçen yılın ilk 10 ayında 2,93 milyar dolar olan toplam cari açık miktarı bu yılın aynı döneminde 11,61milyar dolar ve yüzde 396’lık bir sıçrama ile 14,54 milyar dolara fırladı.
- 10 aylık turizm gelirlerinde geçen yıla göre 946 milyon dolar ve yüzde 2,16 ile sınırlı bir artış var. Hizmetler ticaretinde gerçekleşen toplam artış 1,88 milyar dolar ve yüzde 3,45 düzeyinde.
- Buna karşın mal ticareti açığındaki artış 11,31 milyar dolar ve yüzde 25,41 ile hizmetler tarafındaki pozitif katkıdan kat kat yüksek oldu.
- Enerji ve altın hariç mal ticareti dengesinde de ciddi bir bozulma var. Geçen yılın ilk 10 ayında altın ve enerji hariç mal ticareti dengesi ilk 10 ayda 4,56 milyar dolar fazla vermişti. Bu yıl altın ve enerji hariç dış ticaret dengesi de 1,39 milyar dolar açık verdi.
- Ekim ayında hizmetler ticaretindeki fazla sadece 685 milyon dolar ve yüzde 9,92 artarken mal ticaretindeki açık 2,46 milyar dolar ve yüzde 70,18’lik bir sıçrama yaptı.
- Cari işlemler dengesinde cephesinde böyle bir bozulma yaşanırken sermaye hareketlerinde de CHP’ye kayyım geriliminin etkisi devam etti. Bir yandan yabancıların getirdiği kaynak azalırken diğer yanda yerleşiklerin yurtdışına kaynak çıkartması devam etti.
- Aylık doğrudan yatırım girişi geçen yıla göre yüzde 83,4 gibi keskin bir düşüşle 128 milyon dolara kadar indi. Yabancılar ekimde 240 milyar dolarlık gayrimenkul alımı yaptılar. Buna karşın gayrimenkul hariç doğrudan yatırımlarda giriş yerine 112 milyon dolarlık çıkış yaşandı.
- Yabancı sıcak para girişi de geçen yılın ekim ayına göre 981 milyon dolar ve yüzde 34,3 azalarak 1,88 milyar dolara geriledi. 10 aylık toplam sıcak para girişi de 6,37 milyar dolar ve yüzde 32,5’lik bir kayıpla 13,26 milyar dolara geriledi.
- Yerleşiklerin ekim ayında yatım yoluyla yurtdışına çıkardığı kaynak miktarı da geçen yıla göre 2,63 milyar dolar ve yüzde 151,2’lik bir sıçrama ile 4,37 milyar dolara tırmandı.
- Ekim ayında mevduat ve portföy yatırımı şeklinde yurt dışına çıkan yerli sıcak para miktarı da 2,65 milyar dolar ve yüzde 350,3’lük bir sıçrama ile 3,4 milyar dolara tırmandı.
- Yerli sıcak paranın kaçışının yarattığı boşluk dış borçlanmadaki artış ve rezerv harcaması yoluyla karşılandı. Ekim ayında kredi şeklindeki dış borçlanma miktarı 2 milyar dolar ve yüzde 78,3’lük bir sıçrama ile 4,58 milyar doları buldu.
- Bu arada esası sistem dışına kaçan döviz varlıklarından oluşan kaynağı belirsiz döviz çıkışı da geçen yılın ekim ayına göre yüzde 311’lik bir sıçrama ile 3,15 milyar dolara ulaştı.
- Tüm bunların sonucu olarak ekim ayında döviz rezervlerinde 1,61 milyar dolarlık bir kayıp ortaya çıktı. Oysa geçen yılın ekim ayında rezervlerde 4,86 milyar dolarlık artış gerçekleşmişti. Yılın ilk 10 ayındaki toplam döviz rezervi kaybı da 13,13 milyar dolara ulaştı.
- Özetle bir yandan cari işlemler dengesi geçen yıla göre hatırı sayılır ölçüde bozulurken, sermaye hareketlerinde de olumsuz gidiş ortaya çıkınca döviz rezervlerinde önemsenmesi gereken düzeyde rezerv kaybı ortaya çıkıyor.
