ORUÇ KAYA - O2 LOJİSTİK YÖNETİM DANIŞMANLIK EĞİTİM
Depolar, artık “ürün (mal) saklama” tesisi olma rolünü çoktan geride bıraktı. Tedarik zincirinin çift yönlü, yukarı ve aşağı yönlü hareketinin (akışının) birleştiği “tek” yer olan depolar, sadece ürünü kabul et – rafa koy – koru – araca yükle operasyonlarının değil, üretimin de yapıldığı tesisler haline geliyor. Depolar fabrikalaşıyor.
Depolar, tedarik zincirinde iadeler dâhil “ürün (mal)” ve “veri” akışının birleştiği ve ilgili paydaşlara dağıtıldığı “tek” yerdir. Depolar her durumda ortak nokta olur.
Depolar, iadelerin yeniden tedarik zincirine kazandırılmasını sağlayabilir. Depolar, bir çeşit “hafif üretim” sayılabilecek tamir sonrası iadeleri ikinci el olarak satılabilir hale getirebilir veya iadeleri geri dönüşüm için hazırlayabilir (sınıflandırma, stoklama).
Konvansiyonel ticaret için pazara hızlı sunum amacıyla ürünlerin mağazaya satışa hazır şekilde gönderilmesi veya e-ticarette müşterinin kendine özel ürün sipariş edebilmesi için “hafif üretim” sayılabilecek kitting, co-packing, etiketleme, paketleme, hediye paketleme, doküman ekleme, birleştirme (bundling), hafif montaj vb. “özel” operasyonlar depolarda çok rahatlıkla yapılabilir.
Hafif montaj ve hatta 3 boyutlu (3D) baskı teknolojisi, geleneksel depolama (depo) ve üretim (fabrika) arasındaki sınırları iyice ortadan kaldırıyor. Depolar, 3D ile sipariş aşamasında yedek parça veya aksesuarları “üretebilir”.
Yukarıda sıraladığımız “özel” operasyonları yapan ve 3D ile yedek parça veya aksesuar üreten depolar, “fabrikalaşarak” fabrikalar gibi “üretim” de yapabilir. Depolar, sanki fabrikadaki üretim hattının devamı gibi hareket eder.
Fabrikalaşan depolar, şirketler için artık “maliyet” değil “gelir (hatta “kâr”) merkezi olabilir ve tedarik zincirinin daha az karmaşık olmasını ve daha az zorlanmasını sağlayabilir.
Bu dönüşüm, depolarda yüksek teknolojinin kullanılmasını zorunlu kılar. Ancak daha önemlisi, depodaki bu yüksek teknolojiyi kullanacak olan çalışanların teknoloji okuryazarı olmasıdır. Zira yukarıda bahsedilen operasyonlar artık depoda her şeyi bilen birkaç “eski” depocu, Excel sayfaları, WhatsApp veya e-posta ile veri paylaşımı gibi yöntemlerle ve özellikle gerçek zamanlı veri akışı olmadan yapılamaz.
Dönüşümü yapamayan depolar, “ürün saklanan” tesis olarak kalır, müşteriyi memnun edemez, rekabetçi gücünü kaybeder, zarar eder… Dönüşümü yapan depolar ise mensubu olduğu tedarik zincirinin en fazla değer yaratan paydaşı olarak tedarik zincirinin stratejisini ve taktiğini şekillendirir.
