İnovasyon çalışmaları için İspanya'dayım. Daha önce Barcelona’da 1 yıl yaşadıktan sonra güney İspanya'ya (Endülüs) şimdi gelme fırsatı yakaladım. İspanya, 1,7 trilyon dolar büyüklüğü ile dünyanın en büyük 12., Avrupa'nın ise 5. ekonomisi.
Birçok global markası var: Zara, Mango, Telefonica, Glovo, Garanti’yi satın alan BBVA, SEAT bazıları. Yüksek hızlı tren teknolojileri, yenilenebilir enerji ve altyapı projelerinde de uluslararası ölçekte rekabet gücüne sahip. Sanayi sektörü, her ne kadar turizmin gölgesinde kalsa da, ekonominin önemli bir bileşeni. Özellikle otomotiv, kimya, ilaç, gıda işleme, yenilenebilir enerji ekipmanları ve havacılık sektörleri güçlü. Avrupa'nın en büyük otomobil üreticilerinden biri ve birçok uluslararası otomotiv markasının üretim tesislerine ev sahipliği yapıyor.
Granada, Malaga, Cordoba ve Sevilla’yı kapsayan Endülüs (Andalucía), 8,5 milyonluk nüfusuyla İspanya'nın en kalabalık özerk bölgesi. Ekonomisi geleneksel olarak tarım ve turizme dayansa da son yıllarda tablo değişiyor. Endülüs, dünyanın en büyük zeytinyağı üretim merkezlerinden. Bunun yanında narenciye, sebze ve meyve ihracatı da bölge ekonomisinde önemli.
Turizm, Endülüs'ün en önemli gelir kaynaklarından. Bölgede Kuzey Afrika üzerinden İslam ve Arap etkisi hâlen canlı. Saraylar, kaleler, bahçeler tam olarak enfes ve her yıl milyonlarca ziyaretçiyi çekiyor. Özellikle Costa del Sol kıyıları, Avrupa'nın en önemli turizm ve ikinci konut pazarlarından biri.
Gençlerle bolca sohbet ettim. Hepsi mutlu. Ülkesini terk eden yok. Hayat canlı ve renkli. Mutfağı, müziği ve kültürleri ile gurur duyuyorlar. Ülkelerini çok seviyorlar Bu durum sadece İspanyolların değil, her yerden girişimci ve inovatörlerin dikkatini çekmiş durumda. Son yıllarda özellikle Málaga, teknoloji ve inovasyon alanında dikkat çekici bir dönüşüm yaşıyor. Çok sayıda uluslararası teknoloji şirketinin bölgeye yatırım yapması, teknoloji parklarının büyümesi ve nitelikli iş gücünü çekmesi sayesinde şehir, Akdeniz'in Silikon Vadisi olmuş. Ülkenin en büyük teknoloji parkı burada.
Özetle İspanya, sanayisi, global markaları, güçlü turizm ve tarım sektörü ve yüksek yaşam kalitesiyle Avrupa'nın en mutlu ülkelerinden. İnovasyonu insan yapar, yüksek yetenekli insanlar. Bu profilleri kaçırırsanız inovasyon yapamazsınız. Biz savaştan sonra ülkemize gelen Rus ve Ukraynalı sanatçıları, teknoloji girişimcilerini ve startup kurucularını dahi tutamadık. Hepsi koşar adım kaçtı. Üstüne kendi yeteneklerimizi de kaçırıyoruz. Burhanları, butlanları tartışırken tren bir kez daha gidiyor ve Türkiye'ye çok yazık oluyor...