DIŞ Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)/Türkiye-Avrupa İş Konseyleri’nin “European Business Summit” (EBS) işbirliği ile Brüksel’de (Belçika) düzenlediği “II. EU-Türkiye Business Summit”e katılan Ticaret Bakanı Prof. Ömer Bolat’la Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve “Made in EU” ile ilgili son durum üzerine konuştuk.
Prof. Ömer Bolat, Avrupa Birliği’nin (AB) “Sanayi Hızlandırma Yasası” kapsamındaki “Made in EU” düzenlemesinin Türk otomotiv sektörü, elektrikli araç üretimi ve gelecekteki yatırımlar açısından ciddi engeller oluşturabileceğini belirtti:
- Türkiye’nin Avrupa üretim zinciri dışında bırakılmaması için yoğun diplomasi yürütüyoruz. İlk taslaklarda tamamen dışındaydık. Geldiğimiz nokta kötü değil, ümit verici.
Türkiye ile AB arasındaki 30 yıllık Gümrük Birliği’nin özellikle otomotiv sektöründe güçlü bir üretim ve tedarik entegrasyonu oluşturduğunu vurguladı:
- Avrupa’nın yeni sanayi politikalarının bu yapıyı koruyacak şekilde düzenlenmesi gerekiyor.
Prof. Bolat, 2025 yılı Aralık ayına döndü:
- AB’nin “Sanayi Hızlandırma Yasası”nın ilk taslaklarında Türkiye, üye olmayan ülkelerle birlikte kapsam dışında bırakılmıştı. Yürüttüğümüz girişimlerin ardından 4 Mart 2026 tarihli Avrupa Komisyonu teklifinde Gümrük Birliği ve STA anlaşmaları dikkate alındı.
“Made in EU” konusunda Türk otomotiv sektörüne ilişkin bazı sınırlayıcı hükümlerin devam ettiğinin altını çizdi:
- Bu düzenlemelerin değiştirilmesi için AB kurumları ve Avrupa’daki sektör temsilcileri ile görüşmelerimiz sürüyor. Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi, yasaya ilişkin süreçleri tamamlamış değil.
Türkiye’nin otomotiv sektöründeki konumunun korunması için küresel üreticileri de diplomasi trafiğine dahil ettiklerini kaydetti:
- Stellantis’in üst düzey yöneticileri ve Toyota Avrupa Başkanı ile görüştük. Ford’un küresel ve Avrupa yönetimiyle de görüşeceğiz. Türkiye’de üretim yapan şirketlerin desteğini almaya çalışıyoruz.
Bu yıl Brüksel’e 5 seyahat gerçekleştirdiğini aktardı:
- Avrupa Komisyonu’nun Sanayi Stratejisinden Sorumlu Başkan Yardımcısı Stephane Sejourne ile iki hafta önce kapsamlı bir görüşmemiz oldu. Türkiye’nin taleplerini, otomotiv sektörümüze olası etkilerini ayrıntılarıyla anlattık.
Yasa tasarısıyla ilgili Avrupa Parlamentosu’na 5 bin 900 değişiklik önergesi sunulduğuna dikkat çekti:
- Bu önergeler arasında yasanın kapsamının değiştirilmesini içerenler de var. Türkiye’nin “Made in EU” kapsamına tüm yönleriyle dahil edilmesini destekleyen çok sayıda Avrupalı parlamenter var.
Türkiye ile AB arasındaki yıllık ticaret hacminin 233 milyar dolara ulaştığını irdeledi:
- Son 5 yılda AB ile ticaret hacmimiz 1 trilyon doları aştı. Gümrük Birliği, 30 yılda karşılıklı ticaretimiz 11 kat arttı.
Otomotivin AB ile entegrasyonun temel sektörlerinden biri olduğu üzerinde durdu:
- Yeni düzenlemelerin mevcut üretim, yatırım ve tedarik ilişkilerini olumsuz etkilememesi gerekiyor. Biz bu yönde temaslarımızı sürdürüyor ve ilerleme kaydediyoruz.
