Geçtiğimiz hafta bu köşede açtığımız parantezden devam edelim.
Piyasalar, bunca anomalinin içerisinde bir şekilde kendi dengesini arıyor. Bunu yaparken de her şeyi maalesef doğru yapmadan süreci ilerletiyor. Zira teknoloji gelişti. Saniyelerden çok daha kısa zaman dilimleri içerisinde işlemler gerçekleşiyor. Bir zamanların temel-teknik analiz kavgası (tatlı kavga) bir süredir farklı cephelere evrilerek yoluna devam ediyor. Şimdilerde bunların en popüleri yapay zekâ tabanlı öneriler. Bitmedi; alttan gelen genç nüfus pandemi sonrası baş gösteren fiyatlama farklılaşmalarını daha uç noktalara taşıyor. Dahası, yine pandemiden devralmak zorunda kaldığımız enflasyon tortuları, yerelde olduğu gibi globali de getiri arayışına ve bunu yaparken de sorgulamadan hareket etmeye itiyor. Sonuç: artık anlamsızlaşan (maalesef) F/K çarpanı tartışmaları, şirket piyasa değerlerinin ulaştıkları uç noktalar ve uzun vadeli yatırımcıların kısa vadenin kusursuz rüzgarı karşısında yıpranmaları.
Yanlış anlaşılma olmasın; sitem değil, durum tespiti. Bugünü anlamadan yarına ilerlemek asla mümkün değil. Her yanlışın kazanç bırakması mutlak doğru olduğu anlamına elbette gelmez. Ancak, trend ve değişen piyasa koşulları kavramları böyle günler için var. Anlamak için var. Durumun sadece bize has olduğunu düşünmek çok büyük hata olur. En basit ve bilinen örneği yakın zaman içerisindeki Güney Kore fiyatlamaları. KOSPI’nin zirve yürüyüşü, inanılmaz geri dönüşü, kaldıraçlı işlemler ve resmi makamlardan gelen özürler. Ders niteliğinde. Bu kısım için son not: böyle zamanlar orta-uzun vadeli yaklaşımı dün de baskıladı, bugün de baskılıyor, yarın da baskılayacak ve hatta baskının boyutu genişleyecek. Yatırım, sizin kendi doğrularınızı aradığınız, bol bol hata yaparak bulmaya çalıştığınız ve elbet bulacağınız, kolay olmayan zorlu bir süreç.
Bu kadar sesli düşünme yeterli. Piyasaları konuşalım. Genel olarak yükseliş trendini koruyan ABD tahvil faizlerinin gölgesinde hisse senetlerine ait fiyatlamalar belirli bir eksen dışına çok fazla çıkmıyor. Dönemsel satışlar ya günlük haber akışlarından ya da kazançların realize edilmesini tetikleyecek farklı bir nedenden oluşuyor. Ancak, henüz mevcut trendin ters yönde kırılımı söz konusu değil. ABD-İsrail-İran çatışma sürecinde ABD-İran müzakereleri ve ara ara beliren karşılıklı saldırılar hala daha ana gündem maddemiz. En önemli çıktısı olarak da petrol fiyatları önderliğinde emtia grubu yer alıyor. Son durum, Başkan Trump’ın İran’a yönelik saldırıları durdurması ve yeniden beliren müzakere umudu üzerinden şekilleniyor. Pazartesi günü Asya açılışında petrol fiyatlarındaki sert çekilme hemen hemen her noktada (kısmen Asya hariç) risk iştahını destekledi. Buna ek olarak, ABD-Japonya koordinasyonunda gerçekleşen JPY müdahalesi de küresel USD fiyatlamalarını zayıflattı. Not etmekte fayda var. Şimdilik henüz Fed’in en üst yöneticisindeki değişim ve daha farklı Fed yaklaşımına yönelik fikirleri fiyatlamalara dahil olmuş değil. İzlemeye fazlasıyla değer. Bir kenarda dursun.
İçeride ise bankalar ve sigorta şirketleri önderliğinde 2Ç finansallarını izliyoruz. Şu ana dek açıklanan sonuçlar çok büyük oranda beklenti paralelinde. Sürpriz yok. Gelecek dönem beklentileri hemen hemen aynı. Genel hatlar korunurken, riskler belirtiliyor, aşağı yön ihtimaline kapı kapatılmıyor. Tüm bunların tam ortasında ise para politikası beklentileri yer alıyor. Fonlama maliyetinin hala daha %40’ta seyri banka marjlarını 2Ç’de ciddi baskıladı. Gecikmeli kredi fiyatlamaları nedeniyle 3Ç’de buradaki baskı hafifleyecek, ancak, politikanın ne yöne nasıl evrileceğine dair soru işaretlerinin devam etmesi, projeksiyon oluşturmayı zorlaştırıyor. Bu, işin finans bacağı. Sanayi zaten uzun süredir yüksek borçlanma maliyetlerini hissediyor. Tüm bunların denklemde getirdiği sonuç ise BIST’in baskılanması.
