Kore Üniversitesi ve İngiltere merkezli R&D Management Derneği iş birliği ile organize edilen önemli bir konferans için Seul’deyim. Asya başta olmak üzere dünyanın her yerinden akademisyenler ve uzmanlar, yapay zekânın inovasyona olası etkilerini tartışıyoruz. Benim çalışmam konferansın en iyi makalesi seçildi (Best Paper Award).
Güney Kore 2 trilyon USD ekonomik büyüklüğe yaklaşmış durumda. Dünyanın en büyük 14. ekonomisi. Daha önemlisi, kişi başı 36 bin USD nominal rakamla yüksek gelirli ülkeler arasında. Satın alma gücü paritesine göre 65 bin USD gelir ile halkı refah içinde. 2025 ihracat rakamları 700 milyar dolar ile rekor kırdı. Bizimki ise 270 milyar USD. Asıl kritik olan, ihracatın temel kalemlerini elektronik, yarı iletkenler, gemi ve otomobil gibi yüksek teknolojili ürünlerin oluşturması. Samsung, LG, Hyundai, Kia gibi global markalara sahip.
İmalat ve elektroniğin dışında Güney Kore’yi farklılaştıran bir diğer unsur kültür ihracatı ve hizmet sektöründeki niş konumlanması. Sadece K-pop’un ekonomiye 10 milyar doların üzerinde ihracat katkısı var. Kore dizileri ve filmleri dünya genelinde gişe yapıyor. Squid Game, Parazit, Itaewon Class gibi geniş kitlelere ulaşan dizi ve film içerikleri geliştiriyorlar.
Kore, dünyanın en büyük kozmetik ihracatçılarından biridir (12 milyar USD). Sadece ihracat değil, insanlar bu ürünleri satın almak için bile Kore’ye seyahat ediyor. Kozmetik ürünleri artık küresel bir fenomen haline geldi. Kozmetik, K-pop, eğlence sektörü, diziler ve turizm birbirini besleyerek çarpan etkisi yaratıyor.
Türkiye, bırakın 1980’leri ve 70’leri, 2005’lere kadar Kore’den daha büyük bir ekonomiye sahipti. Fakat ne oldu da 40 yıl öncesine kadar varoluş mücadelesi veren, bir dönem asker gönderdiğimiz bu ülke bizi fersah fersah geçti? Maddeler halinde sıralayalım:
1- Ar-Ge ve inovasyona yatırım
2- İhracata dayanan ekonomik model
3- Yüksek teknolojili ürünlere odaklanma
4- Etkili makro stratejiler
5- Kamunun doğru yönlendirmesi
Ve en önemlisi eğitim seviyesi. Kore’de herkes lise mezunu (istisnalar hariç). Bizim ortalamamız ise ortaokul terk. Kore’de genç ve orta yaş grubunda üniversite mezun oranı %75. İnanılmaz bir rakam ve dünyanın tepelerinde.
Eğitimsiz bir toplum kalkınamaz. Eğitimsiz bir toplum teknoloji geliştiremez. Eğitimsiz bir toplum inovasyon yapamaz. Dünyanın her yerinde kısa vadeli politik hesaplar için halkını eğitimsiz bırakanlar olmuştur ve bu yolun sonu yoksulluktan başka bir yere çıkmaz. Eleştirel düşünme becerisine sahip, özgürce fikir üreten eğitimli bir toplum yaratmaktan başka çaremiz yok.
Ben o yüzden iş dünyasından akademiye geçtim. Gel gör ki ülkemizde değil, G. Kore’de inovasyon ödülü alıyoruz. Karmaşık bir his: Sevinç ve hüzün bir arada...