Tam üyelik konusunda siyasi tavır öne çıkıyor, AB organları ve üye ülkelerden bazıları engel üstüne engel çıkarıyor.
Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve “Made in EU” konusunda da siyasi tavır alınmasının AB ülkelerine ne yararı var?
Avrupa’da 9 ayda 26 milyon yolcu, yarım milyon ton kargo taşıdık
TÜRK Hava Yolları (THY) Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Murat Şeker, Brüksel’deki “Türkiye-AB İş Zirvesi”nde küresel ticaret ve ekonomik istikrarın zorlu dönemden geçtiğini anımsattı:
- Dünya genelindeki krizlere rağmen Türkiye ile AB ilişkilerinde hayata geçirilmesi bekleyen çok büyük bir potansiyel bulunuyor.
Prof. Şeker, Türkiye’nin Doğu ile Batı, Kuzey ile Güney arasında güvenli bir köprü oluşturduğunu belirtti:
- THY olarak bu stratejik coğrafi konum avantajını en iyi şekilde kullanıyor, 133 ülke ve 358 destinasyonla dünyanın en çok ülkesine uçan hava yolu şirketi konumumuzu koruyoruz.
THY’nin 568 uçaklık filosuyla network taşıyıcılar arasında uluslararası yolcu kapasitesinde Avrupa’da birinci, küresel ölçekte de üçüncü sırada olduğunu vurguladı:
- THY, yeni büyüme pazarları arayan Avrupalı, Asyalı, Orta Doğulu ve Afrikalı yolcular ile kurumsal müşteriler için mükemmel bir ortaktır.
THY’nin Avrupa’da 126 destinasyona ulaştığını kaydetti:
- THY ve Alman Lufthansa Grubu, SunExpress’te 37 yıldır başarılı ortaklığı sürdürüyor.
Geçen yıl THY ve iştiraki Ajet’in Avrupa destinasyonlarına 8 milyon turist taşıdığının altını çizdi:
- Geçen yıl Avrupa varışlı yolcularımızın yaptığı harcamaların 10 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
Havalimanları, konaklama sektörü ve yan sanayilere sağlanan katkılar düşünüldüğünde Avrupa ekonomisine sundukları değerin çok daha büyük olduğunu irdeledi:
- Bu yılın ilk 9 ayında Avrupa operasyonlarımızda yeni bir rekora imza atarak 26 milyon yolcu taşıdık. Kıtaya yarım milyon ton kargo ulaştırdık. Bu rakamlar, olumsuz siyasi konjonktüre rağmen Avrupa’daki istikrarlı büyümemizin kanıtıdır.
‘Made in EU’da AB’yi ikna etmek için gece gündüz çalışıyoruz
TÜRKİYE’nin Avrupa Birliği (AB) Daimi Temsilcisi Büyükelçi Yaprak Balkan, Türkiye ile AB’nin birbirine her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğunu belirtti:
- Türkiye’nin Gümrük Birliği aracılığıyla Avrupa sanayisiyle kurduğu bütünleşmenin “Sanayi Hızlandırıcı Yasa Önerisi” kapsamında korunması gerekiyor.
Son dönemlerde çalışmalarının büyük kısmının kamu alımlarında ve desteklerinde Avrupa’da üretilen ürünlere öncelik verilmesini öngören “Made in Europe” yaklaşımına odaklandıklarını bildirdi:
- AB ülkelerini olgulara ve bilimsel verilere dayanan argümanlarla ikna etmek için gece gündüz çalışıyoruz.
Avrupa kıtasının savaş, enerji tedarikindeki kesintiler, öngörülemeyen gümrük tarifeleri ve devlet destekli aşırı sanayi kapasitesi gibi sorunlarla karşı karşıya olduğuna dikkat çekti:
- AB’nin daha dayanıklı bir sanayi altyapısı oluşturma ve karbonsuzlaşması hızlandırma hedefini destekliyoruz. Ancak, bu doğrultuda ilerlerken her iki tarafı da çok daha rekabetçi hale getiren değer zincirlerini zayıflatmamaya dikkat etmeliyiz.
