Küresel enflasyonist risklerdeki artış, politika yapıcıları farklı kanallar üzerinden ihtiyatlı tutmaya devam ediyor. Burada daha önce de tartışmaya açtığımız üzere, farklı kanallar olarak para ve maliye politikalarındaki farklılaşma öne çıkıyor.
Geçtiğimiz hafta içerisinde yakından izlediğimiz ve mesajların arasından anlamları çıkarmaya çalıştığımız Jackson Hole Sempozyumu da bu düşünceyi teyit ediyor. Para politikası tarafındaki karar alıcılar, yakın vade riskleri daha fazla önemserken, çıkış yolunu geçmişin aksine faiz kanalını çalıştırmadan yönetmeye çalışıyor. Maliye tarafı ise, başta enerji fiyatları olmak üzere, diğer emtia girdileri kaynaklı vatandaşlara gelen ek baskılara farklı sübvansiyonlar ile nefes aldırma çabasında. Bir nevi terazi. Bir tarafı diğer tarafın dengeleme süreci.
Fed Başkanı Warsh, sürpriz olmadığı şekilde para politikasına dair yönlendirmede bulunmadı. Ancak, trend enflasyonun gidişatı, %2’lik hedef ve ekonominin durumuna yönelik birtakım değerlendirmeler yaptı. Gün sonunda (bize göre saat açısından Cuma akşamı) ABD tahvil faizleri yükseldi, Amerikan doları değerlendi, emtia tarafı satış gördü ve Fed’in bir sonraki faiz hamlesine yönelik beklentiler %60 civarında Eylül-Ekim toplantıları için artırım tarafına yöneldi. Arada, hafta sonu, ABD İran’ı, İran da bölgeyi vurdu. Petrol fiyatları yükseldi. 2 ay sonra ABD’de ara seçimler gerçekleşecek ve Cumhuriyetçiler açısından sorunlu başlıklarda değişim henüz yok.
Görüldüğü üzere globaldeki gündem çok büyük oranda aynı. Tüm bu gelişmeleri takip ederken, uzun süredir, Kasım 2025’ten bu yana, merakla beklenen SPK düzenlemeleri PYŞ’ler açısından Cuma gecesi yayımlandı. Önemli değişiklikler söz konusu. Belirli şirket paylarındaki yoğunlaşma riskine yönelik getirilen yeni tedbirler, serbest fonları ve yöneticilerini zorlayacak. Ayrıca, geçiş süreci içerisinde piyasa dinamikleri de yeni dönem ve dengeye uyum sağlamaya çalışacak ve portföy yöneticilerinin pozisyon değişimleri belirli miktarda çift yönlü volatilite yaratacak. Rehbere göre, Ekim, Kasım ve Aralık ayları sonuna dek belirli bir takvim dahilinde geçişler sağlanmak zorunda. Bunların yanında lisanslı personel, yönetilebilecek fon sayısı, PYŞ çatısı altındaki pozisyonlanmalara yönelik limitler gibi ek başlıklar da dikkat çekici. En kritik olanı da fiili dolaşım pay oranına göre getirilen yeni düzenlemeler. Bu da yeni düzende serbest fonların bir şirketin fiili dolaşımdaki hisselerinden alabileceği büyüklüğü doğrudan şirketin halka açıklık oranına entegre ettiği gerçeğini doğuruyor. Büyük pozisyonlara getirilen %20 sınırı, serbest fon yönetim tarzı ve mantığına önemli bir sınır çekiyor.
Kabul edelim ki bu düzenlemeler bazı ihtiyaçlardan dolayı gecikmeli de olsa devreye girdi. O ihtiyaçların ne kadar önemli olduğu ve gecikilmesi ile getirilen yeni regülasyonların sertliği büyük oranda etki-tepki mekanizması. Bu esnada serbest fon mantığının hasar gördüğüne yönelik değerlendirmeler haksız değil. Kuvvetle ihtimal bugün konuştuğumuz maddelerin bazılarına yol üzerinde, uyum sağlama aşamasını takiben, revizyonlar gelecektir. Burada tüm paydaşların birlikte konuşup tartışması önemli.
Bir diğer husus da geniş yetkili PYŞ kavramına getirilen 500 milyon lira sermaye gereksinimi. Burada aralık 250-500 milyon olarak belirlenmiş. Faaliyet yetkisine göre bu rakam değişecek. Yüksek sermaye ihtiyacı zaman içerisinde sektörde konsolidasyonları mecbur kılacak gibi görünüyor. Hatırlayacak olursak, yakın zaman içerisinde Yapı Kredi Portföy’ün Azimut Grubu tarafından satın alınmasını konuşmuştuk. Bana göre bu adım, hem Türk yatırım sektörü hem de PYŞ’ler açısından bir kırılım noktasıydı. Rehber ile birlikte kırılımın genişlediği, farklı açılardan ilerlediği yeni bir süreç bizleri bekliyor. Yapı olarak hem küçük hem de büyük gruplarda konsolidasyonlar gerçekleşecek. Son olarak, lisanslı ve deneyimli personel ihtiyacı da şiddetlenecek gibi görünüyor. Rehberin yayımlanmasını takiben BIST endekslerine giriş-çıkış kriterlerinin de gözden geçirilmesi ve daha farklı açılardan bakılması zaruretinin de bir kez daha belirdiğini not düşmekte fayda var.
