Ulaştırma, konut ve diğer hizmetler dışındaki 7 sektörün tamamında özel sektör yatırımlarındaki büyüme hızının çift haneli rakamlara ulaşacak olması, iş dünyasının yıl boyunca her fırsatta dile getirdiği ‘yüksek faiz ve krediye erişim zorluğu” yakınmalarıyla uyuşmuyor.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın (SBB) açıkladığı verilere göre geçen yıl yüzde 2.67 olan yatırım büyüme hızı, bu yıl yüzde 4.60’ı bulacak. Buna göre kamu kesiminde geçen yıl yüzde 6.37 olan yatırım büyümesi bu yıl yüzde 5’e gerileyecek. Buna karşın özel sektördeki yatırım büyüme hızı yüzde 2.19’dan yüzde 4.54’e yükselecek.
Verilerin en dikkat çeken yanı özel sektör yatırımlarındaki reel büyüme hızının sektörlerin çoğunda çift haneli rakamlara çıkacağı tahmininin yapılması. 10 ana sektörden sadece ulaştırma, konut ve diğer hizmetlerde özel sektör yatırımları düşük oranlı büyüme kaydedecek. Buna karşın tarım, madencilik, imalat, enerji, turizm, eğitim ve sağlık sektörlerinde özel sektör yatırımları yüzde 10-20 arasında çift haneli reel büyüme kaydedecek.
Ekonomi yönetiminin hesaplarına göre özel sektör yatırımlarının en hızlı büyüdüğü sektör yüzde 20.05 ile eğitim sektörü olacak. Geçen yıl yüzde 5.55’lik bir yatırım büyümesi kaydeden eğitim sektöründeki yatırım büyümesinin bu yıl yaklaşık 4 kat hızlandığı hesaplanıyor.
Ekonomi yönetiminin tahminlerine göre ikinci sırada yüzde 15.5’lik yatırım büyümesi ile sağlık sektörü yer alıyor. Sağlık sektöründeki yatırım büyümesi geçen yıl yüzde 7.05 ile bunun ancak yarısı kadar olmuştu.
Özel sektör yatırım büyümesinde üçüncü sırada, yüzde 13.80 ile imalat sanayii yer alıyor. İmalat sanayii yatırımlarındaki reel büyüme hızı geçen yıl sadece yüzde 1.70 olmuştu. Ekonomi yönetimine göre yatırım açısından 2024 yılını durgun geçiren imalat sanayii bu yıl yatırım atağına geçmiş gözüküyor.
Ekonomi yönetiminin hesaplarına göre özel sektör yatırımlarındaki reel büyüme hızı madencilikte yüzde 0.55’ten yüzde 11.05’e, enerjide yüzde 2.05’ten yüzde 13.55’e fırlayacak. SBB’nin hesabına göre geçen yıl sadece yüzde 1.05’lik büyüme ile yatırımda durgunluk yaşayan tarım sektöründeki yatırım büyüme hızı da bu yıl yüzde 10.05 ile çift haneli rakamlara ulaşacak.
Özel sektör yatırımları, 10 ana sektörün 7’sinde çift haneli büyümeler kaydederken toplam büyüme hızının yüzde 4.54 düzeyinde kalması, yatırımlarda ağırlığı yüksek olan konut sektöründeki özel yatırımların sadece yüzde 0.47 büyümüş olması.
Ekonomi yönetimi kamu yatırımlarındaki reel büyüme hızının da 10 sektörün 4’ünde çift haneli rakamlara çıkacağını hesaplıyor. Kamu yatırımlarında çift haneli büyüme beklenen sektörler imalat sanayii, turizm, konut ve eğitim. SBB enerji sektöründeki kamu yatırımlarının ise yüzde 17.42 daralacağını tahmin ediyor.
Son açıklanan verilere göre 2025’in ilk 3 çeyreğinde yatırımlar toplam yüzde 7.66 oranında büyüdü. Yıllık yatırım büyümesinin yüzde 4.60 olması için 2025’in son çeyreğinde yatırımların geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3.27 daralması gerekiyor. Son çeyrekteki daralma beklentisi, yılın geneli için yatırımlarda canlılık olduğu tespitini değiştirmiyor.
Sonuç olarak ulaştırma, konut ve diğer hizmetler dışındaki 7 sektörün tamamında özel sektör yatırımlarındaki büyüme hızının çift haneli rakamlara ulaşacak olması, iş dünyasının yıl boyunca her fırsatta ortaya koyduğu yakınma haliyle pek uyuşmuyor. İş dünyasının sözcüleri, yıl boyunca faizlerin yüksekliğinden ve krediye ulaşamamaktan yakındılar.
Bu kadar sektörde çift haneli yatırım büyümesi olmuşsa, ya faizler o kadar yüksek değildi ve iş dünyasının yakınmaları gerçek durumlarını yansıtmıyordu ya da TÜİK’in verilerine dayanarak yapılan bu hesaplar gerçek durumu yansıtmıyor.