Balkan, Gümrük Birliği’ni tesis eden 1/95 sayılı Ortaklık Konsey Kararı’na işaret etti:
- Karar sanayi mallarında gümrük vergilerinin ve tarife dışı engellerin kaldırılmasını öngörüyor. “Sanayi Hızlandırıcı Yasa” önerisi endişe ettiğimiz yönde şekillenirse mevcut taahhütlere aykırı sonuçlar doğurabilir. En önemli argüman budur.
Balkan, üçüncü ülke ürünlerinin Türkiye üzerinden AB’ye gireceği yönündeki iddiaları “şehir efsanesi” olarak niteledi:
- Türkiye, geçerli kuralları aşmaya çalışan üçüncü ülke üretimi için “arka kapı” haline gelmez. Türk sanayisi de haksız rekabet ve aşırı kapasite nedeniyle ciddi baskılarla karşı karşıya bulunuyor. Her iki pazarda da adil rekabeti koruyacak koordineli yaklaşıma ihtiyaç var.
Gümrük Birliği’nin güncellenmesine güçlü destek veriyoruz
AVRUPA Birliği Ticaret ve Ekonomik Güvenlik Komiseri Maros Sefcovic, Ticaret Bakanı Prof. Ömer Bolat ile birlikte yaptıkları basın toplantısında Türkiye’nin AB’nin 5’inci büyük ticaret olduğunun altını çizdi:
- 2025 yılında hem mal hem de hizmet ticaretinde rekor kırıldı. AB ülkeleri Türkiye’ye yönelen doğrudan yabancı yatırımların yarısından fazlasını sağlıyor. Avrupa ve Türk şirketlerinin tedarik zincirleri birçok sektörde iç içe geçmiş bulunuyor.
Sevcovic, Türk ve Avrupalı iş dünyası temsilcileriyle yaptıkları görüşmelerde Gümrük Birliği’nin modernizasyonuna güçlü destek verdiklerini bildirdi:
- Özellikle yeşil ve dijital dönüşümde işbirliği artırılmalı. Görüşmelerimizde ticaretin önündeki teknik
engellerin kaldırılması konusunda ilerleme sağlandı.
Türkiye’deki otomotiv üretiminin yüzde 75’ini Avrupalı şirketler yapıyor
TİCARET Bakanı Prof. Ömer Bolat, Türkiye ile AB arasındaki ekonomik entegrasyonun en güçlü örneğinin otomotiv sektörü olduğunu verilerle ortaya koydu:
▶ Avrupalı şirketler, Türk otomotiv endüstrisine son 55 yılda 21 milyar Euro yatırım yaptı.
▶ Türkiye’deki otomotiv üretiminin yüzde 75’ini Avrupalı şirketlerin iştirakleri gerçekleştiriyor.
▶ Türkiye’nin ithal otomobil pazarında AB menşeli araçların payı yüzde 73.
▶ İkili ticarette otomotiv sektörünün payı yüzde 26.
▶ Otomobil, ticari araç, parça ve komponent üretiminde karşılıklı bağımlılık yüksek.
Koç Holding CEO’su Levent Çakıroğlu da Bakan Bolat’ın aktardıklarını perçinleyen bilgiler paylaştı:
▶ Türkiye’de 1.4 milyon araç üretiliyor. Yüzde 70’ini aşkın bölümü Avrupalı ortakların olduğu şirketler tarafından gerçekleştiriliyor.
▶ Türkiye, geçen yıl AB ülkelerinden 800 bin araç ithal etti.
▶ Türkiye ile Avrupa ülkeleri arasındaki otomotiv ticareti 54 milyar Euro’yu buluyor.
▶ Bunun 26 milyar Euro’sunu bizim ihracatımız oluşturuyor.
▶ Avrupa’dan otomotiv ithalatımız da 28 milyar Euro.
